II SA/Po 735/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-12-07
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak – Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, może odmówić pokrycia kosztów dojazdu na badania lekarskie, powołując się na ograniczone możliwości finansowe i uznanie administracyjne, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet spełnienie kryterium dochodowego nie zobowiązuje go do przyznania świadczenia w żądanej wysokości lub na wszystkie wskazane cele. Decyzja zależy od możliwości finansowych organu, liczby potrzebujących oraz oceny zasadności i niezbędności konkretnej potrzeby. W tym przypadku, odmowa pokrycia kosztów dojazdu na badania była uzasadniona, ponieważ organ wziął pod uwagę inne formy pomocy udzielone wnioskodawcy oraz jego zdolność do częściowego pokrycia tych kosztów z innych źródeł.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o przyznaniu zasiłku celowego w ograniczonej wysokości na zakup leków. Skarżący domagał się również pokrycia kosztów dojazdu na badania rezonansu magnetycznego do innego miasta. Organy obu instancji, mimo uznania spełnienia kryterium dochodowego przez skarżącego, odmówiły pełnego pokrycia kosztów dojazdu, powołując się na ograniczone środki finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej oraz fakt, że część potrzeb skarżącego została już zaspokojona lub mogła być zaspokojona z innych źródeł. Skarżący zarzucił organom nierzetelne postępowanie dowodowe i nieuwzględnienie jego argumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 roku nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO w K.), po rozpoznaniu odwołania P. K. od decyzji Prezydenta [...] Wlkp. z dnia [...] 2017 r. nr [...] przyznającej P. K. zasiłek celowy w wys. [...] zł na zakup leków, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 16 grudnia 2016 r. Prezydent Miasta O. W. przyznał P. K. zasiłek celowy w kwocie [...]zł na częściowe pokrycie kosztów leczenia. W wyniku odwołania strony SKO w K. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie przeprowadzonego w dniu 21 lutego 2017 r. wywiadu środowiskowego oraz w oparciu o zgromadzoną dokumentację ustalono, że odnośnie wniosku z 2 grudnia 2016 r. P. K. oczekuje pomocy finansowej na zakup leków i pokrycie kosztów dojazdu na badania do P.. Jednocześnie wnioskodawca podał, że potrzeba zakupu leków została zaspokojona z zasiłku celowego przyznanego decyzją z 16 grudnia 2016 r. w kwocie [...]zł, lecz nadal nie zaspokojono potrzeby pokrycia kosztów dojazdu na badania do P. z noclegiem.
Organ I instancji wskazał, że rozpatrując sprawę kierował się przepisami art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), a także uwzględnił treść art. 2 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm., dalej: u.p.s.). Powołując powyższe przepisy organ wskazał, że ze względu na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej nie jest w stanie zaspokoić wszystkich zgłaszanych uzasadnionych potrzeb. Wyjaśnił, że na podstawie planu wydatków budżetowych MOPS na 2016 r. ustalono, że budżet Ośrodka na zasiłki celowe w 2016 r. wynosił [...] zł, z czego na zasiłki celowe na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia wydano [...] zł. W 2016 r. przyznano 381 zasiłków celowych na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, z których skorzystało 156 rodzin. Ś. wysokość przyznanego zasiłku na ten cel to [...] zł. Ś. zaś suma zasiłków celowych przyznanych rodzinie na ten cel to [...] zł. Organ I instancji zaznaczył, że w przypadku P. K. łączna kwota udzielonej pomocy na ten cel w 2016 r. wyniosła [...] zł, czyli średnio miesięczne [...] zł. Jednocześnie wskazano, że w 2017 r. budżet Ośrodka jest znacznie niższy i wynosi [...] zł, co stanowi kwotę [...]zł miesięcznie przy planowanej podobnej liczbie osób i rodzin korzystających z pomocy. Wskazano, że w styczniu 2017 r. wydano na zasiłki celowe na kwotę [...]zł, a zatem przekroczono kwotę średnich wydatków na ten cel. Organ stwierdził, że powyższe dowodzi, że sytuacja finansowa Ośrodka nie pozwala na udzielenie pomocy finansowej w większej kwocie, gdyż Ośrodek w bieżącym roku dysponuje znacznie niższymi środkami na zaspokojenie potrzeb wszystkich podopiecznych.
Odnosząc się do sytuacji osobistej strony wskazano, że P. K. jest żonaty, lecz od 2005 r. żyje w separacji. Mieszka w domu wielorodzinnym, w którym zajmuje odrębne mieszkanie składające się z jednego pokoju i łazienki. W jednym z lokali mieszka jego żona z synem, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe. Kolejny lokal zajmuje drugi syn z żoną i wnukiem. Strona nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania poza koniecznością zakupu opału. Ustalono, że źródłem dochodu wnioskodawcy jest zasiłek stały w wys. [...] zł miesięcznie. Tym samym strona spełnia kryterium dochodowe wynoszące [...] zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). Stwierdzono też, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. W. z 9 lutego 2015 r. P. K. zaliczono do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na stałe. Choruje on przewlekle na: kamicę nerkową, marskość wątroby, żylaki przełyku, zapalenie refluksowe przełyku, zapalenie żołądka i dwunastnicy, a także ma zmiany zwyrodnienione kręgosłupa i został zakwalifikowany do zabiegu endoprotezy. Organ ustalił też, że strona stosuje dietę lekkostrawną z ograniczeniem tłuszczu (dietę wątrobową). Jej kłopotliwość polega na formie przygotowywania posiłków (gotowanie na parze, duszenie itp.) i częstym przyjmowaniu – najlepiej 5 razy dziennie – posiłków. Stwierdzono przy tym, że dieta ta nie jest kosztowniejsza.
Następnie organ przeprowadził analizę wydatków strony związanych z leczeniem, wskazując, że udokumentowane wydatki wynoszą: X 2016 r. – [...] zł, XI 2016 r. – [...] zł, XII 2016 r. – [...] zł, tj. łącznie [...] zł. Dalej wskazano, że recepty do wykupienia, nieudokumentowane wydatkami kształtują się następująco: X 2016 r. – [...] zł, XI 2016r. - [...] zł, XII 2016 r. – [...] zł, tj. łącznie na kwotę [...]zł. Pozostałe nieudokumentowane a deklarowane wydatki związane z leczeniem (tj. koszt dojazdu na leczenie do K. i zakup leków) wyniosły łącznie w okresie X-XII 2016 r. [...] zł. Wobec powyższe organ uznał za zasadne zgłaszane przez stronę potrzeby zakupu leków i pokrycia kosztów dojazdu na leczenie do P.. Jednocześnie działając w ramach uznania administracyjnego przyznał stronie zasiłek w kwocie [...]zł za zakup leków. Jednocześnie stwierdził, że nie przyznał zasiłku na drugą z potrzeb, albowiem została ona już zaspokojona, a jej koszty doliczono do udokumentowanych wydatków na leczenie. Organ wziął przy tym pod uwagę sytuację finansową Ośrodka. Ustalono, że w miesiącach X-XII 2016 r., po odliczeniu wydatków związanych z leczeniem w kwocie [...]zł (w tym koszty dojazdu na badania do P.) pozostała stronie kwota [...]zł, co daje kwoty [...]zł miesięcznie, a zatem część posiadanych środków finansowych strona może przeznaczyć na zaspokojenie pozostałych potrzeb. Nadto organ wskazał, że nie uwzględnił przy swych obliczeniach poniesionych wydatków: [...] zł – dopłaty do miejsca leżącego z 7.11.2016 r. – przejazd pociągiem do P., [...] zł – rachunku naprawy roweru z 11.10.2016 r. oraz [...] zł – doładowania telefonu uznając, że potrzeby te zostały zaspokojone, a nadto nie są to niezbędne potrzeby bytowe.
W odwołaniu od powyższej decyzji P. K. nie zgodził się z wyliczeniami organu I instancji wskazując, że kwotą za którą miał i ma do wykupienia leków waha się od 310 do [...] zł, a ponadto dochodzą koszty przejazdów na rehabilitację K. (4x w roku – koszt jednorazowy to [...] zł), a także innych wizyt u specjalistów w K. (dodatkowo [...] zł rocznie). Odwołujący podniósł też, że w 2016 r. nie w każdym miesiącu otrzymywał zasiłek celowy. Nadto nie występował o pomoc finansową na zakup bielizny, butów sportowych, środków higienicznych i środków czystości. Dodał przy tym, że użytkowanie telefonu stanowi dla niego niezbędną potrzebę bytową, gdyż ze względu na ograniczone możliwości chodzenia, służy mu do kontaktów z lekarzami, czy kontaktów z MOPS-em. Wnioskodawca zaznaczył, że od lutego 2017 r. otrzymuje pomoc z odrębnego programu – na dożywianie (150 zł miesięcznie). Wyjaśnił też, że z posiadanych środków kupił sobie ciepły sweter (55 zł) oraz środki czystości i częściowo lekarstwa, które kosztowały [...] zł. Niestety nie udało mu się kupić butów i bielizny. Odwołujący podał, że ma ponadto długi z poprzedniego roku, po wyjazdach na badanie rezonansu magnetycznego. Nie zgodził się z twierdzeniem, że stosowana przez niego dieta nie jest kosztowniejsza od zwykłych posiłków.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium wskazało, że P. K. nie przekroczył ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego [...] zł, uprawniającego do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 u.p.s. Zaznaczył jednocześnie, że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania tego zasiłku ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ pomocy społecznej ma swobodę decyzyjną. Przy czym organ administracji publicznej każdorazowo związany jest zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.). Zdaniem Kolegium organ I instancji stosownie do powyższych zasad i przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w pełni zebrał o rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie i dokonał wszechstronnej oceny sytuacji materialno-zdrowotnej wnioskodawcy. Organ odwoławczy powołał zasadę pomocniczości (art. 2 u.p.s.) i wskazał, że niewątpliwie środki finansowe dostarczane na realizowanie zadań z zakresu pomocy społecznej są niewystarczające w porównaniu ze stosunkowo dużą liczbą osób korzystających z tego typu wsparcia. W konsekwencji organy pomocy społecznej nie są w stanie realizować wszystkich potrzeb swych beneficjentów i zmuszone są ograniczać się, jak w niniejszym przypadku, do zabezpieczenia podstawowych potrzeb i to w ograniczonej wysokości. Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa i jest w pełni słuszna, a przy jej wydaniu organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Materiał dowodowy w sprawie zebrano prawidłowo, na jego podstawie dokonano całościowej oceny sytuacji P. K. oraz pozytywnie rozpatrzono jego wniosek, jednakże z uwagi na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka przyznano świadczenie w niewielkiej – z punktu widzenia odwołującego – wysokości. Z tych powodów Kolegium uznało argumentację odwołującego za pozostającą bez wpływu na wynik sprawy.
P. K. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucił organowi, że nie przeprowadził wszechstronnego postępowania dowodowego i nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego, do czego był zobowiązany przepisami k.p.a. Ponadto, zdaniem skarżącego, Kolegium nie odniosło się do zarzutów odwołania i zignorowało podnoszone argumenty. Skarżący podkreślił, że w orzeczeniu o niepełnosprawności stwierdzono, że nie może pracować i zalecono konieczność rehabilitacji i zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze ułatwiające funkcjonowanie, korzystanie z usług socjalnych opiekuńczo-terapeutycznych. Raz jeszcze skarżący podał, że musi od wielu lat być na diecie wątrobowej, niskobiałkowej i niskotłuszczowej, która nie jest tania. Zaznaczył, że część kosztów utrzymania (opłaty za prąd, gaz, media) opłaca mu syn, który ma oddzielne gospodarstwo domowe i na utrzymaniu dziecko. Skarżący wyjaśnił, że średnio lekarstwa miesięcznie kosztują go [...] zł, a dodatkowo ponosi koszty dojazdów na rehabilitację oraz wizyt u specjalistów, których w O. W. nie ma. Wskazał, że głównym powodem, dla którego zaskarża decyzje w niniejszej sprawie jest okoliczność, że 30 listopada 2016 r. Dyrektor Ośrodka, w obecności pracownika socjalnego zapewniła go, że otrzyma zwrot kosztów podróży i zakwaterowania za wyjazd na badanie rezonansem magnetycznym do P. (koszty obliczono na [...] zł), które to badanie miał wykonać na podstawie skierowania neurologa. Skarżący wskazał, że środki na ten wyjazd miał otrzymać z Ośrodka, tymczasem ich nie uzyskał i musiał się zapożyczyć.
W piśmie procesowym z 11 lipca 2017 r. skarżący podał, że nie uzyskał danych o dofinansowaniu Ośrodka przez M. O. Wlkp. na zasiłki, lecz jedynie dane o zrealizowanym budżecie MOPS w O. W. za 2016 r. i o planowanym budżecie na 2017 r. Zaznaczył, że pracuje w nim 180 pracowników, a 4 pracowników Ośrodka decyduje o przyznaniu mu świadczenia, co wydaje się kosztowne. Zaznaczył, że brakuje mu środków na dalsze leczenie i ubranie.
W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest kwestia wysokości przyznanej skarżącemu przez Prezydenta [...] Wlkp. pomocy w formie zasiłku celowego w wys. [...] zł z przeznaczeniem na zakup leków. Skarżący wnioskował zaś o pomoc na ten cele oraz na pokrycie kosztów dojazdu na badania rezonansu magnetycznego do P., nie wskazując kwot o jakie się ubiega (wnioski z 2 i 7 grudnia 2016 r.). Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że otrzymywany zasiłek stały nie pokrywa mu kosztów zakupu leków i leczenia, a także nie zabezpieczył jego dojazdu na badania do P. i innych dojazdów do lekarzy specjalistów i rehabilitację w K., niedostępnych w miejscu zamieszkania – O. W. Dołączył też ksero biletów kolejowych związanych z przejazdami do P., których łączny koszt wyniósł [...] zł, a także potwierdzenie badań rezonansu magnetycznego w P., a także inną dokumentację medyczną.
Rozpoczynając rozważania prawne należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak wynika z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...]zł.
Co istotne, rozpoznanie wniosku o przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 u.p.s. opiera się na zasadzie uznania administracyjnego, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę w art. 39 ust. 1 u.p.s. określenie "może być przyznany", zamiast określenia "przyznaje się". Oznacza to, że nawet spełnienie przez ubiegającego się o zasiłek warunków koniecznych do jego uzyskania nie stwarza po stronie organu obowiązku jego przyznania w wysokości żądanej przez stronę. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia, uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji. Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z przepisów art. 3 ust. 3 i 4 powołanej ustawy. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna, była najtrudniejsza.
W rozpoznanej sprawie poza sporem pozostaje, że P. K. wnioskujący o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków i pokrycie kosztów dojazdu na badania rezonansu magnetycznego do P. spełniał kryterium dochodowe warunkujące przyznanie tego świadczenia. Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania tj. kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 21 lutego 2017 r. i z wynika, że skarżący posiadał jedynie dochód z tytułu uzyskiwanego zasiłku stałego w kwocie [...]zł miesięcznie. Ustalono, że skarżący jest żonaty, lecz od wielu lat żyje w nieformalnej separacji, mieszka w domu wielorodzinnym, w którym zajmuje odrębne mieszkanie składające się z jednego pokoju i łazienki. W jednym z lokali mieszka jego żona z synem, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe. Kolejny lokal zajmuje drugi syn z żoną i wnukiem skarżącego. Ustalono, że skarżący nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, poza koniecznością zakupu opału. Informację tę skarżący potwierdził w skardze do tutejszego Sądu. Bezsporne również było, że P. K. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe. Organy podały, że leczy się z powodu dolegliwości żołądkowo-wątrobowych oraz zwyrodnienia kręgosłupa i stawów biodrowych, a także stosuje specjalną dietę, która jednak nie powoduje zwiększenia kosztów żywności.
Nie kwestionując trudnej sytuacji życiowej w jakiej znalazł się skarżący, biorąc pod uwagę treść cytowanych na wstępie przepisów, rację należy przyznać organom pomocy społecznej, albowiem oceniając sytuację materialno-bytową skarżącego w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, czyniąc tym samym zadość przepisom postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Argumenty wysunięte w zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji są racjonalne i zbieżne z treścią materiału dowodowego. Organy słusznie wzięły pod uwagę fakt, że skarżący jest objęty pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. W. w formie zasiłku stałego w kwocie [...]zł. Przyznając pomoc na zakup leków w kwocie [...]zł, a nie obejmując pomocą potrzeby związanej z pokryciem kosztów dojazdu do miejsca badań lekarskich (Przemyśl) organy orzekające wzięły pod uwagę, że w części powyższe potrzeby skarżący może zaspokoić z uzyskiwanego zasiłku stałego i uzyskanego na mocy decyzji Prezydenta [...] Wlkp. z dnia 16 grudnia 2016 r. zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów leczenia w kwocie [...]zł. Ponadto wzięto pod uwagę, że część leków skarżący już wykupił, co oznacza, że znalazł na nie środki. Powyższe znalazło gruntowne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Prezydent Miasta O. W. w sposób wyczerpujący przedstawił analizę wydatków związanych z leczeniem skarżącego za miesiące X-XII 2016 r. tj. okres poprzedzający złożenie wniosku. We wnioskach z tej analizy stwierdził zaś, nie kwestionując zgłaszanych przez stronę potrzeb, że potrzeba związana z dojazdami na badania do P. została już zaspokojona, a jej koszty doliczono do udokumentowanych wydatków na leczenie. Wyjaśniono, że skarżący nie jest i nie był pozbawiony środków finansowych. W okresie od X do XII 2016 r. pod odliczeniu udokumentowanych wydatków związanych z leczeniem (łącznie [...] zł), skarżącemu pozostała kwota [...]zł, co daje miesięcznie kwotę [...]zł. Trafnie zatem organ I instancji uznał, że część z posiadanych środków skarżący może przeznaczyć na zaspokojenie pozostałych potrzeb, których nie objęto pomocą.
Ponadto organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji podał, jakimi środkami finansowymi dysponował w 2016 r. i dysponuje w 2017 r. z przeznaczeniem na zasiłki celowe, dodatkowo wykazując, że w roku 2017 r. budżet na ten cel jest znacznie niższy aniżeli w roku poprzednim. Wskazał przy tym, że średnia wysokość przyznanego zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leczenia i leków w 2016 r. wynosiła [...] zł.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić raz jeszcze, że organ przyznając pomoc musi brać pod uwagę możliwości finansowe placówki (musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń) i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji podkreślił, że udziela skarżącemu pomocy w wysokości na jaką pozwalają jego możliwości finansowe – ograniczony budżet w 2017 r. w wysokości [...] zł (niższy w porównaniu do roku 2016 r. – [...] zł), przy czym ilość osób ubiegających się o pomoc finansową w formie zasiłków celowych wzrasta, stąd wielkość przyznanych na te cele środków w budżecie gminy nie pozwala na zaspokojenie wszystkich zgłoszonych potrzeb w całości.
Należy podkreślić, że zasiłki celowe mogą być przyznawane na niezbędne potrzeby bytowe, a więc takie potrzeby, bez zaspokojenia których osoba nie może egzystować, zagrożone są warunki jej istnienia, a w szczególności życia lub zdrowia. W tej sytuacji samo zgłoszenie potrzeby udzielenia pomocy na określony cel nie przesądza automatycznie o uwzględnieniu żądania. W przypadku zgłoszenia potrzeby pokrycia kosztów dojazdu na badania rezonansu magnetycznego, samo złożenie wniosku nie jest wystarczające dla ustalenia zakresu i niezbędności tej potrzeby. Wymagane jest również wykazanie, że nie było możliwości przeprowadzenia tychże badań w miejscu zamieszkania skarżącego, względnie nieopodal np. w K.. Nieuwzględnienie wniosku skarżącego o jednorazowe pokrycie kosztów dojazdu na badania do P. nie pozbawia strony prawa do wystąpienia z nowym wnioskiem z prośbą o zaspokojenie potrzeb wskazywanych, czy to w odwołaniu, czy w skardze (zakup obuwia, bielizny lub ponownie leków).
Jednocześnie Sąd nie podzielił stanowiska organu I instancji jakoby kwestia użytkowania przez skarżącego telefonu i związane z tym koszty nie stanowiła jego niezbędnej potrzeby bytowej. Rację ma w tym zakresie skarżący, że jako osobie schorowanej, która ma problem z poruszaniem się, telefon pomaga umówić niezbędne wizyty lekarskie, czy utrzymywać kontakt z członkami rodziny lub pracownikami Ośrodka Pomocy Społecznej. Wydaje się to wystarczające, by uznać, że potrzeba ta ma charakter niezbędny. Ocena ta nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem potrzeba ta nie była objęta wnioskiem strony, a organy prawidłowo wyjaśniły motywy swych rozstrzygnięć, nie dopuszczając się przy tym naruszenia przepisów prawa materialnego.
Nadto należy wskazać, że z zasady pomocniczości wyrażonej w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1, 3 i 4 u.p.s. wynika, że sytuacja, w której przyznany zasiłek celowy nie pokrywa w całości wydatków na określony cel, nie oznacza w każdym przypadku naruszenia uznania administracyjnego w trakcie zastosowania art. 39 ust. 1 u.p.s. (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2017 r., I OSK 766/16, Lex nr 2313762). W sytuacji, kiedy organ pomocy społecznej odnosząc się do sytuacji osobistej, materialnej i dochodowej strony wyjaśnił wysokość przyznanej pomocy nie mamy do czynienia z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.
Konkludując należy stwierdzić, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na zakup leków w kwocie [...]zł i nieprzyznanie pomocy na pokrycie kosztów dojazdu na badania do P., przy jednoczesnym udzielaniu mu innych rodzajów pomocy, było uprawnione z świetle przepisów regulujących zasady i tryb udzielania pomocy społecznej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło