II SA/Po 775/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-10-24

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która wykazała stratę z tej działalności, ale generuje przychody i jest w stanie regulować bieżące zobowiązania (w tym zaciągać kredyty), może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która generuje przychody i jest w stanie regulować bieżące zobowiązania, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, nawet jeśli wykazała stratę z tej działalności. Ciężar wykazania trudnej sytuacji majątkowej spoczywa na wnioskodawcy, a negatywne skutki decyzji biznesowych nie mogą obciążać Skarbu Państwa.
Stan faktyczny
Skarżąca A. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wnioskodawczyni wskazała, że sklep przynosi straty, a jej dochody są niewielkie. Po wezwaniu do uzupełnienia oświadczenia przedłożyła dokumenty finansowe dotyczące działalności gospodarczej, dochodów męża oraz wydatków. Wpis sądowy wynosił 500 zł.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2012 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżąca A. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wskazała, że sklep systematycznie przynosi straty. Oświadczyła, że prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Obecnie utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę męża w wysokości około [...] zł miesięcznie. Mąż opłaca czynsz za mieszkanie i rachunki domowe (czynsz – 290 zł, energia elektryczna – 150 zł, gaz 50 zł, telefon – 200 zł, spłata kredytu 450 zł). Oświadczyła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi tylko z mężem. Nadto wskazała, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i wartościowych ruchomości. Wezwana w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie finansowym, majątkowym i rodzinnym skarżąca przedłożyła: - podsumowanie przychodów i rozchodów z działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2012r., z którego wynika przychód w łącznej wysokości [...] zł, koszty w wysokości [...] zł i strata –[...] zł, miesięczne przychody w wysokości: [...]zł, [...]zł, [...] zł, [...] zł, [...]zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, - PIT-36 za 2011r., z którego wynika, że skarżąca osiągnęła przychód w wysokości [...]zł, stratę –[...]zł oraz dochód męża ze stosunku pracy w wysokości [...]zł i z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...]zł, co łącznie daje [...]zł, - kserokopię deklaracji VAT za okres od stycznia do lipca 2012r., - kserokopię dowodów wpłaty za media (gaz – 27,54 zł, prąd – 128,96 zł, multimedia – 133,98 zł, telefon - 301,58 zł), ubezpieczenie PZU – 121,89 zł, ubezpieczenie sklepu – 128,39 zł, - dowody wpłaty raty w Lubas Banku w wysokości 221,13 zł, Getin Noble Banku – 420,50 zł, - oświadczenie o zatrudnieniu trzech osób (dwie na ½ etatu na czas określony, jedna na urlopie wychowawczym), - wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez Kredyt Bank i Bank PEKAO SA. Wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 500 zł zgodnie z treścią §2 ust. 2 pkt 27 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 221, poz. 2193). Podstawową zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest konieczność ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Przepisem takim jest art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie, z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, że nie ma możliwości poniesienia chociażby części kosztów sądowych związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić bowiem należy, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, więc winny być ponoszone w pierwszej kolejności zaraz po zaspokojeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania, a nie po uiszczeniu wszystkich wydatków strony, gdy ewentualnie pozostaną jakieś wolne środki. Z przedłożonego oświadczenia o stanie finansów, a zwłaszcza z jego uzupełnienia dokumentami finansowymi wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, która generuje przychody. Zaznaczyć należy, że koszty tej działalności są niezbędnym elementem aktywności prowadzonej na własny rachunek. Skarżąca jednak samodzielnie podejmuje decyzje dotyczące sposobu prowadzenia swojej działalności i zakresu wydatkowania osiąganego przychodu. Nie może być tak, że negatywne skutki tych decyzji będą obciążać Skarb Państwa, więc innych podatników i prowadzić do skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy. Liczy się fakt, że wnioskodawczyni osiąga przychody, z których pokrywa wszystkie koszty działalności prowadzonej na własny rachunek. Z dokumentów źródłowych wynika, że działalność skarżącej nie utraciła płynności finansowej. W razie potrzeby korzysta z kredytu w rachunku bankowym, wspomaga się tym kredytem przy pokrywaniu kosztów działalności. Nie podała by miała jakieś zaległości płatnicze, czy zajęcia komornicze. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania skarżącej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Dokonanej oceny nie zmienia również wykazana przez stronę skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej prowadzonej działalności. O możliwościach płatniczych skarżącej świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu kontynuuje ona działalność gospodarczą, która przynosi przychód rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie. Jak podnosi się w orzecznictwie, działalność która nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08; www.cbios.gov.pl). Z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżąca na bieżąco reguluje także wszystkie swoje zobowiązania. Brak, zatem przeszkód by poniosła koszty sądowe w zainicjowanej przez nią sprawie sądowej, zwłaszcza, że jest ona związana z prowadzoną działalnością. Zauważyć także należy, że dochody uzyskuje mąż skarżącej, który jak sama podała, reguluje wszystkie zobowiązania z tytułu kosztów koniecznego utrzymania rodziny. Wobec powyższego, pomimo wykazywanych strat skarżąca jest w stanie opłacić rozłożone w czasie, koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. Mając powyższe na uwadze wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach, nawet w części. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło