II SA/Po 711/18

Dnia 8 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 roku sprawy ze skargi Z. A. na postanowienie Wojewody z dnia [...] czerwca 2018 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych postanawia: odrzucić skargę Wojewoda postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] działając na art. 23 § 6 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ) Dz.U. z 2017 poz. 1201 ze zm., dalej u.p.e.a.) odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych prowadzonych w stosunku do Pani M. A. i Pana Z. A. w przedmiocie wydania nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako: Gm. T. , obręb W., arkusz mapy 3, działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. - Stare M., Wydział V Ksiąg Wieczystych, stanowiącej obowiązek wynikający z decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi gminnej polegającej na rozbudowie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w Wysogotowie na odcinku od ul. [...] do ul. [...] i budowie kanalizacji deszczowej z rygorem natychmiastowej wykonalności. Na powyższe postanowienie Z. A. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, zarzucając naruszenie art. 23 § 6 u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu, że rozpoznawanie sprawy z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją podlegająca wykonaniu przy prawdopodobieństwie uwzględnienia tego wniosku, a w konsekwencji uchylenia obowiązku podlegającego przymusowemu wykonaniu nie stanowi okoliczności wchodzącej w zakres pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku", a tym samym - że wystąpienie tej okoliczności nie stanowi podstawy do wstrzymania czynności egzekucyjnych, co miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie organu do wydania postanowienia o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania wniosku strony o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...].10.2015 r. oraz o zwrot kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skargę należy odrzucić. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a). sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1)decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.2)), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. § 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Należy wskazać, że zgodnie z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 poz. 1314, powoływanej dalej jako: u.p.e.a), o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Wobec powyższego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym obowiązuje zasada, że zaskarżeniu zażaleniem podlegają tylko i wyłącznie te postanowienia, co do których ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowią. Postanowienie Wojewody zostało wydane na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. który stanowi, że organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Dysponentem prawa do wstrzymania egzekucji w ramach postępowania nadzorczego w egzekucji jest więc organ nadzoru, który może je wstrzymać, także gdy dopatrzy się w działaniach organu kontrolowanego nieprawidłowości przemawiających za wstrzymaniem czynności egzekucyjnych, np. zbyt dolegliwych lub dokonywanych w sposób niegodny z prawem (zob. wyr. WSA w Warszawie z 23.7.2008 r., III SA/Wa 1468/07, Legalis; zob. też wyr. WSA w Warszawie z 27.10.2005 r., III SA/Wa 2118/05, Legalis; wyr. WSA w Warszawie z 20.9.2007 r., III SA/Wa 3377/06, Legalis). Wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 23 § 8 u.p.e. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. – art. 39 pkt 7 w zw. z art. 77 pkt 2c ustawy z dnia 10.07.2015r. o administracji państwowej, Dz. U. 2015.1269) na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego służy zażalenie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Jak wynika z ww. przepisu, w obowiązującym stanie prawnym, zażalenie przysługuje tylko na postanowienie wstrzymujące (tamujące) czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne. Ponadto uprawnienie to przysługuje wyłącznie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Nie przysługuje więc środek zaskarżenia na postanowienie o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych. Przepisy te znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, egzekucja została bowiem wszczęta pod ich rządami – 30.05.2017r. (k. 71 akt adm.) Sąd zwraca również uwagę, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 stycznia 2016 r. treść art. 23 § 8 u.p.e.a. brzmiała: "Na postanowienie w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych lub wstrzymania postępowania egzekucyjnego (...)". Uzasadniony był wtenczas wniosek, że zapis "postanowienie w sprawie wstrzymania" obejmował sowim zakresem nie tylko rozstrzygnięcie o wstrzymaniu egzekucji, ale również odmawiające wstrzymania czynności egzekucyjnych (zob. Małgorzata Król, glosa do wyroku NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., II OSK 86/10, LEX 2013). Obecnie art. 23 § 8 u.p.e.a. brzmi: "Na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego (...)". Powyższa zmiana stanu prawnego jednoznacznie wskazuje, że intencją ustawodawcy było ograniczenie możliwości złożenia zażalenia na rozstrzygnięcia dotyczące tylko wstrzymania czynności egzekucyjnych (postępowania egzekucyjnego). A contrario na postanowienie o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych nie przysługuje zażalenie. W konsekwencji postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego Wojewody z dnia 22 czerwca 2018 r. jest niezaskarżalne. Z kolei z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna tylko w przypadku, gdy przepisy prawa przewidują możliwość wniesienia zażalenia na postanowienia wydane w toku postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie skarżącemu nie przysługuje zażalenie na postanowienie organu nadzoru wydane na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Z tego względu, mimo zawartego w skardze pouczenia, nie przysługuje również skarga do sądu. Błędne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia (skardze) nie oznacza, że środek ów może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Okoliczność błędnego pouczenia nie kreuje prawa strony do wniesienia środka zaskarżenia w sytuacji gdy przepisy go nie przewidują. Z tych względów przedmiotową skargę należało odrzucić. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Z uwagi na brzmienie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy i fakt, że skarga została odrzucona nie do dnia rozpoczęcia rozprawy a na rozprawie, brak było podstaw do jego zastosowania.