II SA/Po 698/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Handlowej Spółdzielni Inwalidów "A" Zakład Pracy Chronionej w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżona postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia (...) Nr (...), II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ M.Kwiecińska Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2010 r., nr (...), Prezydent Miasta P., na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówił "A" Zakład Pracy Chronionej z siedzibą w P. wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że pismem z dnia (...) marca 2010 r. "A" Zakład Pracy Chronionej wystąpiła do organu z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis w związku z nieodpłatnym korzystaniem z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Jak podkreślił organ zakwalifikowanie określonej pomocy publicznej jako pomocy de minimis, wymaga spełnienia warunków określonych w postanowieniach art. 87 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. W przedmiotowej sprawie brak jest przesłanki dobrowolności udzielonego wsparcia, gdyż zwolnienie z opłat za sprzedaż napojów alkoholowych wynika z ustawy nie zaś z indywidualnego aktu administracyjnego. Tym samym niemożliwe stało się wydanie wnioskowanego zaświadczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła "A" Zakład Pracy Chronionej zarzucając mu naruszenia rozporządzenia Komisji WE nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu o pomocy de minimis (Dz. U. UE L. z 28 grudnia 2006 r., Nr 379, poz. 5) oraz rozporządzenia Ministra Pracy, Płacy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245 poz. 1810 ze zm.). Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i wydanie zaświadczenia. Uzasadniając zażalenie "A" Zakład Pracy Chronionej wskazała, że posiada status zakładu pracy chronionej, przez co, na mocy art. 31 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 ze zm.) korzysta ze zwolnienia z opłat. Kwoty uzyskane ze zwolnień z podatków i opłat są przekazywane przez spółdzielnię w 10% na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a w pozostałym zakresie na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Równocześnie, środki zgromadzone na zakładowym funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych muszą zostać wydatkowane w co najmniej w 10% na cele określone w § 2 ust. 1 pkt. 11 rozporządzenia Ministra Pracy, Płacy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych tj, na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników oraz byłych niepełnosprawnych pracowników. Wszelkie inne wydatki sfinansowane z funduszy zgromadzonych w zakładowym funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, które są przeznaczane na cele określone w § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia stanowią przysporzenie korzyści na rzecz przedsiębiorstwa, co przesądziło o zakwalifikowaniu ich jako pomoc de minimis, o której mowa w rozporządzeniu Komisji WE nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu o pomocy de minimis. Równocześnie, zgodnie z ustawą z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.) organ udzielający pomocy de minimis ma obowiązek wystawienia zaświadczenia potwierdzającego charakter i wartość udzielonego wsparcia, przy czym dniem udzielenia pomocy jest dzień wydatkowania przez przedsiębiorcę wydatków z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Ponieważ spółdzielnia poniosła wydatki z zakładowego funduszu, finansując je bezpośrednio z rachunku bankowego, a same wydatki mieściły się w katalogu wydatków wskazanych w rozporządzeniu Ministra Pracy, Płacy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych niezbędne stało się uzyskanie zaświadczenia o pomocy de minimis. Na potwierdzenie trafności powyższego stanowiska, powołano się na stanowisko Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dostępne na stronie internetowej urzędu oraz na pismo Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) marca 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2010 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1, w związku z art. 144 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, podtrzymując stanowisko organu I instancji, że wnioskowane zaświadczenie dotyczy pomocy nie spełniającej warunku dobrowolnego wsparcia, określonego w art. 87 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, lecz wynika z przepisów ustawy. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "A" Zakład Pracy Chronionej podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia (...) kwietnia 2010 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia (...) kwietnia 2010 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de miminis z uwagi na uznanie przez organ, że wydatki sfinansowane z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, na który przekazywane były kwoty odpowiadające opłatom z tytułu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, od których skarżąca była zwolniona, nie stanowią pomocy do minimis. Udzielanie pomocy publicznej podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą bez konieczności uzyskania zgody Komisji Europejskiej w ramach zasady de minimis regulują przepisy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UE L z 28 grudnia 2006 Nr 379, poz. 5). Na gruncie prawa krajowego do regulacji tych odsyła ustawa z dnia z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.). Natomiast regulacje dotyczące pomocy w ramach zasady de minimis dla zakładów pracy chronionej zawierają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 ze zm.) oraz wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 33 ust. 11 rozporządzenie Ministra Pracy, Płacy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245, poz. 1810 ze zm.). Rozporządzenie powyższe określa rodzaje wydatków ponoszonych z zakładowego funduszu rehabilitacyjnego w tym w ramach pomocy de minimis. Art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stanowi, że zakłady pracy chronionej są zwolnione z podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego (na zasadach określonych w odpowiednich przepisach podatkowych) oraz od podatku od czynności cywilnoprawnych, jeśli czynności te pozostają w bezpośrednim związku z prowadzeniem tego zakładu. Zwolnieniem objęte są również opłaty, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym. Środki uzyskane z wymienionych zwolnień w 90% przekazywane są przez zakłady pracy chronionej na odrębne konto - zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z czego co najmniej 10%, zgodnie z przepisem art. 33 ust. 3 pkt 5 powołanej wyżej ustawy o rehabilitacji, pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest obowiązany do przeznaczania na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników i byłych niepracujących niepełnosprawnych pracowników tego zakładu. Środki te mogą być przeznaczone na sfinansowanie zadań określonych w § 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Pracy, Płacy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Równocześnie, w przypadku, gdy ze środków zgromadzonych na koncie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych sfinansowane będą wydatki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r., które nie stanowią pomocy dla osób niepełnosprawnych, to następuje przysporzenie korzyści na rzecz przedsiębiorstwa. Jakkolwiek przedmiotowe zwolnienia same w sobie nie stanowią pomocy de minimis, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1998/2006 w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, to jednakże wydatki sfinansowane ze środków zgromadzonych na koncie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, o ile stanowią przysporzenie korzyści dla pracodawcy i są poniesione między innymi ze środków z tytułu zwolnienia od opłat (art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej) stanowią pomoc de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis i § 2 wspomnianego rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (por. postanowienie NSA z 04 listopada 2010 r., sygn. akt II GW 7/10, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem uznania tych wydatków za pomoc de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy (§ 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych). Jak wynika z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej ogan udzielający pomocy de minimis ma obowiązek wystawienia zaświadczenia potwierdzającego charakter i wartość udzielonego wsparcia. Dniem udzielenia pomocy jest dzień wydatkowania przez przedsiębiorcę środków bezpośrednio z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (art. 2 ust. 11 lit. c ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy de minimis). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący – "A" Zakład Pracy Chronionej, stanowi zakład pracy chronionej korzystające ze zwolnienia z opłat, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Na mocy decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia (...) października 2006 r. zakład posiada licencje na sprzedaż napojów alkoholowych. Równocześnie opłaty, o których mowa w art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości oraz przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) nie trafiały do gminy lecz do zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Jak wynika z dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis z dnia (...) marca 2010 r., środki zgromadzone na powyższym funduszu zostały spożytkowane na realizacje celów określonych w § 2 pkt. 1a oraz § 2 pkt. 1c rozporządzenia Ministra Pracy, Płacy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a więc na remont maszyn i urządzeń oraz wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń. Z uwagi na fakt, że wydatki powyższe nie stanowiły wydatków, o jakich mowa w § 2 ust. 1 pkt 11 powyższego rozporządzenia, a więc nie stanowiły pomocy dla osób niepełnosprawnych, nastąpiło przysporzenie korzyści na rzecz przedsiębiorstwa. Tym samym Handlowa "A" Zakład Pracy Chronionej zasadnie zwróciła się do Prezydenta Miasta P., jako organu właściwego, o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy do minimis. Sąd podkreśla, że właściwość Prezydenta Miasta P. wynika, z treści art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości oraz przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zgodnie z którym dochód z opłat z tytułu sprzedaży napojów alkoholowych stanowi dochód gminy. Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia (...) kwietnia 2010 r., zostały wydane z naruszeniem art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej jak również z naruszeniem § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a więc z naruszeniem przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia (...) kwietnia 2010 r. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji zobowiązane są do dokonania merytorycznej oceny złożonego, w dniu (...) marca 2010 r., wniosku o wydanie zaświadczenie o korzystaniu przez "A" Zakład Pracy Chronionej z pomocy de minimis, mając na uwadze ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powyższej ustawy. /-/ D. Rzyminiak–Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ M. Kwiecińska