II SA/Po 726/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-11-30
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Maria Kwiecińska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została stwierdzona nieważnością, organ nadzoru budowlanego powinien stosować procedurę art. 48 Prawa budowlanego (samowola budowlana) czy art. 50-51 Prawa budowlanego (legalizacja robót)?Ratio decidendi
W sytuacji, gdy inwestor rozpoczął i zakończył roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a stwierdzenie nieważności tej decyzji nastąpiło po zakończeniu budowy i zawiadomieniu o jej zakończeniu, nie można traktować tych robót jako samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W takim przypadku właściwe jest zastosowanie procedury legalizacyjnej uregulowanej w art. 50-51 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nadzoru budowlanego nakazującej wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Inwestor uzyskał pozwolenie na rozbudowę, jednak projekt budowlany dopuszczał całkowitą rozbiórkę starego budynku i budowę nowego w jego miejscu. Pozwolenie na budowę zostało później stwierdzone nieważnością. Organy nadzoru budowlanego uznały, że nie można zastosować art. 48 Prawa budowlanego (samowola budowlana), lecz procedurę legalizacyjną z art. 50-51 Prawa budowlanego, ponieważ roboty wykonano na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący, właściciel sąsiedniej działki, kwestionował legalność budowy, zarzucając samowolę budowlaną i niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami technicznymi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Decyzją z dnia [...] 2012 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.[...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w budynku mieszkalnym jednorodzinnym R. M. w miejscowości [...], ul. [...], gm. [...], na działce o nr ewid. [...].
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2010 r. przeprowadził kontrolę rozbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w miejscowości [...] gm. [...] przy ul. [...].
W trakcie kontroli organ ustalił, iż ściany dotychczasowego budynku zostały rozebrane łącznie z fundamentami - rozebrano przy tym stare ściany (ściana frontowa i ściana od strony działki [...]). Równocześnie organ ustalił, iż inwestor R. M. uzyskał zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę, obejmujące rozbudowę budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...] (decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] 2010 r.).
W dokumentacji projektowej, w części graficznej projektu kolorem czerwonym zaznaczono ściany, które należy pozostawić (nie wyburzać), a w części opisowej zapisano "ze względu na bardzo zły stan techniczny budynku dopuszcza się całkowitą jego rozbiórkę".
W związku z powyższym decyzją z dnia [...] ,2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.[...] umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie wykonywania robót budowlanych tj. rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, a to z uwagi na to, że zatwierdzony projekt budowlany dopuszczał całkowitą rozbiórkę budynku.
Decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], powyższa decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy, a wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarga na decyzje organu odwoławczego została odrzucona.
Pismem z dnia [...] września 2010 r., po zakończeniu budowy, inwestor złożył zawiadomienie o jej zakończeniu i zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu, załączając wymagane dokumenty. Od tego zawiadomienia organ nie wniósł sprzeciwu.
Równocześnie, w postępowaniu nadzwyczajnym, zmierzającym do wzruszenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2010 r. nr [...]– pozwolenia na budowę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego (który odmówił stwierdzenia nieważności) i stwierdził nieważność pozwolenia na budowę z dnia [...] 2010 r. wydanej przez Starostę [...].
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż Starosta [...] zatwierdzając projekt budowlany i udzielając [...] R. M. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego w [...] gm. [...] na działce nr ewid. [...], rażąco naruszył przepisy art. 35 ust. 3 prawa budowlanego. Zatwierdzony decyzją Starosty [...] z dnia [...] 2010 r. projekt budowlany nie dotyczy bowiem w istocie rozbudowy budynku, lecz przewiduje budowę zupełnie nowego obiektu budowlanego.
Skarga inwestora na decyzję Głównego Inspektora nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] lutego 2011 r. wniesiona przez R. M. – inwestora, została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Po stwierdzeniu nieważności decyzji pozwolenia na budowę, wszczął ponownie postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w sprawie legalności wzniesionego budynku i stwierdził, że skoro inwestor – R. M. budując przedmiotowy budynek mieszkalny dysponował ostateczną decyzją pozwolenia na budowę, nie można mu czynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego.
Organ przytoczył przy tym poglądy wyrażone w judykaturze w analogicznych sprawach m.innymi w wyroku NSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2001 r. sygn. NSA 952/99 oraz WSA w Lublinie w wyroku z dnia 7 stycznia 2010 r. sygn. II SA/Lu 651/09, wyrok NSA z 23 marca 2007 r. sygn. II OSK 525/06.
Wskazując na powyższe podniósł, iż w warunkach prowadzenia i zakończenia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę, postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego winno zmierzać do legalizacji wykonanych robót budowlanych.
Rozpoznając sprawę w tym aspekcie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie inwestor rozpoczął roboty budowlane po dniu [...] stycznia 2010 r. z którym to dniem decyzja pozwolenia na budowę stała się ostateczna i zakończył te roboty do dnia [...] września 2010 r. zawiadamiając o zakończeniu robót i zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku. Powstały budynek mieszkalny jednorodzinny jest obiektem nowym, w tym sensie iż cztery jego ściany zostały rozebrane, jednakże został wzniesiony w tym samym miejscu , w którym znajdował się budynek stary, co potwierdza zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2011 r., w którym stwierdzono iż "nowo wybudowany budynek mieszkalny usytuowany w miejscu rozebranego budynku mieszkalnego na działce [...] w [...], po sprostowaniu załącznika graficznego jest usytuowany zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]".
Organ I instancji przytoczył ponadto wyjaśnienia Biura A (które to biuro opracowywało miejscowy plan zagospodarowania Gminy), zgodnie z którymi (pismo z dnia [...] grudnia 2011 r.) w przypadku już istniejących budynków linia zabudowy wyznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego szła "po budynku". W przypadku działki nr [...] w [...], z uwagi na istniejący budynek, obowiązywała ta właśnie zasada wyznaczania linii zabudowy. Ta linia zabudowy została odtworzona przez nowy budynek, który został wzniesiony w tym samym miejscu, w którym znajdował się budynek stary.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. [...] stwierdził ponadto, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.).
Przepis ten normuje sposób usytuowania budynku na działce i wymagane odległości budynku od granicy działki, przy czym chodzi w nim o granice z działką budowlaną.
W niniejszym zaś przypadku działka sąsiednia o nr ewid. [...] należąca do W. M. nie ma charakteru działki budowlanej, lecz jest to działka rolna, co wynika z ewidencji gruntów.
Skoro wykonane roboty nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie ma podstaw do nakładania na inwestora obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
W związku z powyższym, skoro brak jest zakresu czynności lub robót pozostałych do wykonania w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, organ I instancji uznał, iż istnieją podstawy do odstąpienia od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Wskazał przy tym, że tej treści rozstrzygnięcie przyjmowane jest jako prawidłowe w orzecznictwie sądów administracyjnych powołując się na wyroki NSA w Warszawie z dnia 15.11.2006 r. sygn. akt II OSK 1344/05 - niepubl., WSA w Olsztynie z dnia 31.10.2007 r. sygn. akt II SA/Ol 863/2007, WSA w Opolu z dnia 20.05.2008 r. sygn. akt II SA/Op 509/2007.
Odwołanie do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, wniósł od powyższej decyzji W. M. właściciel sąsiedniej działki o nr ewid. [...] w [...].
Skarżący zarzucił, iż w niniejszej sprawie doszło w istocie do budowy nowego budynku (nie zaś rozbudowy starego), stąd też nie można uznać iż inwestor dysponował na wykonane roboty jakimkolwiek pozwoleniem na budowę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.[...].
Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, iż prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.[...] prowadził postępowanie w oparciu o procedurę uregulowaną w art. 50-51 prawa budowlanego.
Inwestorowi nie można bowiem zarzucić dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczna decyzją o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że w rzeczywistości inwestor działał w warunkach samowoli budowlanej, skoro posiadał jedynie pozwolenie na rozbudowę istniejącego budynku, a tymczasem wzniósł nowy obiekt, organ odwoławczy wskazał, iż jakkolwiek istotnie decyzja udzielająca pozwolenia wskazywała na rozbudowę obiektu istniejącego, to jednocześnie pozwolenie to zatwierdzało projekt budowlany, który dopuszczał całkowitą rozbiórkę budynku i zrealizowanie w jego miejsce nowego obiektu.
Sprzeczność pomiędzy kwalifikacją robót budowlanych przyjętą w decyzji Starosty [...], a zatwierdzonym tą decyzją projektem w konsekwencjo doprowadziła do stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę. Niemniej jednak w trakcie realizacji inwestycji, inwestor dysponował ostateczną decyzją pozwolenia na budowę, której integralną część stanowi projekt dopuszczający rozbiórkę pierwotnego budynku i budowę w jego miejsce nowego obiektu. Organ podkreślił, iż stwierdzenie dopuszczające całkowitą rozbiórkę budynku ("ze względu na bardzo zły stan techniczny budynku dopuszcza się całkowitą jego rozbiórkę") znalazło się w opinii technicznej dotyczącej obiektu istniejącego, która to opinia była częścią zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego. Zgodnie bowiem z § 11 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1133), "w wypadku projektowania przebudowy, rozbudowy lub nadbudowy do opisu technicznego należy dołączyć ocenę techniczną obejmującą, w uzasadnionych wypadkach, także ocenę aktualnych warunków geologiczno-inżynierskich i stan posadowienia obiektu budowlanego".
Inwestor wykonał inwestycję zgodnie z otrzymaną decyzją pozwolenia na budowę, po czym pismem z dnia [...] września 2010 r. złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku, a organ nie wniósł sprzeciwu w ustawowym terminie.
W tych warunkach, zwłaszcza że stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na budowę nastąpiło po wybudowaniu obiektu, tj. w dniu [...] lutego 2011 r. nie ma podstaw do stosowania w niniejszej sprawie – jak tego chce skarżący – art. 48 prawa budowlanego.
Organ odwoławczy, dla potwierdzenia tego stanowiska powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok WSA w Lublinie sygn. akt II SA/Lu 651/09, wyrok NSA z 23.03.2007 r. sygn. akt II OSK 525/06).
Odnosząc się do kwestii zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego organ odwoławczy stwierdził, iż jak wynika z pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] oraz pisma Biura A z [...] grudnia 2011 r. w odniesieniu do terenów już zabudowanych, gdzie nowa zabudowa stanowiła jedynie wypełnienie lub wymianę istniejącej zabudowy, a budynek znajdował się bliżej drogi niż wynikałoby to z obowiązujących przepisów, linia zabudowy ustalana była według zasady "po budynku". Jak wyjaśniło bowiem Biuro A – "linia zabudowy na działce przebiegała w odległości wynikającej z przepisów odrębnych, z wyłączeniem tej części działki, na której usytuowany był budynek; na tej części działki linia zabudowy dochodziła zatem do ściany bocznej budynki, a dalej wzdłuż tej ściany w kierunku drogi, następnie wzdłuż elewacji frontowej do narożnika budynku, dalej po ścianie bocznej aż do odległości wynikającej z przepisów odrębnych i dalej kontynuowana była zgodnie z przepisami odrębnymi". Pomimo zatem faktu, iż przedmiotowy budynek jest obiektem nowym (stary budynek został całkowicie rozebrany), dla określenia obowiązującej w tym miejscu linii zabudowy zastosowanie znajduje wymieniona wyżej zasada, jako że budynek ten wzniesiony został w tym samym miejscu, na którym znajdował się budynek stary. Zachodzi tu bowiem sytuacja "wymiany istniejącej zabudowy", o której mowa również w piśmie biura A z dnia [...] grudnia 2011 r., dla której linia zabudowy przebiega po obrysie starego budynku. Poprawność takiego stanowiska potwierdza zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2011 r., w którym stwierdzono, iż "nowo wybudowany budynek mieszkalny usytuowany w miejscu rozebranego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...] po sprostowaniu załącznika graficznego jest usytuowany zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (...)".
Co do kwestii oceny zgodności usytuowania budynku z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.), organ odwoławczy wskazał, iż rozporządzenie to nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Jak bowiem wynika wprost z treści § 12 ust. 1 warunków technicznych, wskazane w § 12 wymagane odległości budynku od granicy działki dotyczą odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną [‘(...) budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż (...)"]. Tymczasem w przedmiotowej sprawie owa działka sąsiednia, tj. działka o numerze ewid. [...], należąca do [...] W. M., jest działką rolną, co wynika z ewidencji gruntów. Oznacza to, iż określone w warunkach technicznych odległości nie dotyczą odległości przedmiotowego budynku od granicy z działką M.
Ostatecznie zatem, z uwagi na fakt, iż przedmiotowy budynek nie narusza przepisów, nie ma konieczności nakazywania wykonania robót, które miałyby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem.
Powyższe nie powoduje jednakże bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania, bowiem nie istnieją okoliczności, które czyniłyby prawnie niemożliwym wydanie decyzji administracyjnej, jako że nie ustała przyczyna dla której zostało wszczęte postępowanie tj. wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji pozwolenia na budowę po zrealizowaniu inwestycji.
W związku z powyższym prawidłowo organ I instancji orzekł, co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego.
Prawidłowość takiego rozstrzygnięcia w omawianej sytuacji – orzeczenie co do istoty sprawy, potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, na potwierdzenie czego organ odwoławczy przytoczył wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Po 162/11 oraz wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1344/05.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł W. M. przytaczając zarzuty podnoszone w toku postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Zgodzić się bowiem należy z organem administracyjnym, iż w sytuacji gdy inwestor dysponował ostateczną decyzją pozwolenia na budowę i rozpoczął roboty budowlane, a także zakończył je w czasie, gdy decyzja ta była w obrocie, nie ma podstaw do orzeczenia bezwzględnego nakazu rozbiórki na podstawie przepisu art. 48 prawa budowlanego.
Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że w sytuacji gdy roboty budowlane zostały wykonane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, przed stwierdzeniem jej nieważności, podstawą orzekania winny być przepisy art. 50-51, nie zaś art. 48 prawa budowlanego (por. Prawo Budowlane – Komentarz pod red. A.Glinieckiego, wyd. 1 2012 LexixNexis str. 477; Prawo Budowlane – Komentarz pod red. Z.Niewiadomskiego, 2 wydanie C.H.Beck str. 535, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.09.2011 r. sygn. akt II OSK 1336/10, z dnia 13.03.2008 r. sygn. akt II OSK 228/07, z dni a20.10.2011 r. sygn. akt II OSK 1468/10, z dnia 19.12.2006 r. sygn. akt II OSK 116/06 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.08.2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 345/09.
W wyrokach tych podkreślano, że w sytuacji gdy inwestor rozpoczyna prace budowlane legitymując się ostateczną decyzją pozwolenia na budowę i w czasie obowiązywania tej decyzji kończy te roboty, nie ma podstaw do traktowania tych robót jako samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego.
W niniejszej sprawie jest zaś okolicznością bezsprzeczną, iż inwestor rozpoczął i zakończył prace budowlane na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę wydanej przez Starostę [...] z dnia [...] 2010 r. ([...]), a stwierdzenie nieważności tej decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nastąpiło dopiero decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., a więc po złożeniu przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania ([...] września 2010 r.).
Nie ma przy tym racji skarżący zarzucając, iż w istocie rzeczy inwestor nigdy nie dysponował pozwoleniem na budowę, zezwalającym na wzniesienie nowego obiektu, co w istocie uczynił rozbierając istniejące ściany dotychczasowego budynku mieszkalnego. Należy bowiem podkreślić, iż częścią zatwierdzonego projektu budowlanego była opinia techniczna dopuszczająca rozbiórkę (z uwagi na zły stan techniczny muru) wszystkich czterech ścian budynku, którego rozbudowa była przedmiotem udzielonego pozwolenia na budowę. Projekt budowlany, a precyzyjnie stanowiąca jego obligatoryjną, w przypadku rozbudowy, część – opinia techniczna (§ 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego – Dz.U. Nr 120 poz. 1133), dopuszczały bowiem całkowitą rozbiórkę istniejących ścian budynku.
W efekcie zatem pozwolenie na budowę, którego integralną część stanowi projekt budowlany (art. 34 ust. 4 prawa budowlanego) wydany dla robót budowlanych, określonych jako rozbudowa, dopuszczało całkowitą rozbiórkę istniejących ścian budynku i ta właśnie rozbieżność między treścią wydanej decyzji, a zatwierdzonym projektem budowlanym stała się przyczyną stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Konsekwencje tego niewątpliwego błędu organów administracji nie mogą jednakże obciążać inwestora, który wykonał prace zgodnie z zatwierdzonym projektem, w okresie obowiązywania pozwolenia na budowę i zawiadomił we właściwym trybie o zakończeniu robót budowlanych i zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku, a organ nie skorzystał z możliwości wzruszenia sprawy na podstawie art. 54 prawa budowlanego.
W tych warunkach prawidłowo organy nadzoru budowlanego przyjęły, iż w niniejszym postępowaniu nie istnieją podstawy do zastosowania w stosunku do inwestora procedury określonej w art. 48 prawa budowlanego, natomiast zastosowanie znajduje procedura legalizacyjna określona w art. 50 i 51 prawa budowlanego. Przepis art. 51 ust. 1 i ust. 7 brzmi następująco:
Art. 51. 1. Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Art. 51. 7. Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
W pierwszej zatem kolejności obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było stwierdzenie, czy wykonane roboty są zgodne z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 prawa budowlanego), przez co należy rozumieć nie tylko przepisy techniczno-budowlane, ale również przepisy regulujące zasady gospodarki przestrzennej.
W niniejszej sprawie jest poza sporem, że wzniesiony (rozbudowany) budynek mieszkalny spełniał wymagania techniczno-budowlane - na żadnym etapie postępowania ta kwestia nie była przedmiotem sporu.
Zarzuty skarżącego dotyczą natomiast kwestii związanej z lokalizacją budynku na terenie działki, a więc kwestii zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690), w szczególności § 12 tegoż rozporządzenia.
W celu ustalenia zgodności obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego organy nadzoru budowlanego zwróciły się do Wójta Gminy [...].
Z udzielonych przez Wójta Gminy [...] wyjaśnień wynika, iż wzniesiony budynek zgodny jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dla budynków istniejących przewiduje linię zabudowy "po obrysie budynku" (pismo Wójta Gminy [...] z [...] września 2011 [...]) przy czym nowo wybudowany budynek mieszkalny został wzniesiony w miejscu, w którym znajdował się budynek stary (zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2011 r.).
Za prawidłowe, w ocenie Sądu, należy uznać stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż w sytuacji gdy inwestor dokonał rozbiórki budynku i jego odtworzenia w tym samym miejscu w oparciu o udzielone mu pozwolenie na budowę, linię zabudowy dla tego budynku należy ustalać na podstawie przyjętej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla istniejących budynków zasady wytyczania linii zabudowy "po obrysie budynku".
Nie można natomiast podzielić poglądu organu, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – Dz.U. Nr 75 poz. 690, ponieważ działka sąsiednia, stanowiąca własność skarżącego nie stanowi działki budowlanej.
Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...], działka o nr ewid. [...] w [...] sąsiadująca z działką inwestora o nr ewid. [...] jest działką zaliczaną do terenów oznaczonych symbolem ROM przeznaczonych w miejscowym planie pod zabudowę mieszkalno-usługową.
Działka ta, zgodnie z ewidencją gruntów, obejmuje grunty orne klasy RIVa, RIVb, RV, B-RV, a więc grunty, które z uwagi na swoją klasę nie wymagają uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Działka ta ma również dostęp do drogi publicznej.
Nie ulega zatem wątpliwości, iż działka ta w świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.) ma charakter działki budowlanej.
Wbrew stanowisku organów znajduje zatem w tym przypadku zastosowanie przepis § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Ocena ta jednak nie zmienia prawidłowości ustaleń organów, co do zgodności wybudowanego obiektu z obowiązującymi przepisami. Zgodnie bowiem z § 12 rozporządzenia budynek w zabudowie jednorodzinnej ze ścianą z otworami od strony granicy działki wymaga zachowania odległości 4 m, natomiast bez otworów od strony granicy może być usytuowany w odległości 3 m, 1,5 m, bądź zbliżony do samej granicy.
Żadnej z tych odległości nie narusza budynek (w części rozbudowanej) wzniesiony na działce nr ewid. [...] w [...]. Jest to przy tym budynek, jak wynika z projektu budowlanego znajdującego się w aktach sprawy, bez okiem i otworów drzwiowych od strony granicy z działką nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżącego.
Zważywszy na powyższe, należało uznać że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, bowiem jak prawidłowo przyjęły organy nadzoru budowlanego, nie istniały podstawy do nałożenia na inwestora obowiązku dokonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpni 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło