II SA/Po 76/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 05 maja 2009r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych ; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia (...) Nr (...), II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę (...),- (...) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Kamieńska /-/ W. Batorowicz W toku postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych robót remontowych w budynku mieszkalnym usytuowanym przy ulicy (...) w P. – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. postanowieniami wydanymi w dniu (...) grudnia 2002 r.: – na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w tej dacie) wstrzymał inwestorowi P. B. dalsze prowadzenie bez zgłoszenia robót budowlanych w tym budynku oraz nakazał zabezpieczenie lokalu mieszkalnego na pierwszym piętrze przed dostępem osób postronnych; – na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni, oceny technicznej robót budowlanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) marca 2003 r. powyższe postanowienia utrzymał w mocy. Gdy inwestor w dniu (...) maja 2003 r. dostarczył żądaną ocenę techniczną – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. uznał, że w tym czasie powyższe postanowienie z dnia (...) grudnia 2002 r. o wstrzymaniu robót budowlanych już nie obowiązywało, bowiem z mocy art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego utraciło moc po upływie 2 miesięcy od doręczenia i w związku z tym "celem dopełnienia trybu określonego w art. 50 i 51" ponownie wydał dnia (...) lipca 2003 r. postanowienie o wstrzymaniu P. B. prowadzenia robót budowlanych w budynku przy ul. (...) w P., wykonywanych bez pozwolenia. W zażaleniu na to postanowienie P. B. zarzucił naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego, polegające na ponownym wstrzymaniu robót budowlanych mimo wykonania nałożonych obowiązków i przedłożenia żądanej ekspertyzy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) lipca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że skoro inwestor w dniu (...) marca 2003 r. potwierdził odbiór postanowienia organu drugiej instancji z dnia (...) marca 2003 r., to pierwsze postanowienie utraciło moc z dniem (...) lutego 2003 r. (art. 50 ust. 4 ustawy). Uniemożliwiło to organowi wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego i w ten sposób zakończenie postępowania legalizacyjnego. Przepisy Prawa budowlanego nie zawierają zakazu ponownego wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Na powyższe postanowienie P. B. wniósł skargę do Sądu, powtarzając zarzuty zawarte w zażaleniu. Postępowanie sądowe w tej sprawie zostało zawieszone – z uwagi na niemożność ustalenia aktualnego adresu uczestniczki postępowania M. D. – a następnie po trzech latach postanowieniem z dnia (...) lipca 2008 r. umorzone w trybie art. 130 § 1 p.p.s.a. Na skutek skargi kasacyjnej złożonej przez P. B. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił dnia 23 stycznia 2009 r. to postanowienie (sygn. akt II OSK 1966/08) i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do rozpatrzenia, polecając też wyjaśnienie zarzutu P. B., że M. D. błędnie została uznana za uczestniczkę postępowania, mimo że wynik postępowania nie dotyczy jej interesu prawnego. W postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się po podjęciu postępowania, skarżący poparł swoją skargę a nadto wyjaśnił, że przed zakończeniem postępowania administracyjnego M. D. utraciła przymiot strony, bowiem zbyła swoje udziały w przedmiotowej nieruchomości skarżącemu i A. K. Twierdzenie to poparł odpisem aktu notarialnego z dnia (...) grudnia 2002 r., z którego wynika, że M. D. sprzedała: a) A. K. lokal mieszkalny nr (...) mieszczący się na parterze budynku położonego przy ul. (...) w P. wraz z udziałem współwłasności gruntu i części wspólnych budynku wynoszącym ¼ oraz b) P. B. lokal mieszkalny nr (...), także położony na parterze budynku przy ul. (...) wraz z przynależnym do niego udziałem wynoszącym ¼ i własność niezabudowanej nieruchomości przy tejże ulicy (...), stanowiącej działkę nr (...) o obszarze 144 m2 (k. 106 – 109 akt sądowych). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego w ramach działań podjętych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonywanych robót budowlanych nie będących budową w budynku mieszkalnym położonym przy ul. (...) w P. wydały dwukrotnie – w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, przy czym zaskarżone postanowienie było drugim w kolejności. Tymczasem ponowne wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych opartego – jak w rozpoznawanej sprawie – na tych samych przesłankach nie jest dopuszczalne, ponieważ narusza powagę rzeczy osądzonej (patrz Prawo budowlane – Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego C.H.Beck W-wa 2006 str. 531). Postanowienie nakazujące wstrzymanie robót budowlanych z powołaniem się na jeden z przepisów art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, odnoszące się do tego samego obiektu budowlanego i tego samego stanu faktycznego, może być wydane tylko raz, przy czym w ciągu 2 miesięcy powinna być wydana decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 (patrz wyrok NSA z 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 861/06, ONSA/WSA 2008/5/84). Skoro zatem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały z istotnym naruszeniem art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, należało je uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm.). Ocena zgodności z prawem później wydanych przez organy nadzoru budowlanego pierwszej i drugiej instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, decyzji jest dokonywana przez Sąd w sprawie sygn. akt II SA/Po 75/09. Powrót sprawy do postępowania administracyjnego nakłada na organ prowadzący to postępowanie obowiązek uaktualnienia kręgu osób mających przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ze złożonego przez skarżącego aktu notarialnego z dnia (...) grudnia 2002 r. wynika bowiem, że w tej dacie M. D. sprzedała odrębne lokale mieszkalne usytuowane na parterze – nr (...) A. K. i nr (...) skarżącemu. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia oparte zostało na przepisie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania sądowego (wszczętego przed podwyższeniem tych kosztów z dniem 1 stycznia 2004 r.) – na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. Nr 159, poz. 1271 ze zm.). Ten ostatni przepis odsyła – w sprawach ze skarg wniesionych przed dniem 1 stycznia 2004 r., w których postępowanie nie zostało jeszcze zakończone, do dotychczasowych przepisów o wpisie i innych kosztach postępowania. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/B. Kamieńska /-/W. Batorowicz aa