II SA/Po 745/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. Uchyla zaskarżoną decyzję, II. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10,-zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Podrazik /-/ A. Zieliński /-/ St. Małek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazał W. i R. J. rozbiórkę budynku o wymiarach 5,95 m 4,6 m dobudowanego bez wymaganego pozwolenia do istniejącego pawilonu handlowego przy ul. [...]. Ustalono, że sporny obiekt o powierzchni 27,3 m² dobudowano w [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uwzględniając jednak skargę wniesioną przez spółkę jawną "A" (R. J., W. J. i J. J.) organ odwoławczy [...] r. uchylił swoją decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji z [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazano na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego przez uwzględnienie oświadczeń poprzednich właścicieli działki co do daty budowy spornego obiektu. Powiatowy Inspektor decyzją z [...] r. na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazał W. i R. J. i J. J. rozbiórkę dobudowanego budynku, usytuowanego przy ulicy [...] – [...]. Ustalono, że budynek (o powierzchni 27,3 m²) postawiono bez wymaganego pozwolenia bądź pozwolenia na jego użytkowanie. Obiekt ten na mapie zasadniczej z [...] r. nie został zinwentaryzowany geodezyjnie. Uwidoczniony został dopiero na mapie z [...] r. W oparciu o oświadczenia stron przyjęto, iż został dobudowany do istniejącego pawilonu handlowego w [...] r. Podkreślono, że nie był to remont tylko budowa określonego obiektu budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uchylił decyzję pierwszej instancji i umorzył postępowanie. Organ odwoławczy w oparciu o przeprowadzone oględziny ustalił, iż sporny obiekt wykonany został w konstrukcji stalowej (słupy i dach), obudowany płytami obornickimi i usytuowany został na betonowych ścianach fundamentowych. Uznano, iż tzw. przybudówka jest konstrukcyjnie powiązana z pozostałą częścią pawilonu handlowego. Rozbiórka tego obiektu doprowadziłaby do uszkodzenia i dewastacji pozostałej części pawilonu o powierzchni ponad 40 m². Zdaniem organu odwoławczego zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA (wyrok z 12 grudnia 1996r. II SA/Wr 236/96) sytuacja taka wyklucza stosowanie art. 48 Prawa budowlanego. W końcowej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uzupełnić materiał dowodowy o wyrys i wypis z planu zagospodarowania przestrzennego (z daty budowy i aktualnego) oraz ustalić jednoznaczny termin budowy i modernizacji przybudówki. Należy również wziąć pod uwagę oświadczenie R. J. z [...] r. Skargę wniosła M. L. (właściciel sąsiedniej nieruchomości). Zarzuciła, iż nie zgadza się z umorzeniem postępowania. Zdaniem skarżącej rozbiórka przybudówki nie zagraża głównemu obiektowi, z którym łączy się tylko wspólną ścianą. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentacją zaskarżonej decyzji. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy rozbiórki obiektu budowlanego. Według brzmienia art. 48 ustawy prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126) organ administracji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia, chyba że samowola budowlana nie będzie dostrzeżona przez okres pięciu lat (art. 49). Żadne inne względy nie mogą więc powodować odstąpienia od wydania nakazu rozbiórki. Nie mogą być też uwzględnione okoliczności, na które powołał się organ odwoławczy. Wyłącznym bowiem celem stosowania tego przepisu jest usuniecie skutków wywołanych naruszeniem Prawa budowlanego. Podnoszony problem ewentualnych skutków wykonania nakazu rozbiórki jest problemem inwestora. Organy administracji działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa). W świetle przedstawionych okoliczności nie można uznać, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Decyzje o umorzeniu postępowania organ administracji wydaje gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 kpa). W rozpoznawanej sprawie wbrew poglądowi organu odwoławczego, nie zachodziły podstawy do takiego stwierdzenia. Podstawą odmiennej oceny zaskarżonej decyzji nie może być powołany wyrok NSA z 12 grudnia 1996r. (OSP 1997/11/202). Orzeczenie w powołanej sprawie wydane zostało bowiem na tle zupełnie odmiennego szczególnego stanu faktycznego, według którego ewentualna rozbiórka części budynku wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku (głównego) do stanu poprzedniego. Orzeczenie to zresztą spotkało się z częściowo krytyczną oceną wyrażoną w glosie Stanisława Jędrzejewskiego (OSP 1997r. Nr 11 poz. 202), który wskazał, iż przyjęte rozwiązanie nie znajduje pełnego uzasadnienia w przepisach Prawa budowlanego. Jeżeli chodzi o końcową część uzasadnienia zaskarżonej decyzji dotyczącą wskazówek co do dalszego postępowania, to nie jest ona zrozumiała skoro organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt. 2, a nie na podstawie art. 138 § 2 kpa. Uznając, iż skarga zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r Nr 153 poz. 1271) – orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E. Podrazik /-/ A. Zieliński /-/ St. Małek jw