II SA/Po 766/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2012r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia ustanowić dla B.H. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K.Witkowicz-Grochowska W przedmiotowej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2012r. stał się prawomocny od dnia 27 listopada 2012r. Skarżący B. H. w dniu 7 grudnia 2012r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, korzysta z zasiłku z pomocy społecznej w wysokości [...] zł. miesięcznie. Nadto wskazał, że wnosi o prawo pomocy w przedmiocie złożenia skargi z powodu wydanego orzeczenia niezgodnego z prawem unijnym w przedmiocie wypłaconego świadczenia. Oświadczył, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Oświadczył, że ma zaległości w opłacie należności z tytułu ZUS w wysokości 35 tys. zł, czynszu – 7 tys. zł i za studia – 7 tys. zł. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do treści art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przytoczonej regulacji wynika, że wniosek ten składać można dopóki trwa postępowanie sądowe. Rozwiązanie powyższe jest konsekwencją charakteru instytucji prawa pomocy. Prawo pomocy, polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu profesjonalnego pełnomocna ma na celu umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w procesie toczącym się, jak też realizację zasady czynnego udziału strony w procesie, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni korzystać z przysługujących uprawnień. Wobec powyższego, przyjmuje się, że pojęcie "tok postępowania" należy rozumieć także jako postępowanie zainicjowane przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które może doprowadzić poprzez wniesienie skargi kasacyjnej do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia. Wyjątek od zasady wskazanej w art. 243 §1 p.p.s.a. stanowi bowiem sytuacja, w której strona złoży wniosek o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli z jego treści wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest właśnie to prawomocne orzeczenie, które strona pragnie wzruszyć przez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy celem wniesienia skargi kasacyjnej (por. post. NSA z 10 października 2012r., sygn. akt I OZ 776/12, publ. www.cbois.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący we wniosku o prawo pomocy jasno wskazał, że zamierza zaskarżyć wyrok w drodze złożenia skargi, a więc nie ma wątpliwości że zamierza zainicjować postępowanie po prawomocnym, zakończeniu postępowania. W tym stanie rzeczy rozpoznać należało wniosek o prawo pomocy wniesiony po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie uzyskuje żadnych stałych dochodów. Nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska