II SA/Po 751/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009r. sprawy ze skargi Gminy D., I. S., B. M., J. D., B. S. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] 2008r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę /-/W. Batorowicz /-/A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga Dnia 30 sierpnia 2006r. na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w miejscowości D. M. odbyła się kontrola inspektorów z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w C . W jej trakcie stwierdzono, że M.Ś. dokonał bez pozwolenia na budowę zamontowania pieca kuchennego, węglowego wraz z wężownicą, pełniącego funkcję pieca co w pomieszczeniu wykorzystywanym jako łazienka. Powyższe pomieszczenie zostało wydzielone z części strychu, ściany kotłowni wykonane są z płyt wiórowych, mocowanych do drewnianego szkieletu, z wypełnieniem z wełny mineralnej. W protokole stwierdzono wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia i zakazano użytkowania pomieszczenia kotłowni. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C.( dalej PINB) decyzją z dnia [...].04.2008 r. (k.33 akt adm.) nr [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 i 108 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego w D. M. przy ul. [...], dz. nr [...], tj. Gminie D., I. S., B.M., B. S. i J. D.: 1. usunięcie pod rygorem natychmiastowej wykonalności stwierdzonych nieprawidłowości w więźbie dachowej wraz z pokryciem dachu, w kominach oraz instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w D.M. przy ul. [...], poprzez wykonanie: a. rozbiórki kominów ponad dachem i wymurowaniu ich od nowa, b. przełożenia pokrycia dachowego, c. całkowitej wymiany obróbki blacharskiej z uwagi na przełożenie pokrycia dachowego, d. przebudowy ścian zewnętrznych szczytowych (w części czołowej w obszarze strychu oraz w całości od strony dachu) oraz stropu sufitu w mieszkaniu w przestrzeni poddasza według załączników nr 4 i 5 "Ekspertyzy technicznej mieszkania w przestrzeni poddasza budynku wielorodzinnego". 2. usunięcie nieprawidłowości w więźbie dachowej wraz z pokryciem dachu, w kominach oraz instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w D. M. przy ul. [...] poprzez wykonanie: a. gruntownego oczyszczania szczotkami stalowymi całości konstrukcji drewnianej skorodowanych elementów drewnianych, b. zabezpieczenia antykorozyjnego (biologicznego) całości konstrukcji drewnianej, c. dokładnego oczyszczania szczotkami stalowymi skorodowanej części płatwi kalenicowej i wzmocnienia poprzez nabicie desek drewnianych na całej jej wysokości obustronnie o grubości 38mm i długości 140cm oraz wymiany skorodowanej krokwi opartej na tej płatwi, d. wymiany skorodowanego miecza i uzupełnienia brakującego, e. wzmocnienia słupka poprzez nabicie desek drewnianych na całej jego szerokości obustronnie, f. przybicia desek do skorodowanych elementów w sposób mijankowy, g. oczyszczenia rynien i rur spustowych, miejscowych napraw i regulacji spadków oraz wymiany odcinków uszkodzonych, h. remontu kominów wewnątrz budynku poprzez uzupełnienie spoin i cegieł, uszczelnienie międzyprzewodowe okładzin tynkarskich, uzupełnienie wyczystek i wymianę drzwiczek w poddaszu oraz udrożnienie i odgruzowanie wszystkich przewodów, i. oczyszczenia i uzupełnienia podłogi na poddaszu oraz wymiany polepy na gruz ze styropianu w konstrukcji stropu nad piętrem, j. ochrony przeciwporażeniowej i sprawdzenia pomiarem, k. wymiany nadpalonych gniazd, l. ochrony przeciwprzepięciowej budynku. Organ wskazał, że usuwanie nieprawidłowości należy przeprowadzić zgodnie z rozwiązaniami podanymi w "Ekspertyzie technicznej więźby dachowej wraz z pokryciem budynku wielorodzinnego" oraz "Ekspertyzie technicznej mieszkania w przestrzeni poddasza budynku wielorodzinnego". Uzasadniając wydaną decyzję PINB wyjaśnił, iż na skutek pisma M. Ś. z 15.09.2006 r. w sprawie złego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w D. M. 27.03.2007 r. przeprowadzono kontrolę tej nieruchomości w zakresie utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego. Kontrolę przeprowadzono w obecności wszystkich współwłaścicieli. W toku kontroli ustalono, że w budynku znajduje się 7 lokali mieszkalnych. Dokonane oględziny ujawniły zły stan techniczny przewodów kominowych i instalacji elektrycznej przedmiotowego budynku, a także brak prowadzenia przez współwłaścicieli działań związanych z konserwacją elementów drewnianych więźby dachowej oraz utrzymaniem szczelności pokrycia dachu. W celu określenia możliwości dalszej bezpiecznej eksploatacji tego budynku oraz określenia zakresu niezbędnych robót na współwłaścicieli obiektu nałożono obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego więźby dachowej wraz z pokryciem dachu, kominów oraz instalacji elektrycznej. Na podstawie przedłożonych przez współwłaścicieli ekspertyz ustalono, że więźba dachowa wraz z pokryciem dachu, kominy oraz instalacja elektryczna znajdujące się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w D. M. przy ul. [...] wymagają przeprowadzenia w ich obrębie robót remontowo-budowlanych. Techniczne rozwiązania koniecznych napraw zawarte zostały w przedłożonej przez współwłaścicieli "Ekspertyzie technicznej więźby dachowej wraz z pokryciem budynku wielorodzinnego" oraz "Ekspertyzie technicznej mieszkania w przestrzeni poddasza budynku wielorodzinnego.. W przewidzianym ustawą terminie odwołanie złożyła Gmina D., I. S., B.M., B. S. i J. D . Odwołanie dotyczyło części decyzji PINB dotyczącej zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w zakresie robót wskazanych w pkt.1 decyzji, wyznaczenia zbyt krótkiego terminu na realizacje wskazanych w pkt. 2 decyzji robót. Zażądano też uchylenia decyzji w części dotyczącej pkt. 1 lit. b-d oraz nakazanie M. Ś. opróżnienia zajmowanego lokalu na poddaszu i przeniesienia do lokalu zamiennego dostarczonego przez Gminę. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej WINB) decyzją z dnia [...].07.2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu PINB, uchylając ją jedynie w części dotyczącej terminu i wyznaczając nowy termin wykonania robót określonych w pkt.2 zaskarżonej decyzji. Przywołał następujące przepisy prawne: 104§1 i 2 kpa, 138§1pkt.2 kpa, 66 ust.1 pkt.1-3 prawa budowlanego, art. 108§1 kpa. WINB uzasadniając swoją decyzję wyjaśnił, że w toku postępowania w sposób bezsporny wykazano, że stan przedmiotowego budynku mieszkalnego wyczerpuje dyspozycję art. 66 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Decyzje wydawane w trybie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter związany, co oznacza, że w razie stwierdzenia którejkolwiek z przesłanek art. 66 Prawa budowlanego na gruncie ustalonego stanu faktycznego organ nadzoru budowlanego jest obowiązany wydać stosowną decyzję. Zasady nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności określone zostały w art. 108 § 1 kpa i jedną z przesłanek nadania decyzji nieostatecznej tego rygoru jest niezbędność niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. W ocenie WINB w niniejszej sytuacji rygor ten został nadany zasadnie. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił też, że wyznaczając nowy termin wykonania nałożonego na inwestora obowiązku z pkt.1 decyzji PINB wziął pod uwagę obiektywną możliwość jego dochowania przez zobowiązanego oraz potrzebę przeciwdziałania przedłużania postępowania administracyjnego. W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wnieśli Gmina D., I. S., B. M., B. S. i J. D . Skarżący zażądali uchylenia obu decyzji w części określonej w pkt.1 decyzji PINB tj. odnośnie rozbiórki kominów, przełożenia w całości pokrycia dachowego, wymiany obróbki blacharskiej, przebudowy ścian zewnętrznych szczytowych oraz stropu sufitu w mieszkaniu w przestrzeni poddasza. Zakwestionowali zasadność nadania rygoru natychmiastowej wykonalności tym robotom. Zdaniem skarżących wadliwe było orzekanie rygoru w sytuacji, gdy nie został orzeczony zakaz użytkowania obiektu w trybie art.66ust.2 prawa budowlanego. Zastrzeżenie rygoru nie uwzględnia sytuacji ekonomiczno finansowej wspólnoty, a także braku przygotowania organizacyjnego wspólnoty. Przebudowa ścian szczytowych oraz stropu sufitu w mieszkaniu w przestrzeni poddasza jest ekonomicznie nie uzasadniona, przede wszystkim dlatego, że nie jest możliwe pogodzenie prowadzenia remontu na poddaszu wraz z zamieszkiwaniem w nim. Nadto zgodnie z ustawą o własności lokali należy uzyskać zgodę wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Skarżący oświadczyli, że ich nie stać na pokrycie wydatków tak znacznych rozmiarów. Współwłaściciele to w przeważającej większości emeryci bądź renciści. Nakładanie obowiązku jest nieracjonalne, gdy zważy się na fakt dostarczenia lokatorom mieszkania na poddaszu lokalu zamiennego, a także stwierdzenia zawarte w ekspertyzie rzeczoznawców co do rozważenia przebudowy w obrębie poddasza. Konieczność wykonania projektu budowlanego czyni także rygor natychmiastowej wykonalności w odniesieniu do przebudowy ścian i stropu sufitu niewykonalnym. Skarżący zażądali nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego zajętych przez rodzinę Ś. i przeniesienia ich do lokalu zamiennego. Zażądali też uchylenia decyzji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków określonych w pkt. 2 decyzji PINB i orzeczenia o przedłużeniu tego terminu do 30.11.2010 r. Ponieśli, że dochowanie wyznaczonemu terminowi jest niemożliwe ze względu na koszty, które trzeba zgromadzić, Gmina D. jest w stanie zabezpieczyć konieczne środki dopiero w budżecie na rok 2009,2010. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa. Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny, co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że w nieruchomości położonej w D. M. przy ul. [...] jest wydzielonych 7 lokali mieszkalnych. Wątpliwości nie budzi również rzetelność ustaleń przeprowadzonej kontroli przestrzegania i stosowanie przepisów Prawa budowlanego, obejmującej ocenę utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego – budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego przy ul. [...] . Stwierdzone nieprawidłowości zostały wskazane w protokole z kontroli sporządzonym 27.03.2007 r. (k. 14 akt adm.), a ustalenia kontroli zostały potwierdzone przez wszystkich współwłaścicieli, o czym świadczą złożone pod protokołem podpisy. Przedmiotem sporu pozostaje zasadność nałożenia na współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości części obowiązków oraz zastosowania w odniesieniu do obowiązku realizacji części z nich rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie skarżących w odniesieniu do pozostałych obowiązków organ również wyznaczył zbyt krótki termin ich realizacji. Skarżący podnoszą również, że za zasadnością ich skargi przemawia trudna sytuacja ekonomiczno – finansowa wspólnoty uniemożliwiająca poniesienie znacznych kosztów związanych z ewentualną realizacją nakazanych robót. Materialnoprawną podstawę nałożonych na skarżących obowiązków stanowi art. 66 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego, w myśl którego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W rozpoznawanej sprawie nie była kwestionowana i nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń organów, co do kręgu adresatów wydanej w trybie art. 66 Prawa budowlanego decyzji, bowiem art. 61 Prawa budowlanego nakłada na właścicieli (zarządcę) obiektu budowlanego obowiązek utrzymania obiektu na należytym stanie, tak więc adresatem decyzji opartej na art. 66 Prawa budowlanego może być co do zasady tylko właściciel (zarządca) obiektu budowlanego. Przepis art. 66 Prawa budowlanego stanowi, bowiem konkretyzację zawartego w art. 61 Prawa budowlanego obowiązku utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, przy czym obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie. W razie więc ustalenia, że istnieje materialnoprawna przesłanka do zastosowania przepisu art. 66 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego stosowny nakaz kieruje do wszystkich współwłaścicieli obiektu (por. wyrok NSA z 05.06.2002 r., sygn. SA/Rz 77/02, wyrok NSA z 24.01.2002 r., sygn. IV SA 472/00). Prawidłowo, więc w niniejszej sprawie nakaz skierowany został do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, których krąg udokumentowano załączonym do akt wykazem z 26.04.2007 r. (k. 15 akt adm.), a okoliczność ta przez całe postępowanie pozostawała bezsporna. Wydając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą organy oparły się na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Dogłębna analiza materiału zgromadzonego w aktach sprawy i niekwestionowanego przez skarżących wskazuje, że ich zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Rozważając zasadność każdego wskazanego w decyzji obowiązku uwzględniono ustalenia wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału. Odnosząc się kolejno do każdego wskazanego obowiązku należy wskazać, że jak wynika, bowiem z "Ekspertyzy technicznej więźby dachowej wraz z pokryciem budynku wielorodzinnego" (dalej również "Ekspertyza techniczna") stan techniczny istniejących kominów oceniono na dostateczny – zły, z tym, że ponad dachem zły. Wskazano też, że ich stan techniczny zagraża bezpieczeństwu użytkowników (pkt. 8.2, s.5). W pkt. 9 "Ekspertyzy technicznej" zatytułowanym "Wnioski i Zalecenia" wskazano, że na podstawie przeprowadzonych oględzin i badań makroskopowych oraz oceny stanu technicznego elementów konstrukcyjnych więźby dachowej i kominów ustalono, ze kominy ponad dachem należy pilnie rozebrać i wymurować od nowa. Wyjaśniono przy tym, że w obecnym stanie technicznym zagrażają one bezpieczeństwu użytkowania, w szczególności dla osób przebywających w bliskim otoczeniu wokół budynku (ppkt. 12). W rezultacie tych ustaleń zasadnie więc nałożony został na skarżących obowiązek określony w pkt. 1 lit a decyzji PINB. Odnosząc się z kolei do zasadności obciążenia skarżących obowiązkami określonymi w pkt. 1 lit. b-d decyzji PINB wskazać trzeba, że jak wynika z przedłożonej przez samych skarżących "Ekspertyzy technicznej" stan pokrycia dachowego określono ogólnie jako dostateczny, gąsiorów miejscowo zły. W trakcie badań makroskopowych stwierdzono skorodowanie pokrycia dachowego w różnym stopniu. Stwierdzono liczne prześwity pomiędzy dachówkami oraz różnej wielkości nieszczelności, ubytki fragmentów dachówek i wskazano, że gąsiory ułożone są niezgodnie ze sztuką budowlaną w znacznej części oraz są nieszczelne (pkt. 7.2, s. 4). Z kolei stan techniczny obróbek blacharskich i rynien - jak wynika z pkt. 7.3 przedłożonej "Ekspertyzy technicznej" – uznano za zły (rynien ogólnie dostateczny). W toku badań stwierdzono, bowiem, że wszystkie obróbki blacharskie: obwodowe, koszowe i kominowe w dużym stopniu są skorodowane; obróbki wokół kominów luźne i odstające powodują szczeliny przeciekowe, natomiast rynny są miejscowo i w różnym stopniu skorodowane, zwichrowane. Stwierdzono brak spadków i zanieczyszczenie rynien. Na podstawie przeprowadzonych oględzin i badań w pkt. 9 "Ekspertyzy technicznej" zatytułowanym "Wnioski i Zalecenia" pokrycie dachowe ze względu na znaczne prześwity, miejscowe ubytki (szczególnie przy kominach) zalecono pilnie przełożyć w całości. Natomiast obróbki blacharskie z uwagi m.in. na zły stan techniczny zaleca się całkowicie wymienić. W świetle tych ustaleń, nie sposób podzielić wątpliwości skarżących, co do zasadności określonych w pkt. 1 lit.b i c decyzji PINB obowiązków. Z kolei co do określonego w pkt. 1 lit. d obowiązku przebudowy ścian zewnętrznych szczytowych oraz stropu sufitu w przestrzeni poddasza wskazać należy, że jak wynika z "Ekspertyzy technicznej mieszkania w przestrzeni poddasza budynku wielorodzinnego" (dalej "Ekspertyza mieszkania") ściany zewnętrzne szczytowe, w części czołowej w obszarze strychu oraz w części od strony dachu nie spełniają warunków i wymogów odporności pożarowej (pkt. 7.0, s. 5). Stwierdzono zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania oraz życia wskutek zagrożenia pożarowego. W pkt. 8.0 "Ekspertyzy mieszkania" zatytułowanym "Wnioski i Zalecenia" wskazano, że ściany zewnętrzne prostopadłe do kalenicy od strony dachu, w części czołowej oraz strop sufitu otaczające mieszkanie w przestrzeni poddasza nie spełniają wymogów bezpieczeństwa tak w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, jak i wymaganej izolacyjności termicznej. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu dotyczącego zasadności opatrzenia pkt. 1 decyzji PINB rygorem natychmiastowej wykonalności wskazać należy, że w myśl art. 108 § 1 kpa rygor natychmiastowej wykonalności może zostać nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Jak zauważa się w literaturze przedmiotu, nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje, że obowiązek w niej ustanowiony jest wymagalny, przy czym o "niezbędności" jego nadania można mówić, w przypadku, w którym nie można obejść się w danym czasie i istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom prawnie chronionym. Jeden rodzaj z dóbr chronionych – o, których mowa w art. 108 § 1 kpa – stanowi życie lub zdrowie ludzkie. Natomiast stwierdzone zagrożenie to musi mieć realny charakter (por. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, s.524). Szczegółowa analiza zgromadzonego w aktach sprawy materiału potwierdza trafność wniosków organu, co do celowości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności obowiązkom nałożonym na skarżących w pkt.1 decyzji PINB. Za zasadnością spostrzeżeń organu przemawiają, w szczególności, udokumentowane ustalenia co do stwierdzonego zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników, braku spełnienia wymogów bezpieczeństwa pożarowego i nie spełnienia wymaganej izolacyjności termicznej. W załączonej do akt administracyjnych sprawy dokumentacji stwierdzono wprost, że ustalone wadliwości stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. O istnieniu takiego zagrożenie świadczą również pozostałe ustalenia wskazujące, że przedmiotowy obiekt budowlany nie odpowiada wymogom prawa budowlanego w zakresie objętym nakazem, o którym mowa w pkt. 1 decyzji PINB. W tych okolicznościach sprawy zasadność nałożonych w pkt. 1 lit a-d decyzji PINB obowiązków, jak i konieczność nadania decyzji w tym zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności nie budzi wątpliwości Sądu, jako że potrzeba pilnego – ze względu na bezpieczeństwo zdrowia i życia ludzkiego - przeprowadzenia wskazanych robót znajduje pełne uzasadnienie w zgromadzonej dokumentacji. Przechodząc natomiast do oceny legalności obowiązków określonych w pkt. 2 decyzji PINB, wskazać należy, że również zasadność przeprowadzenia wskazanych w pkt. 2 lit. a – l obowiązków znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. O potrzebie gruntownego oczyszczania szczotkami stalowymi całości konstrukcji drewnianej skorodowanych elementów drewnianych (lit. a) i zabezpieczenia antykorozyjnego (biologicznego) całości konstrukcji drewnianej (lit. b) niewątpliwie świadczą ustalenia "Ekspertyzy technicznej", gdzie w pkt. 6.2 wskazano, że skorodowane są praktycznie wszystkie elementy drewniane i stwierdzono zawilgocenia lokalne elementów drewnianych, spowodowane lokalnymi przeciekami. Na podstawie przeprowadzonych oględzin, badań i dokonanej oceny stanu technicznego elementów konstrukcyjnych więźby dachowej i kominów rzeczoznawca budowlany wskazał, na potrzebę oczyszczenia całej konstrukcji dachowej i zabezpieczenia jej antykorozyjnie (pkt. 9 ppkt. 1 i 2, s. 5). O zasadności dokładnego oczyszczania szczotkami stalowymi skorodowanej części płatwi kalenicowej i wzmocnienia oraz wymiany skorodowanej krokwi opartej na tej płatwi (lit. c) świadczą natomiast ustalenia dotyczące zniszczenia i zawilgocenia płatwi, minimalnego jej ugięcia spowodowanego starzeniem się konstrukcji, oraz stwierdzone skorodowanie krokwi na głębokości ok. 5 cm (pkt. 6.2, s. 4). Sposób realizacji robót został uszczegółowiony w pkt. 9 ppkt. 3 i 4 "Ekspertyzy technicznej". Z kolei wymiana skorodowanego miecza i uzupełnienia brakującego (lit. d), jak i nakaz wzmocnienia słupka (lit. e) nie powinien budzić sprzeciwu w sytuacji gdy przy słupku nr 1 (w prawej części poddasza) stwierdzono brak miecza, natomiast węzeł tworzony przez słupek i drugi miecz jest znacznie skorodowany (pkt. 6.2). Wskazany w decyzji sposób wykonania nałożonego obowiązku zgodny jest natomiast z wytycznymi rzeczoznawcy budowlanego, zawartymi w pkt. 9 ppkt 5 i 6 "Ekspertyzy technicznej". Uzasadniony jest również nakaz przybicia desek do skorodowanych elementów (lit. f) skoro w trakcie badań makroskopowych stwierdzono skorodowanie łat drewnianych, natomiast metoda realizacji tych robót wskazana została w pkt. 9 ppkt. 7 "Ekspertyzy technicznej". Również wymóg oczyszczenia rynien i rur spustowych oraz dokonania miejscowych napraw i regulacji spadków oraz wymiany odcinków uszkodzonych (lit. g) znajduje uzasadnienie w świetle stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obróbek blacharskich i rynien (pkt 7.3, s. 5 oraz pkt. 9 ppkt 10, s. 6). Nałożony na skarżących obowiązek przeprowadzenia remontu kominów wewnątrz budynku oraz, uzupełnienia wyczystek i wymianę drzwiczek w poddaszu oraz udrożnienie i odgruzowanie wszystkich przewodów (lit. h) znajduje potwierdzenie w wynikach badań stanu technicznego kominów (pkt 8). Natomiast obowiązek oczyszczenia i uzupełnienia podłogi na poddaszu oraz wymiany polepy na gruz ze styropianu w konstrukcji stropu nad piętrem (lit. i) uzasadniony jest stwierdzoną przez rzeczoznawcę budowlanego potrzebą odciążenia stropu i wpłynie na szybkie osuszanie tego stropu z zawilgocenia od przecieków nieszczelnego dachu (pkt. 9 ppkt 14, s.6). Z kolei o bezwzględnej potrzebie wykonania ochrony przeciwporażeniowej. (lit. j), wymiany gniazd (lit. k) i wykonania ochrony przeciwprzepięciowej (lit. l) stanowią ustalenia "Protokołu z kontroli instalacji elektrycznej". Przeprowadzona w tym zakresie kontrola wykazała, bowiem fatalny stan ochrony przeciwporażeniowej, która nie jest wykonana lub jest nieskuteczna w ok.70% gniazd wtykowych. Stwierdzono, że brak ochrony przeciwprzepięciowej, budynku zagraża uszkodzeniem czułych odbiorników. Na potrzebę realizacji obowiązków określonych pkt. 2 lit. j – l decyzji PINB bezspornie wskazano we wnioskach z przeprowadzonej kontroli instalacji elektrycznej (pkt. 5 s.2). Odnosząc się do zarzutów skargi w sferze terminu określonego w decyzji WINB odnośnie robót nakazanych w pkt. 2 decyzji PINB wskazać należy, że nie budzi on wątpliwości Sądu. Uwzględnia złożoność i zakres nakazanych prac. Podkreślenia wymaga, że określony przez WINB termin na ich wykonanie upłynął już około rok temu, bo z dniem 30.11.2008 r. Ostateczna decyzja nakładająca na skarżących obowiązek realizacji opisanych robót zapadła 07.07.2008r. Skarżący uzasadniają dalsze odroczenie realizacji nałożonych na nich obowiązków brakiem wystarczających środków finansowych. Tymczasem okoliczność ta nie mogła zostać wzięta przez Sąd pod uwagę. Po pierwsze, wyjaśnić należy, że sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, a zatem rozpoznając sprawę nie wydaje rozstrzygnięć merytorycznych. Oznacza to, że Sąd nie może swoim postanowieniem określić daty realizacji robót, a jedynie może dokonać oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiadała w tym zakresie wymogom prawa. Po drugie, właśnie realizacja spoczywającego na sądzie administracyjnym obowiązku dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji nie pozwala na uwzględnienie argumentu skargi, co do nadmiernego obciążenia finansowego, wiążącego się z realizacją nałożonych obowiązków. Działania organu nadzoru budowlanego, podejmowane w trybie art.66 ust.1 prawa budowlanego uzależnione są wyłącznie od stanu technicznego obiektu. W świetle powołanej normy sytuacja finansowa inwestorów, czas potrzebny im na zgromadzenie odpowiednich środków ani żadna inna okoliczność nie ma żadnego znaczenia dla określenia terminu wykonania nakazanych robót. W tych okolicznościach nakładanie na organ obowiązku w zakresie uwzględnienia możliwości finansowych adresatów decyzji, stanowiłoby obowiązek nie znajdujący uzasadnienia w przepisach prawa. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że za nieuprawnione uznać należało żądanie skarżących dotyczące wydania nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego zajmowanego przez rodzinę Ś. i przeniesienia ich do lokalu zamiennego. Jak wynika z akt sprawy M.Ś. wraz z rodziną są najemcami lokalu mieszkalnego położonego w przestrzeni poddasza i należącego do gminy. Jak wynika z "Ekspertyzy mieszkania" zakres wskazanych w niej robót będzie wymagał opróżnienia lokalu na okres przebudowy. Jednak, sposób rozwiązania problemu opróżnienia lokalu spoczywa na jego właścicielu. Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowano, bowiem w ustawie z 21.06.2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm. – dalej ustawa o ochronie praw lokatorów). W myśl art. 11 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny, jeżeli lokator używa lokalu, który wymaga opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku, z zastrzeżeniem art.10 ust.4 tejże ustawy zgodnie z którym, że jeżeli lokal wymaga koniecznej naprawy, a rodzaj tej koniecznej naprawy wymaga opróżnienia tego lokalu, to lokator jest obowiązany opróżnić lokal i przenieść się na koszt właściciela do lokalu zamiennego, jednak na czas nie dłuższy niż rok. Po upływie tego terminu właściciel jest obowiązany udostępnić lokatorowi w ramach istniejącego stosunku prawnego naprawiony lokal. Czynsz za lokal zamienny, bez względu na jego wyposażenie techniczne, nie może być wyższy niż czynsz za lokal dotychczasowy. Badaniu w niniejszym postępowaniu nie podlega przyczyna, dla której organy zaniechały wydania zakazu użytkowania w trybie art.66 ust.2 prawa budowlanego, skorzystanie z tej instytucji jest prawem, a nie obowiązkiem nadzoru budowlanego. Fakt stwierdzenia , że obiekt zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu bądź znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym nie obliguje, a jedynie umożliwia organowi wydanie takiej decyzji. Z kolei wydanie - jak oczekiwaliby tego skarżący - nakazu opróżnienia lokalu położonego w przestrzeni poddasza w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 68 pkt 1 Prawa budowlanego uzależnione jest od spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie, w szczególności zauważyć należy, że mowa w nim o budynku bezpośrednio grożącym zawaleniem. Tymczasem materiał zgromadzony w sprawie nie potwierdza zaistnienia takich okoliczności, brak ustaleń w tym względzie w obu sporządzonych ekspertyzach. Także ze złożonego przed sądem administracyjnym pisma z dnia 22 października 2007r., skierowanego do Wójta Gminy D. przez W. J., Z . J. nie wynika, by budynek groził zawaleniem. Eksperci w piśmie tym zauważają nieprawidłowości w zakresie określonego w nim stanu technicznego mieszkania znajdującego się w przestrzeni poddasza, jednocześnie jednak zalecają podjęcie w trybie pilnym kroków prowadzących do doprowadzenia tego stanu do zgodności z prawem. Precyzyjne ustalenia tego stanu wraz konkretnymi wnioskami i zaleceniami zawarte są w wykonanej później szczegółowej "Ekspertyzie mieszkania", będącej podstawą kontrolowanych decyzji. Również w odniesieniu do argumentacji skargi wyjaśnić należy, że realizacja wynikającego z art. 66 Prawa budowlanego obowiązku nie wymaga uzyskania zgody współwłaścicieli. Zauważyć, bowiem należy, ze przewidziany w art. 66 Prawa budowlanego nakaz stanowi pewien rodzaj sankcji nakładanej w razie stwierdzenia nieprawidłowości w utrzymaniu obiektu budowlanego. Uzależnianie, więc dopuszczalności zrealizowania tych robót od zgody właścicieli przeczyłoby, więc istocie nakazu wydawanego w tym trybie. Jakkolwiek więc, zgodzić się należy ze skarżącymi, że zakres nakazanych robót jest szeroki i bez wątpienia wiąże się z bardzo wysokimi kosztami, to jednak podkreślić należy, że obowiązujące przepisy prawa w razie stwierdzenia określonych przesłanek nakładają na organ obowiązek wydania decyzji o której mowa w art. 66 ust.1Prawa budowlanego, nie pozostawiając tej kwestii jego uznaniu. Przy czym w świetle wymogów tej normy organy nie są władne do dokonywania oceny, czy wykonanie nałożonych obowiązków ze względu na wielkość kosztów z tym związanych jest ekonomicznie uzasadnione lub czy skarżący posiadają zgromadzone na ten cel środki ( por. wyrok NSA z dnia 22.11.2001r. sygn. II SA/Lu 902/00) Sąd wziął pod uwagę stanowisko, wyrażone w przez rzeczoznawcę w "Ekspertyzie mieszkania", który wywiódł że prognozowane znaczne koszty przebudowy lokalu na poddaszu uzasadniają rozważenie zaniechania tej przebudowy i możliwości przeniesienia lokatora do innego mieszkania. Odnosząc się doń wskazać należy, że to właściciel lokalu winien podjąć działania w celu zmiany tego stanu rzeczy. Tymczasem zawarte z lokatorami umowy najmu nadal obowiązują. Lokatorzy nie utracili swego prawa do mieszkania, znajdującego się w obrębie poddasza, nadal tam mieszkają. Okoliczność ta zatem musiała zostać uwzględniona przez organy w zakresie nakazania wymaganej przebudowy ścian i stropu sufitu zgodnie z zaleceniami "Ekspertyzy mieszkania" , co też uczyniono. Reasumując, powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego ani norm postępowania administracyjnego, które miałoby wpływ na sposób załatwienia niniejszej sprawy. Z tych przyczyn uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie przepisu art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ W. Batorowicz /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga br