II SA/Po 714/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-10-20

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Tomasz Świstak, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za grunty przeznaczone pod drogi publiczne, które przeszły z mocy prawa na własność gminy w wyniku decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, przysługuje właścicielowi, mimo braku uchwały gminy o zaliczeniu tych dróg do dróg gminnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie za grunty przeznaczone pod drogi publiczne, które przeszły z mocy prawa na własność gminy w wyniku ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, przysługuje właścicielowi. Brak późniejszej uchwały gminy o zaliczeniu tych dróg do dróg gminnych nie wpływa na nabycie własności przez gminę ani na prawo właściciela do odszkodowania. Decyzja podziałowa, zgodna z planem miejscowym, przesądza o przejściu własności i obowiązku wypłaty odszkodowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie dla R. K. za grunty przejęte pod drogi publiczne na mocy decyzji Wójta z 1999 r. Gmina kwestionowała prawo do odszkodowania, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości operatu szacunkowego oraz braku jednoznacznego określenia kategorii planowanej drogi. Gmina argumentowała, że odszkodowanie nie przysługuje, ponieważ droga nie została zaliczona do kategorii dróg publicznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody z dnia 6 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę; oddala skargę Uchwałą Rady Gminy [...]. Nr XI/59/99 z 14 kwietnia 1999r. zatwierdzony został Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego osiedla letniskowego W. – O. nad jeziorem [...] Planowane działki gruntu nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 1.0528 ha przeznaczono na tereny planowanych ulic dojazdowych i ciągów pieszo jezdnych, tereny zarezerwowane na przebieg "obwodnicy" drogi wojewódzkiej, odcinka pasa drogowego, ustalonej w planie ogólnym obwodnicy, do czasu jej realizacji tereny planowanej osiedlowej ulicy zbiorczej, tereny planowanych ulic lokalnych. Decyzją z dnia [...] 1999r. (znak [...]) Wójt Gminy [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości działki nr [...], położonej w O., będącej własnością R. K.. Jednocześnie w punkcie drugim tej decyzji stwierdził przejście z mocy prawa nowopowstałych działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na własność Gminy, jako nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne gminne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] 2006r. znak [...] orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności pkt. 2 decyzji Wójta Gminy [...] z 10 grudnia 1999r. Decyzja Kolegium jest ostateczna. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...], 2007r. Sąd Rejonowy w W. oddalił powództwo Gminy [...], wniesione przeciwko R. K. o ustalenie, że to pozwany jest właścicielem nieruchomości składającej się z działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Sąd Rejonowy uznał, iż ww. działki wydzielone z działki nr [...] przeznaczone są pod drogi publiczne, a w toku postępowania nie zostało udowodnione inne ich przeznaczenie, niż w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...]1999r. a treść i podstawa prawna tej decyzji ma kluczowe znaczenie, bowiem określa przeznaczenie działek pod drogi publiczne. Decyzją z dnia [...] 2010r. Starosta [...] na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej k.p.a., (Dz. U z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 98 ust. 3, art. 129 ust. 1, art. 132 ust. 1a i 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2010r. nr 102 poz. 651 ze zm. zwanej dalej u.g.n.) ustalił odszkodowanie w wysokości [...]- zł od Gminy [...], dla R. K., za działki gruntu nr działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które przeszły z mocy prawa na własność Gminy [...] z przeznaczeniem na drogi publiczne, wskutek decyzji Wójta Gminy [...], z dnia [...] 1999r. znak [...]. Odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...] wniosła Gmina [...], zarzucając, iż: - decyzja Starosty [...] została bezkrytycznie oparta na treści operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego W. J., przy czym Gmina [...] wykazała szereg uchybień w zakresie określenia przez biegłego wartości rynkowej nieruchomości będących przedmiotem niniejszego postępowania, nadto organ I instancji nie odniósł się do zarzutów podniesionych co do operatu, w tym w zakresie doboru nieruchomości wziętych do porównania w operacie. - organ I instancji nie uzasadnił w sposób przekonujący stanowiska, iż niemożliwe było zrzeczenie się odszkodowania za nieruchomość przed wydaniem decyzji podziałowej, jak również w sposób lakoniczny odniósł się do wniosku o umorzenie postępowania; Decyzją z dnia 6 czerwca 2011r. Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu, iż w miejscowym planie osiedla letniskowego W. – O. nad jeziorem [...]., zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy [...] z 14 kwietnia 1999r. przedmiotowe nieruchomości przeznaczono na tereny planowanych ulic dojazdowych i ciągów pieszo jezdnych, tereny zarezerwowane na przebieg "obwodnicy" drogi wojewódzkiej, odcinka pasa drogowego, ustalonej w planie ogólnym obwodnicy, do czasu jej realizacji tereny planowanej osiedlowej ulicy zbiorczej, tereny planowanych ulic lokalnych. Organ II instancji podkreślił, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności pkt 2 decyzji Wójta Gminy [...] z [...] 1999r. Organ odwoławczy wskazał także, że w planie miejscowym nie określa się kategorii dróg publicznych, które dopiero są planowane na nieruchomościach stanowiących własność prywatną. Nie ma wątpliwości, iż przedmiotowa nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Gminy [...], z dniem, z którym decyzja podziałowa stała się ostateczna, spełnione zostały wszystkie warunki zawarte w art. 93 i art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mianowicie: ostateczną decyzją dokonano podziału nieruchomości, podział jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, a wydzielona działka przeznaczona jest w planie pod drogę publiczną. W konsekwencji stronie należy się stosowne odszkodowanie. Wojewoda wskazał również, że wziął pod uwagę zarzuty strony dotyczące sporządzenia operatu szacunkowego i zobowiązał jego autora do ustosunkowania się do tych zarzutów. W konsekwencji organ odwoławczy, uwzględniając treść odpowiedzi biegłego, uznał, iż strona nie wykazała wadliwości operatu szacunkowego. Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina [...] zarzucając: - naruszenie art. 98 ust. 1 u.g.n. polegające na uznaniu, iż odszkodowanie przysługuje właścicielowi nieruchomości pomimo niezakwalifikowania danej drogi, przewidzianej w planie zagospodarowania przestrzennego do kategorii dróg publicznych oraz braku jednoznacznego określenia kategorii planowanej drogi; - naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., polegające na odmowie umorzenia postępowania. W konkluzji skarżąca Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z [...] 2010r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola ta obejmuje badanie, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) obejmuje wszystkie, a nie tylko podniesione w skardze kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym. Obejmuje więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń odnośnie do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i czy nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Przepis art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia 10 grudnia 1999 r., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, stanowił, iż podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest on zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidywał, iż działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. W ust. 3 tego przepisu przewidziano za działki gruntu, wymienione w ust. 1, odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości W tym ostatnim wypadku ustalenie wysokości odszkodowania następuje na podstawie art. 129 ust. 1 u.g.n. w trybie administracyjnym, w postępowaniu w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 129 ust. 5 u.g.n. decyzję o odszkodowaniu wydaje starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Na podstawie art. 130 ust. 1 u.g.n. wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości, wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepis art. 134 stosuje się odpowiednio. Ust. 2 tego przepisu wskazuje, iż ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Odszkodowanie, o którym mowa w powyższym przepisie przysługuje z tytułu utraty własności gruntu na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, w przypadku gdy podział nieruchomości dokonywany jest zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami a powstałe działki gruntu wydzielone zostały pod drogi publiczne, stąd w sprawie niniejszej istotnym było ustalenie, czy w związku z wydaną przez Wójta Gminy [...] ostateczną decyzją z dnia 10 grudnia 1999r. działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] powstałe z podziału działki nr [...] przeszły z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego W świetle okoliczności przedmiotowej sprawy należy przyjąć, że podział działki nr [...], dokonywany na wniosek dotychczasowego jej właściciela oraz w zgodzie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego doprowadził do wydzielenia działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] pod drogi publiczne, ze skutkiem określonym w art. 98 ust. 1 u.g.n. Nie ma racji skarżąca Gmina wskazując, iż brak podjęcia uchwały przez Gminę [...] o zaliczeniu dróg stanowiących nieruchomości będące przedmiotem sprawy, do dróg gminnych, przesądza o tym, iż działki nie przeszły na własność gminy. Gmina nabyła bowiem prawo własności nieruchomości w chwili wydania ostatecznej decyzji o podziale nieruchomości. Intencją Wójta Gminy [...] w chwili wydania decyzji z dnia [...] 1999r. było przejęcie nieruchomości przez Gminę pod drogi publiczne, (świadczy o tym ponad wszelką wątpliwość treść punktu 2 decyzji z 10 grudnia 1999r. oraz przyjęta podstawa prawna decyzji). Z całą pewnością ww. decyzja Wójta Gminy [...] nie była sprzeczna z planem miejscowym. Gmina [...] nie mogła podjąć - przed wydaniem ww. decyzji – uchwały o uznaniu dróg za drogi gminne, mogła i powinna to uczynić po uprawomocnieniu się decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Skoro tego nie uczyniła, stanowi to niewątpliwe zaniedbanie, pozostające jednak bez wpływu na ocenę kwestii własności nieruchomości. Wystąpienie skutku przejścia własności, o którym mowa w art. 98 ust. 1 nie jest jednak związane z faktycznym istnieniem drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, co wynika choćby z treści tego przepisu. Zarówno w orzecznictwie, jak i w nauce prawa administracyjnego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 29 marca 1995 r. (III ARN 7/95, OSNAP i US 1995, nr 17, poz. 213, a także A. Łukaszewska (w:) J. Szachułowicz, M. Krassowska, A. Łukaszewska Gospodarka nieruchomościami. Komentarz. Warszawa 2003, teza 2. do art. 98) wskazuje się też słusznie, że z wydzieleniem gruntu pod drogę przy podziale nieruchomości mamy do czynienia w wypadku, kiedy w planie miejscowym terenu objętego podziałem zostały przewidziane linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne. Wydzielenie drogi z nieruchomości objętej podziałem przesądza losy prawne gruntu zajętego pod drogę. Jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość, o której podział wystąpił jej właściciel, to z dniem, w którym decyzja administracyjna o zatwierdzeniu projektu podziału stała się ostateczna lub orzeczenie sądu o podziale stało się prawomocne, własność gruntu zajętego pod drogę przechodzi z mocy prawa odpowiednio: na gminę, powiat, województwo albo na Skarb Państwa (A. Łukaszewska, tamże, teza 3). Sąd podzielił przy tym stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, przedstawione w wyroku z dnia 21 września 2010r. (II SA/Kr 799/10) LEX nr 753639, iż wystąpienie skutku przejścia własności, o którym mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n. nie jest związane z faktycznym istnieniem drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy 21 marca 1985r. o drogach publicznych, (Dz.U. z 2007r nr 19, poz. 115). W ocenie Sądu gdyby w przedmiotowej sprawie wskazane powyżej działki nie były przeznaczone pod drogi publiczne, to podział nieruchomości w sposób wskazany w decyzji Wójta Gminy [...] byłby niedopuszczalny, z uwagi na treść przepisu art. 93 ust. 3 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji, bowiem projektowane do wydzielenia działki nie miałyby dostępu do drogi publicznej. Rozstrzygnięcie przyjęte w decyzji z dnia [...] 1999r. jest również zgodne z treścią planu miejscowego, który w części opisowej, w zakresie działek o nr działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], wskazuje, iż są one przeznaczone jako obszary "komunikacji publicznej", a więc obszary, które w przyszłości mają stanowić drogi publiczne. Zapisy przedmiotowego planu, w powiązaniu z naniesionymi oznaczeniami graficznymi w załączniku do tego planu, oraz obowiązującą od dnia 1 stycznia 1995 r. ustawą z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.) pozwalają na przyjęcie, że decyzja podziałowa jest zgodna z obowiązującym w dacie jej wydania planem miejscowym. Jak wskazano powyżej, w dacie uchwalenia Planu Zagospodarowania Przestrzennego osiedla rekreacyjnego O. – W., to jest 14 kwietnia 1999r. obowiązywały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z brzmieniem art. 10 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy wynika, iż każda droga znajdująca się w planie, bez względu czy jest drogą dojazdową czy lokalną – osiedlową, jest drogą publiczną, gdyż niedopuszczalne było wyznaczanie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przebiegu dróg wewnętrznych. Sąd podzielił przy tym podobne stanowisko, przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 6 sierpnia 2010r, (sygn. akt II SA/Po 220/10, LEX 737781). Jak wykazano powyżej, co do kwestii ewentualnego stwierdzenia nieważności pkt. 2 decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] 1999r. wypowiedziało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w decyzji z dnia 11 sierpnia 2006r. w której odmówiło stwierdzenia nieważności pkt. 2 ww. decyzji. Wyżej wymieniona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. przesądziła o tym, iż decyzja Wójta Gminy [...] o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości z dnia 10 grudnia 1999r. pozostała w obrocie prawnym. Należy przy tym zauważyć, iż zarzut niezgodności tej decyzji z planem miejscowym – konsekwentnie podnoszony przez Gminę [...] – jest zarzutem rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta była badana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] i ostatecznie rozstrzygnięta w opisanej powyżej decyzji z dnia [...] 2006r.. Nie ma racji skarżąca Gmina, iż w zakresie terenów planowanych pod obwodnicę drogi wojewódzkiej, organem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania byłby Wojewoda [...]. Plan miejscowy reguluje bowiem tę sytuację, wskazując, iż do czasu realizacji obwodnicy tereny te przeznaczone są pod drogę osiedlową, zbiorczą, która zdaniem Sądu, w kontekście ww. uwag była planowana jako droga gminna. Również bezzasadne jest powoływanie się przez skarżącą Gminę na treść stanowiska Ministra Transportu i Budownictwa, zawartego w piśmie z dnia 8 lutego 2006r. albowiem stanowisko to dotyczy wzajemnej relacji kwestii przeznaczenia nieruchomości pod drogi publiczne, w planach miejscowych i kwestii momentu, w którym dana droga staje się drogą publiczną. Ocena ta pozostaje bez wpływu na fakt przejścia na własność gminy nieruchomości przeznaczonej pod drogę gminną, w związku z wydaniem decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W tym kontekście należy zauważyć, iż niewątpliwie obecne władze Gminy [...] zmieniły koncepcję co do przeznaczenia przedmiotowych nieruchomości, pod wpływem zaistniałej sytuacji, gdy poprzedni właściciele nieruchomości wycofali się z wcześniejszych zapewnień co do nieodpłatnego przejęcia przez Gminę [...] nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne, gminne. W ocenie Sądu wobec takiej postawy właścicieli, Gmina podjęła próbę zakwestionowania decyzji zatwierdzających podział nieruchomości, co niewątpliwie związane jest z koniecznością wypłaty odszkodowań za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne. Powyższy wniosek wynika między innymi z treści pisma Wójta Gminy z dnia 5 grudnia 2005r., (k. [...] akt administracyjnych), w którym nie kwestionował on faktu przejścia prawa własności przedmiotowych działek na Gminę. Dla dokonania prawidłowej wykładni wskazanych przepisów pewną wytyczną winien być w tym kontekście także wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce z dnia 6 listopada 2007 r. (skarga nr 22531/05; wersja skrócona - LEX nr 318591). W orzeczeniu tym Trybunał stanął na stanowisku, że o ile sam podział nieruchomości został uznany za zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to niedopuszczalna jest odmowa wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości przeznaczonych w wyniku tego podziału pod budowę drogi (ulicy) tylko z tego powodu, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dróg tych nie uwzględniono. Trybunał stwierdził bowiem, że "przyjmując takie podejście władze mogłyby skutecznie unikać obowiązku budowy i utrzymywania dróg innych niż główne drogi publiczne przewidziane w planach zagospodarowania przestrzennego, przerzucając jednocześnie ten obowiązek na indywidualnych właścicieli nieruchomości". Powyższy wyrok Trybunału zapadł na gruncie prawa międzynarodowego (tj. art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności) i w kontekście art. 93 i art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, jakoby R. K. zrzekł się odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości, zawierając porozumienie z dnia 25 maja 1998r. oraz składając oświadczenie woli z dnia 27 marca 1997r. (k. [...] akt administracyjnych). Wszelkie tego typu porozumienia są przedwczesne i niewiążące jeżeli zostały ustalone przed uprawomocnieniem się decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Wbrew skarżącemu zdaniem Sądu przedstawiony przez Naczelny Sąd Administracyjny podobny pogląd, w wyroku z 8 grudnia 2010r. (I OSK 203/10) jest logiczny i przekonujący. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż przewidziane w art. 98 ust. 3 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami uzgodnienia, w toku których właściciel może zrzec się odszkodowania, mogą mieć miejsce dopiero po przejściu nieruchomości na własność gminy (powiatu, województwa, Skarbu Państwa). Sąd z urzędu stwierdził, iż słusznie Wojewoda Wielkopolski nie znalazł podstaw do zakwestionowania przydatności operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego W. J. Operat szacunkowy jest logiczny, spójny, działania matematyczne uwidocznione w operacie nie zawierają błędów. Biegły w sposób przekonujący wykazał, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka do zastosowania metody wskazanej w § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, uwzględniającej ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na te cele. Biegły J. przeanalizował ok. 40 transakcji z terenu Gminy [...] i gmin pobliskich, związanych z przeniesieniem prawa własności gruntów przeznaczonych pod drogi i wobec dużej rozbieżności cenowej, wyeliminował transakcje o skrajnych cenach (tych, w których wartość 1 metra kwadratowego wyceniono na [...] zł i tych gdzie cena 1 m2 wynosiła [...] zł. Biegły słusznie wyeliminował transakcje zawierane na terenach silnie zurbanizowanych i oraz te z większych miast, (co zdaniem Sądu było korzystne dla Gminy [...], albowiem niewątpliwie ceny osiągane w miastach są znacznie wyższe). Kwestia ta była podnoszona przez Gminę [...] w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W piśmie z dnia 4 marca 2011r, (k. [...] akt organu II instancji) biegły wyjaśnił dlaczego nie brał pod uwagę transakcji, w których przyjęto skrajnie niską cenę 1 m2 gruntu, w kwocie [...] zł. Okolicznością powszechnie znaną jest przy tym fakt częstego przeprowadzania transakcji, których przedmiotem są nieruchomości przeznaczone pod drogi, w których ustalana jest skrajnie niska cena gruntu. Transakcje takie nie mają nic wspólnego z transakcjami wolnorynkowymi, a zatem już na podstawie art. 151 u.g.n., w zw z art. 134 u.g.n. (w oparciu, o który określa się wysokość odszkodowania) przewidującego, iż wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych, wykluczone jest porównywanie transakcji niemających znamion wolnorynkowych. W tym miejscu należy podkreślić, że wyeliminowanie przez biegłego z porównania transakcji, w których ustalono ceny najwyższe, wskazuje iż biegły nie sporządzał operatu w sposób bezkrytyczny i uwzględnił interes Gminy [...]., nie dopuszczając do ustalenia wygórowanej wartości odszkodowania. Biegły prawidłowo zastosował przewidziane w ww. rozporządzeniu podejście porównawcze i metodę korygowania ceny średniej, w sposób czytelny i logiczny przedstawił poszczególne kroki i procedurę postępowania w zakresie wyłonienia transakcji nadających się do porównania. W. J. porównując podobne transakcje dokonane na lokalnym rynku, wskazał w szczególności na niewielką zależność pomiędzy wielkością działki a jej ceną, dostrzegając natomiast wpływ na cenę takich czynników jak: położenie działki oraz wartość gruntów przyległych, (okoliczność ta została wyjaśniona przez biegłego również w piśmie z dnia 4 marca 2011r, (k.[...] akt organu II instancji) Nie jest rolą Sądu orzekającego w niniejszej sprawie ocena dlaczego w innej sprawie Starosta Powiatowy uznał za zasadne przyjęcie przez biegłego sporządzającego operat szacunkowy metody obliczeń wskazanej w § 36 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. Obowiązkiem Sądu była ocena czy organy słusznie uznały za przekonujący i wiarygodny operat szacunkowy sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania administracyjnego i takiej oceny Sąd dokonał. Okoliczności sprawy wskazują, iż podstawą ustalenia odszkodowania za grunt wydzielony pod drogi była wartość rynkowa nieruchomości, jak tego wymaga art. 134 ust. 1 u.g.n., ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego według zasad określonych w art. 149-157 tej ustawy oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia wykonawczego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło