II SA/Po 683/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-01-22
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Elwira Brychcy, Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne nakładające obowiązek uregulowania strony formalnoprawnej fermy w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza, w związku z brakiem wymaganego pozwolenia, jest zgodne z prawem, jeśli kwestia sporna dotyczy sposobu obliczenia ilości dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) i zastosowanego współczynnika przeliczeniowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzenie pokontrolne jest zgodne z prawem. Kluczową kwestią sporną był sposób obliczenia DJP. Sąd podzielił stanowisko organu, że należy zastosować współczynnik 0,044 DJP/szt. dla indyków, wynikający z rozporządzenia w sprawie Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczeń wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych. Przy tym współczynniku, nawet przy niższej deklarowanej obsadzie 7.000 sztuk, przekroczono próg 210 DJP, co skutkuje obowiązkiem posiadania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Dodatkowo, późniejsze ustalenia potwierdziły możliwość znacznie większej obsady fermy, co wzmocniło zasadność wydania zarządzenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) wydał zarządzenie pokontrolne nakładające na M. G. obowiązek uregulowania strony formalnoprawnej fermy indyków w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza, stwierdzając brak wymaganego pozwolenia. Skarżący zakwestionował zarządzenie, twierdząc, że jego instalacja, przy zastosowaniu prawidłowego współczynnika przeliczeniowego, nie przekracza progu 210 DJP, co zwalniałoby go z obowiązku posiadania pozwolenia. WIOŚ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na różne ustalenia dotyczące maksymalnej obsady fermy oraz zastosowanie innego współczynnika przeliczeniowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Protokolant: st. sekr. sąd. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. G. na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], znak [...] w przedmiocie przestrzegania wymogów ochrony środowiska oddala skargę.
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] czerwca 2019 r. Nr [...] (znak [...]) Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: [...]IOŚ) na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2018 r. poz. 1471, z późn. zm.) oraz ustaleń kontroli Fermy Indyków w m. [...] gmina [...], przeprowadzonej w okresie [...] kwietnia do [...] maja 2019 r. i udokumentowanych protokołem kontroli Nr [...], nałożył na M. G. obowiązek uregulowania strony formalnoprawnej Fermy w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza z instalacji do chowu indyków. Jednocześnie organ określił termin realizacji obowiązku jako niezwłoczny oraz termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń – na dzień [...] lipca 2019 r.
W uzasadnieniu zarządzenia [...]IOŚ wyjaśnił, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej w okresie [...] kwietnia do [...] maja 2019 r. przez inspektora Delegatury WIOŚ w [...] stwierdzono nieprawidłowości w prowadzonej przez M. G. Fermie Indyków w miejscowości [...], w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym Kierownik Delegatury WIOŚ w [...], działając z upoważnienia Inspektor Ochrony Środowiska, zarządził ich usunięcie.
[...]IOŚ podniósł, że kontrolowany użytkuje instalację do chowu indyków w ilości 7.000 szt. (308 DJP), niewymienioną w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz.U. Nr 881 poz. 130) i której eksploatacja, zgodnie z art. 220 ust. 1 i art. 180 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2018 r. poz.799, z późn.zm.) wymaga uzyskana pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Kontrolowany nie posiada wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza.
M. G. zaskarżył wyżej opisane zarządzenie pokontrolne do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając naruszenie:
1. art. 220 ust. 1 i art. 180 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia listopada 2010 r, w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010r. Nr 213, poz. 1337 ze zm.) oraz w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący użytkuje instalację do chowu indyków w ilości powyżej 210 DJP, która wymaga uzyskania pozwolenia na wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza;
2. art. 6 oraz art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez oparcie rozstrzygnięcia na błędnych wyliczeniach, nie znajdujących oparcia w obowiązujących przepisach prawa;
3. art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. poprzez nie przytoczenie wszystkich podstaw prawnych rozstrzygnięcia i niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji podstaw prawnych i faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego zarządzenia.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z treścią art. 180 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane. Zgodnie zaś z art. 220 tej ustawy wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów z instalacji wymaga pozwolenia, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 1); Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia, uwzględniając rodzaj i skalę działalności prowadzonej w instalacjach oraz rodzaje i ilości gazów lub pyłów wprowadzanych z instalacji do powietrza (ust,2).
Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz.U. 2010 Nr 130, poz. 881) pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w przypadku instalacji określonych w załączniku do rozporządzenia. W załączniku zawierającym rodzaje instalacji, z których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza nie wymaga pozwolenia, z uwzględnieniem skali działalności prowadzonej w instalacjach, w pkt 7 wskazano instalacje do chowu lub hodowli zwierząt z wyłączeniem Instalacji zaliczonych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm,),
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza); współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia. Zgodnie ze wskazanym pod poz. 32 współczynnikiem przeliczania sztuk rzeczywistych na DJP, w tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2010 Nr 213, poz. 1397, ze zm.), do wyliczenia DJP stosuje się w przypadku indyków współczynnik 0,024.
Skarżący podniósł, że o ile WIOŚ prawidłowo ustalił, iż przedmiotowa instalacja obejmuje chów indyków w ilości 7.000 szt., o tyle nie sposób zgodzić się z dokonanym przez Organ wyliczeniem DJP w ilości 308. Skoro bowiem, zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami należy przyjąć współczynnik 0,024, to prawidłowe wyliczenie przedstawia się następująco:7.000 x 0,024= 168 DJP. W konsekwencji Organ błędnie uznał, że przedmiotowa instalacja wymaga uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, podczas gdy przedmiotowa instalacja, jako nieprzekraczająca 210 DJP, nie wymaga uzyskania stosownego pozwolenia.
Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie [...]IOŚ nie znajduje oparcia w przepisach prawa oraz zebranym w sprawie materiale dowodowym. Nadto uzasadnienie, odnośnie wyliczenia DJP, jest nazbyt lakoniczne, nie zawiera wskazania podstaw prawnych, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
[...]IOŚ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Uzasadniając stanowisko organ wskazał, że zarządzenie zostało wydane na podstawie ustaleń kontroli, udokumentowanych protokołem kontroli Nr [...]. W protokole tym, na podstawie złożonej przez Kontrolowanego M. G. informacji (załącznik nr [...] do protokołu), stwierdzono m.in., że:
• aktualna obsada fermy wynosi około 7000 szt. indyków, a możliwa obsada to 21 000 szt.;
• brak decyzji środowiskowej;
• ze względu na rodzaj i skalę, prowadzonej działalności, która kwalifikuje ją jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko Kontrolowany zobligowany jest do posiadania decyzji na wprowadzanie gazów i pyłów;
• z uwagi na eksploatację instalacji bez wymaganego pozwolenia, Kontrolowanego ukarano grzywną w drodze mandatu karnego.
[...]IOŚ wyjaśnił, że ustalenia kontroli jednoznacznie wskazują na obowiązek posiadania przez Kontrolowanego pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, o którym mowa w art. 220 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tym ustaleniami Kontrolowany eksploatuje instalację do chowu indyków w ilości 21.000 szt., w której wg Kontrolowanego w czasie kontroli obsadzone było ok. 7.000 stanowisk.
Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza, tj. zgodnie z ustaleniami kontroli – 21.000 szt. indyków); współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia (dla indyków wartość współczynnika wynosi 0,024 DJP/szt.). Ustalona w ten sposób wielkość przedsięwzięcia wynosiła 504 DJP (21000x0,024), co kwalifikowało je jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i tak w protokole kontroli zaklasyfikowano instalację eksploatowaną w [...] przez M. G..
Zgodnie z przepisem art. 220 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów z instalacji wymaga pozwolenia, z zastrzeżeniem ust. 2, który zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw środowiska do określenia, w drodze rozporządzenia, przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia.
Zgodnie z tym rozporządzeniem - pkt 7 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. Nr 881 poz. 130) - nie wymagają pozwolenia instalacje do chowu lub hodowli zwierząt - z wyłączeniem instalacji zaliczonych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.).
Ponieważ instalacja eksploatowana przez M. G. jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, to wprowadzanie do powietrza pyłów lub gazów z tej instalacji wymaga posiadania pozwolenia. Z tego względu zarządzenie zostało wydane prawidłowo.
Odnosząc się do zarzutu błędnych wyliczeń DJP organ wyjaśnił, że błędne wyliczenia po części były oparte na fałszywych informacjach podanych przez skarżącego. Natomiast prawidłowe wyliczenia nie powodują zmiany treści zarządzenia.
[...]IOŚ podniósł, że w treści uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego omyłkowo umieszczono podaną przez Kontrolowanego aktualną obsadę fermy (7.000 szt.), zamiast maksymalnej obsady inwentarza w fermie, wynoszącej wg ustaleń kontroli 21.000 szt., natomiast rozmiar działalności wyrażony w DJP obliczono z zastosowaniem wskaźnika DJP dla indyków wynoszącego 0,044 DJP/szt., określonego w załączniku nr 1 do Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczeń wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu, przyjętego rozporządzeniem Rady Ministrów z 5 czerwca 2018 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczeń wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" (Dz.U. poz. 1339), zamiast wartości współczynnika wynoszącej 0,024 DJP/szt. określonej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
[...]IOŚ wyjaśnił, że w celu potwierdzenia możliwej obsady budynku zwrócił się pismem z [...] lipca 2019 r. do Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] o informacje dotyczące prowadzonej przez skarżącego fermy. W odpowiedzi Powiatowy Lekarz Weterynarii, pismem [...] z [...] sierpnia 2019 r,, poinformował, że skarżący dokonał w dniu [...] lutego 2019 r. jednorazowego wstawienia do budynku 22.000 szt. indyków, a nie - jak fałszywie podał kontrolującemu – 7.000 szt. Zatem wielkość instalacji, kwalifikująca instalację do obowiązku posiadania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, ustalona w czasie kontroli, wynosiła 21.000 szt. indyków, tj. 504 DJP (21000x0,024), a ustalona na podstawie danych uzyskanych od Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] - 528 DJP (22.000x0,024).
[...]IOŚ wyjaśnił, że w zarządzeniu podano podstawę prawną na jakiej wydano zarządzenia (art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska) a w uzasadnieniu podano podstawę prawną uzasadniającą treść zarządzenia, w tym w szczególności przepis art. 220 ust. 1 i art. 180 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, na podstawie którego stwierdzono obowiązek posiadania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza i przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia i zgodnie z którymi zwolnienie z obowiązku posiadania pozwolenia dotyczy instalacji do chowu lub hodowli zwierząt - z wyłączeniem instalacji zaliczonych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W protokole kontroli nr [...] stanowiącym podstawę do wydania zarządzenia pokontrolnego stwierdzono, że instalacja stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Do tego, ani do innych ustaleń kontroli, skarżący nie wniósł uwag lub zastrzeżeń, do czego był uprawniony zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. Skarżący miał przy tym świadomość obowiązku posiadania pozwolenia. Świadczy o tym treść informacji złożonej przez Niego do protokołu przyjęcia informacji, w której informuje o przedłużających się procedurach uzyskania pozwoleń.
W zarządzeniu pokontrolnym, stanowiącym uproszczony dokument administracyjny (tj. nie będący decyzją lub postanowieniem wydawanym na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego) mający na celu przypomnienie o obowiązkach, które kontrolowany jest obowiązany realizować z mocy prawa, nie było konieczności ponawiania ustaleń kontroli.
Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik [...]IOŚ podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Pełnomocnik wskazała na niespójność argumentacji skarżącego, oraz na to, że w istocie ma on świadomość konieczności uzyskania spornego pozwolenia, jak i decyzji środowiskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Przedmiotem tak rozumianej sądowej weryfikacji legalności działania administracji publicznej jest w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska ("[...]IOŚ") z dnia [...] czerwca 2019 r. Nr [...] (znak [...]). W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2018 r., poz. 1471 z późn. zm. – dalej: u.i.o.ś) podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009r., II GSK 1009/08).
W świetle art. 2 ust. 1 u.i.o.ś. do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy m.in. kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu Prawa ochrony środowiska, w szczególności w zakresie: przestrzegania przepisów o ochronie środowiska, przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji, eksploatacji instalacji i urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem, przestrzegania przepisów o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami. Wyżej wymienione zadania kontrolne wykonuje Główny Inspektor Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska oraz upoważnieni przez nich inspektorzy - pracownicy Inspekcji (art. 9 ust. 1 u.i.o.ś.).
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., który stanowił podstawę prawną wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie zarządzenia:
"1. Na podstawie ustaleń kontroli Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska może:
1) wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej;
2. Kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.
W niniejszej sprawie jako adresat zarządzenia pokontrolnego oznaczony został skarżący M. G. prowadzący działalność rolniczą – Fermę Indyków w [...] gmina [...]. Zarządzenie pokontrolne wydane zostało po przeprowadzonej kontroli Fermy (kontrola w dniach [...] kwietnia – [...] maja 2019 r.), w oparciu o ustalenia opisane w Protokole kontroli z dnia [...] maja 2019 r., który został przez kontrolowanego M. G. podpisany. Podczas kontroli M. G. podał (Protokół przyjęcia informacji - Załącznik nr [...] do Protokołu), że chów drobiu w części budynku w miejscowości [...] prowadzi od lutego 2019 r. w ilości ok. 7.000 sztuk, a możliwa obsada to 21.000 sztuk. Podał również, że w związku z przedłużającymi się procedurami w urzędach do dnia kontroli nie udało mu się uzyskać ostatecznych decyzji/pozwoleń. Wyjaśnił również, że inwestycję sfinansował z kredytu, zatem aby sfinansować spłatę raty kredytu w 2019 r. musiał podpisać umowy z dużym wyprzedzeniem na zapewnienie piskląt do chowu.
Zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym organ nałożył na skarżącego obowiązek uregulowania strony formalnoprawnej Fermy w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza z instalacji do chowu indyków. Organ uznał, że skoro kontrolowany użytkuje instalację do chowu indyków w ilości 7.000 szt. (308 DJP), niewymienioną w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz.U. Nr 881 poz. 130) i której eksploatacja, zgodnie z art. 220 ust. 1 i art. 180 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2018 r. poz.799, z późn. zm.), to wymaga uzyskana pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, którego skarżący na dzień kontroli nie posiadał. Organ wyliczenie ilości DJP przy ustalonej obsadzie 7.000 szt. indyków przeprowadził z zastosowaniem wskaźnika DJP dla indyków wynoszącego 0,044 DJP/szt., określonego w załączniku nr 1 do Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczeń wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu, przyjętego rozporządzeniem Rady Ministrów z 5 czerwca 2018 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczeń wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" (Dz.U. poz. 1339), zamiast wartości współczynnika wynoszącej 0,024 DJP/szt. określonej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei w odpowiedzi na skargę [...]IOŚ dodatkowo podniósł, że w zarządzeniu pokontrolnym powinna zostać uwzględniona maksymalna obsada inwentarza w fermie, wynosząca wg ustaleń kontroli 21.000 szt., a nie aktualna obsada fermy (7.000 szt.).
Skarżący w złożonej skardze zakwestionował nałożony na niego obowiązek podnosząc, że skoro aktualna ilość wsadu nie przekracza 210 DJP, to nie ma obowiązku uzyskania przedmiotowego pozwolenia. Zdaniem skarżącego do wyliczenia DJP stosuje się w przypadku indyków współczynnik 0,024, z uwzględnieniem którego wsad w ilości 7.000 szt. indyków daje 168 DJP, a zatem nie przekracza 210 DJP i przedsięwzięcie nie jest zaliczane do przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko.
Kwestią sporną jest zatem sposób obliczenia ilości DJP w kontrolowanej Fermie. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko [...]IOŚ, iż do obliczeń należało zastosować wskaźnik DJP dla indyków wynoszący 0,044 DJP/szt., określony w załączniku nr 1 do Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczeń wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu, przyjętego rozporządzeniem Rady Ministrów z 5 czerwca 2018 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczeń wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" (Dz.U. poz. 1339). Przy zastosowaniu tego współczynnika ustalona obsada budynku inwentarskiego w ilości 7.000 szt. daje 308 DJP. Tym samym inwestycja nie podpada pod zwolnienie objęte rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz.U. Nr 881 poz. 130). Z tych przyczyn zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione.
Istotą postępowania określonego w art. 11 i 12 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska jest nakaz szybkiego reagowania przez organ na stwierdzone w toku kontroli przypadki naruszenia przepisów chroniących środowisko naturalne. Stąd też zadaniem organu jest ustalenie stanu faktycznego w zakresie koniecznym do kwalifikacji ewentualnych naruszeń prawa w zakresie tylko tego postępowania. Co do zasady znaczenie ma zatem stan faktyczny i prawny, jaki istnieje na moment wydania zarządzenia pokontrolnego. Tym niemniej nie można pominąć, iż kontrolowana przez WIOŚ ferma ma potencjalną możliwość wprowadzenia znacznie większej obsady, aniżeli skarżący zadeklarował na etapie kontroli, co potwierdzają ustalenia poczynione już po wydaniu zaskarżonego zarządzenia. Z pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. (znak: [...]) wynika, że [...] lutego 2019 r. właściciel fermy zgłosił pierwsze wstawienie ptaków w ilości 22.000 sztuk, a [...] czerwca 2019 r. wystawiono świadectwo zdrowia dla 12.200 sztuk indyków przewożonych do ubojni. Powyższe ustalenia zatem potwierdzają zasadność wydania przez [...]IOŚ kwestionowanego obecnie zarządzenia.
Reasumując wskazać należy, że w ocenie Sądu w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w treści protokołu kontroli, brak uchybień procesowych, które miałyby wpływ na wiarygodność poczynionych przez organ ustaleń i prawidłowość wywiedzionych z nich wniosków i zastosowanych przepisów. Treść Zarządzenia pokontrolnego odpowiada treści protokołu kontroli, a sformułowane w Zarządzeniu zalecenia - w tym zobowiązanie adresata do przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań, odpowiadają obowiązującemu prawu. Sąd przy tym nie dopatrzył się ani wskazanych w skardze, ani też rozważanych z urzędu uchybień, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. W szczególności zaskarżone zarządzenie nie narusza przepisów wskazanych w jego treści, jak i przepisów powołanych w skardze.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło