II SA/Po 699/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-12-08

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Aleksandra Łaskarzewska, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody wydane po upływie ustawowego terminu na stwierdzenie nieważności zarządzenia burmistrza jest ważne i wykonalne?
Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody wydane po upływie 30-dniowego terminu przewidzianego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest nieważne i nie może być wykonane. W takim przypadku sąd administracyjny uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze z powodu naruszenia terminu ustawowego, a merytoryczna ocena rozstrzygnięcia nie jest konieczna.
Stan faktyczny
Burmistrz Gminy M. wydał zarządzenie umarzające postępowanie w sprawie opłaty adiacenckiej w określonych przypadkach. Wojewoda Wielkopolski wydał rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność tego zarządzenia, argumentując, że opłata adiacencka powinna być ustalana decyzją, a nie zarządzeniem. Gmina M. zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze, podnosząc naruszenia przepisów prawa. Rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane po upływie 30-dniowego terminu przewidzianego w ustawie o samorządzie gminnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2010 r., stwierdził, że rozstrzygnięcie to nie może być wykonane oraz zasądził od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Gminy M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2010 r Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej; I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2010 r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie może być wykonane, III. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej kwotę 240,- zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. /-/ T. Świstak /-/ M. Kwiecińska /-/ A. Łaskarzewska Burmistrz Gminy M. w dniu [...] 2010 r. wydał zarządzenie Nr [...], którym stwierdził, że nie wszczyna się, a wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału umarza się, w przypadku dokonania darowizny w okresie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja Burmistrza Gminy M. zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, nie więcej niż jednej działki na rzecz każdej z osób, o których mowa w art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768). W dniu [...] 2010 r. Wojewoda Wielkopolski wydał rozstrzygnięcie nadzorcze Nr [...], którym orzekł o nieważności powyższego zarządzenia Burmistrza Gminy M. z dnia [...] 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że w myśl art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Przy czym wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Mając to na względzie organ nadzoru stwierdził, że rozstrzygnięcie organu wykonawczego w sprawie opłaty adiacenckiej następuje wyłącznie w formie decyzji, która ma charakter aktu indywidualnego. Ustawodawca nie przewidział możliwości rozstrzygania o opłacie adiacenckiej w drodze zarządzenia. Gmina M. wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze, zarzucając Wojewodzie naruszenie: - art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 26 ust. 1, art. 33 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że burmistrz nie był uprawniony do ustalenia zasad odstępowania od ustalenia opłaty adiacenckiej w drodze aktu wewnętrznego - zarządzenia, - art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nienależyte uzasadnienie prawne zaskarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Wójt obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady gminy w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia. Akty ustanawiające przepisy porządkowe wójt przekazuje w ciągu 2 dni od ich ustanowienia (art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Zaznaczyć należy, że przepis art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, iż po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zarządzenie Burmistrza Gminy M. z dnia [...] 2010 r. zostało przesłane Wojewodzie Wielkopolskiemu pismem z dnia [...] 2010 r. i doręczone w dniu 29 czerwca 2010 r. (k. 27 akt sądowych oraz nieponumerowane k. 3 i 4 akt adm.). Trzydziestodniowy termin do wydana rozstrzygnięcia nadzorczego określony w powołanym przepisie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym upływał z dniem 29 lipca 2010 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało zaś wydane przez Wojewodę Wielkopolskiego w dniu 2 sierpnia 2010 r., a więc 4 dni po upływie ustawowego terminu. Skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane z uchybieniem terminu określonego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a przepis art. 93 ust. 1 powołanej ustawy zakazuje organowi nadzoru po upływie tego terminu stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, należało na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., rozstrzygnięcie to uchylić. Stąd orzeczono jak w punkcie I wyroku. Wobec wydania rozstrzygnięcia nadzorczego z uchybieniem terminu i koniecznością jego uchylenia z tej przyczyny Sąd zaniechał merytorycznej oceny tego rozstrzygnięcia. O wykonalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego orzeczono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach zastępstwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 2 ust. 1 i 2 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). /-/ T.Świstak /-/ M.Kwiecińska /-/ A.Łaskarzewska MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło