II SA/Po 699/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-04-16
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od ponoszenia tych kosztów w tym samym postępowaniu?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona została już prawomocnie zwolniona od ponoszenia tych kosztów w tym samym postępowaniu. Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może być przyznane, gdy nie istnieje obowiązek ich uiszczenia. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia taką potrzebę i brak środków może ograniczyć realizację prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca K. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni wskazała na swoją trudną sytuację materialną, brak stałego dochodu i korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej. Wcześniej została już zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w tej sprawie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla K. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. P. na czynność Straży Miejskiej Miasta [...] z dnia [...] dyspozycja nr [...] w przedmiocie usunięcia pojazdu i odmowy zwrotu pojazdu; postanawia 1. ustanowić dla K. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ S. Michalski
Skarżąca K. P. w prawem przewidzianej formie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata (k.91-93).
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od 2000r. roku jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Prawo do pobierania zasiłku z tego tytułu wyczerpała jeszcze w 2000 roku. Obecnie nie ma stałego źródła dochodu i korzysta ze świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Oświadczyła, że posiada mieszkanie o pow. 41,2m² i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Podała, że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów czy wolnych zasobów pieniężny.
Wyjaśnić należy, że strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa – art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Nie ma interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów sądowym osoba, która nie ma obowiązku ich uiszczenia. W takiej sytuacji prawo pomocy nie może zostać przyznane, gdyż wydanie orzeczenia uwzględniającego wniosek byłoby równoważne z dążeniem do uchylenia obowiązku, którego nie ma (art. 239 pkt 1-3 p.p.s.a.) lub obowiązku, który na mocy wcześniejszego orzeczenia został już uchylony (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.).
Oceniając zasadność wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazać należy, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 grudnia 2008r. (k.63-64) Skarżąca została zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na czynność Straży Miejskiej Miasta [...] z dnia [...] - dyspozycję nr [...] dotyczącą usunięcia pojazdu. Przyznane zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się na całe postępowanie rozpoznawcze i obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 §2 p.p.s.a.). W konsekwencji wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.).
Jednocześnie uwzględnić należało żądanie prawa pomocy, co do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jedynym źródłem finansowania podstawowych potrzeb życiowych Wnioskodawczyni są świadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Brak stałego źródła dochodu usprawiedliwia ocenę, że Skarżąca nie ma realnych możliwości wsparcia się niewielka pożyczką lub kredytem. Posiadaną nieruchomość Skarżąca wykorzystuje do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
W tych okolicznościach uznać należało, że odmowa przyznania prawa pomocy może ograniczyć realizację prawa do sądu, gdyż Wnioskodawczyni nie jest w stanie wygospodarować środków ani na koszty sądowe ani na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ S. Michalski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło