II SA/Po 686/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2013r. wniosków E. G. i R. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Uczestnicy postępowania E. G. i R. G. wnieśli o ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF podali, że utrzymują się jedynie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w wysokości [...] zł oraz [...] zł - plus dodatek pielęgnacyjny [...] zł miesięcznie. Oświadczyli, że mają dom o powierzchni 200 m². oraz udział wynoszący 1/8 we własności mieszkania. Nadto oświadczyli, że posiadają samochód osobowy, a wydatki na utrzymanie, w tym kredyt hipoteczny, wynoszą 2.702,71 zł. Wnioskodawcy wezwani do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") oświadczyli, że rata kredytu w zależności od kursu franka szwajcarskiego jest automatycznie pobierana z rachunku bankowego w Banku A. Z przedłożonych kserokopii wyciągów z tego rachunku za okres od sierpnia 2012r. do stycznia 2013r. wynika, że rata kredytu wahała się od 892,20 zł do 912,05 zł. Nadto wyliczyli, że stałe miesięczne koszty mediów to kwota około 1.687 zł. (przedłożyli kserokopie rachunków i faktur). Część rachunków za media płacona była przelewem z oszczędnościowo-rozliczeniowego rachunku bankowego należącego do uczestniczki prowadzonego przez Bank B. Wnioskodawczyni nie przedłożyła wyciągów z tego rachunku. Przedłożono jedynie wyciągi z rachunku bankowego należącego do obojga wnioskodawców prowadzonego przez Bank A, na którym saldo wynosiło [...] zł w lipcu 2012r., [...] zł w sierpniu, [...] zł we wrześniu, [...] zł w październiku, [...] zł w listopadzie, [...] zł w grudniu 2012r., [...] zł w styczniu 2013r. Powtórzyli, że prócz domu posiadają udział we współwłasności mieszkania o powierzchni 48 m², nie podali czy czerpią z tego tytułu jakieś dochody. Oświadczyli, że posiadają samochód marki Skoda Octawia z 2011r., Wnioskodawcy przedłożyli kserokopie decyzji ZUS o wysokości renty wnioskodawczyni w wysokości [...] zł i emerytury wnioskodawcy w wysokości [...] zł. netto miesięcznie, kserokopię zeznania rocznego PIT-37 za 2011r., z którego wynika przychód w wysokości [...] zł (wnioskodawczyni) i [...] zł (wnioskodawcy). Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach koniecznego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym pełnomocnika z wyboru, jak w niniejszej sprawie. Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Oznacza to, że prawo pomocy przysługuje osobie, która w sposób niebudzący wątpliwości wykaże, że po uiszczeniu swoich niezbędnych wydatków bieżącego utrzymania nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów niniejszego postępowania. W niniejszej sprawie z oświadczenia wnioskodawców wynika, że otrzymują stałe świadczenia z ubezpieczenia społecznego w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie, które wpływają na rachunek bankowy w Banku A. Z przedłożonych wyciągów z tego rachunku wynika, że z powyższych środków pokrywają ratę kredytu hipotecznego, koszty paliwa, żywności oraz inne nieokreślone wydatki. Miesięczne saldo w okresie ostatnich 6 miesięcy było dodatnie i zamykało się saldem sięgającym nawet kwoty [...] zł. Analiza wpływów i wypływów z rachunku w Banku A wskazuje, że z rachunku tego nie pokrywają stałych i koniecznych kosztów mediów, które płacone są z innego rachunku bankowego w Banku B. Wyciągów z tego rachunku nie przedłożyli. Z wyciągów z Banku A nie wynika, by wnioskodawcy dokonywali również przelewów na rachunek bankowy w Banku B celem, na przykład regulowania stałych opłat za media. Nie wiadomo, więc z jakich źródeł pochodzą wpłaty na ten rachunek, z którego następnie uiszczają m.in. koszty swojego koniecznego utrzymania, ani jakie jest saldo na rachunku w Banku B. Okoliczności tej nie wyjaśnili mimo wezwania do przedłożenia informacji o wszystkich posiadanych rachunkach bankowych i wyciągów z tych rachunków. Podkreślić należy, że analiza wpływów i wypływów z wszystkich posiadanych przez wnioskodawców rachunków bankowych najpełniej odzwierciedla ich rzeczywistą sytuację finansową i wysokość środków jakimi realnie dysponują, co w sposób istotny odnosi się do ich możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wątpliwości nasuwa zestawienie zadeklarowanych łącznych dochodów ([...] zł) oraz części kosztów koniecznego utrzymania (kredyt, media w wysokości około 2.700 zł). Po ich odjęciu uczestnikom pozostaje kwota w wysokości około 597 zł miesięcznie. Przy czym z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że z tej kwoty ponoszą jeszcze koszty żywności, paliwa, ubezpieczenia oraz inne nieokreślone wydatki, a saldo w niektórych miesiącach wynosiło około [...] zł, [...] zł, a nawet [...] zł. Niepełna informacja w tym zakresie uniemożliwia rzetelną ocenę ich możliwości finansowych do poniesienia kosztów pełnomocnika z wyboru. Nie ulega wątpliwości, że uczestnicy samodzielnie ponoszą wszystkie swoje wydatki koniecznego utrzymania, w tym zobowiązania z tytułu kredytu hipotecznego na budowę domu w S. L. o powierzchni powyżej 200 m², a także i pozostałe wydatki, których nie można zaliczyć do niezbędnych, np. dobrowolne ubezpieczenia na życie. Niewystarczające jest bowiem powoływanie się tylko na koszty utrzymania. Nawet ponoszenie wysokich niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania nie uzasadniania skorzystania z prawa pomocy, tym bardziej gdy uczestnicy nie przedstawiali pełnej swojej sytuacji finansowej. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie uczestnicy postępowania uniemożliwili ocenę, czy ich aktualna sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w części. Z uwagi na niepełne oświadczenie o stanie finansowym oraz wątpliwości co do wysokości posiadanych środków niemożliwe okazało się ustalenie jakie są ich rzeczywiste możliwości płatnicze. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niepełne wykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011r., sygn. akt I GZ 170/11, www.cebois.nsa.gov.pl). Niemożliwe okazało się poczynienie niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych w rozpatrywanym zakresie, uzasadniających stwierdzenie, że sytuacja finansowa uczestników nie pozwala na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W tym stanie rzeczy, należało oddalić wnioski uczestników postępowania o przyznanie prawa pomocy w części. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska