II SA/Po 779/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-12-10
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zobowiązany wnosi o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie której toczy się postępowanie egzekucyjne?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może odmówić zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli nie zachodzi żadna z enumeratywnie wymienionych przesłanek. Toczące się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowi wystarczającej przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, dopóki decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło obowiązku rozbiórki samowolnie dobudowanego balkonu, nakazanego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. A. P. wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na toczące się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Kamieńska /-/ E. Podrazik
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia (...) 2000 r., nr (...), nakazał A. P. doprowadzenie dobudowy balkonu w wielorodzinnym budynku mieszkalnym położnym na nieruchomości w R. nr (...) do stanu zgodności z udzielonym pozwoleniem na budowę poprzez dokonanie rozbiórki samowolnie dobudowanej części do dnia (...) 2000 r. Decyzja powyższa została utrzymana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia (...) 2000 r., nr (...), na którą skarga do sądu administracyjnego, złożona przez A. P., została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 02 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA/Po 960/00.
Postanowieniem z dnia (...) 2001 r., nr (...) PINB w J. nałożył na A. P. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki z decyzji z dnia (...) 2000 r. Postanowienie powyższe zostało uchylone postanowieniem WINB w P. z dnia (...) 2002 r., nr (...), bowiem, jak stwierdził organ II instancji, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia zobowiązany nie otrzymał tytułu wykonawczego.
W okresie od (...) 2001 r. do (...) 2004 r. toczyło się przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w W. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji WINB w P. z dnia (...) 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB w J. z dnia (...) 2000 r. Ostatecznie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 r., sygn. akt 7/VI SA 4856/02 utrzymano w mocy decyzję GINB z dnia (...) 2002 r., nr (...) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji WINB w P. z dnia (...) 2000 r.
Pismem z dnia (...) 2005 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. upomniał A. P. o obowiązku wykonania rozbiórki części samowolnie dobudowanego balkonu, stosowanie do treści ostatecznej decyzji z dnia (...) 2000 r.
Kontrola, przeprowadzona w dniu (...) 2005 r., której wnioski zawarto w protokole kontroli nr (...) wskazała, że obowiązek wynikający z decyzji z dnia (...) 2000 r., pomimo upomnienia zobowiązanej, nie został wykonany.
W 2005 roku wystawiony został tytuł wykonawczy nr (...) odnoszący się do obowiązku rozbiórki części balkonu, objętego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia (...) 2000 r. Postanowieniem z dnia (...) 2005 r., nr (...), PINB w J. nałożył na A. P. grzywnę w kwocie (...) zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku z decyzji z dnia (...) 2000 r., objętego tytułem wykonawczym nr (...).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła w dniu (...) 2005 r. A. P., podnosząc, że nie została ona uprzednio właściwie upomniana co do ciążących na niej obowiązków. Równocześnie wniosła o zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego wskazując, iż wystąpi z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją PINB w J. z dnia (...) 2000 r.
Pismem z dnia (...) 2005 r. A. P. zwróciła się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wznowienie postępowania oraz stwierdzenie nieważności decyzji PINB w J. z dnia (...) 2000 r. nakazującej częściową rozbiórkę balkonu, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr (...) z dnia (...) 2006 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją własną z dnia (...) 2000 r., która utrzymała w mocy decyzję PINB w J. z dnia (...) 2000 r.
A. P. wniosła od powyższej decyzji odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., wskazując jednocześnie, że we wniosku z dnia (...) 2005 r. błędnie wnosiła o wznowienie postępowania, zamiast o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w J.
Decyzją z dnia (...) 2006 r., nr (...), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. uchylił postanowienia PINB w J. z dnia (...) 2005 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu II instancji uchylone postanowienie błędnie podało wysokość grzywny, przyjmując, że balkon stanowi część użytkową budynku mieszkalnego.
Postanowieniem z dnia (...) 2006 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) postanowił zawiesić postępowanie egzekucyjne w sprawie wyegzekwowania obowiązku z decyzji z dnia (...) 2000 r. do czasu rozstrzygnięcia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. odwołania od decyzji WINB w P. z dnia (...) 2006 r. o odmownie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia (...) 2000 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia (...) 2006 r., nr (...), utrzymał w mocy decyzję WINB z dnia (...) 2006 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) 2000 r. Powyższa decyzja GINB została utrzymana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 940/06 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 53/07. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż niedopuszczalna była zmiana żądania strony poprzez rezygnację z wniosku o wznowienie postępowania na rzecz wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Stąd zarówno organy administracji jak i składy orzekające sądów nie mogły rozstrzygnąć zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, który to wniosek nie został do momentu wydania wyroku przez NSA rozpoznany.
W dniu (...) 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w J. wystawił tytuł wykonawczy nr (...) dotyczący obowiązku rozbiórki samowolnie dobudowanej części balkonu, objętego ostateczną decyzją PINB w J. z dnia (...) 2000 r. Tytuł wykonawczy doręczono A. P. wraz z pismem z dnia (...) 2008 r., wskazując, że stanowi on podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Pismem z dnia (...) 2008 r. A. P. wniosła zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zarzucając zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz wniosła o zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zdaniem wnioskodawcy rozbiórka przedmiotowego balkonu uniemożliwi jej ewentualną późniejszą legalizację balkonu. Natomiast wniosek o zawieszenie toczącego się postępowania wnioskodawca uzasadnił złożeniem do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. zażalenia na bezczynność WINB w P., który nie załatwił jej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia (...) 2000 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia (...) 2008 r., nr (...), postanowił uznać za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez A. P. w sprawie prowadzonego, na podstawie tytułu wykonawczego nr (...), postępowania egzekucyjnego. Organ podkreślił, że rozbiórka obiektu budowlanego nie stanowi środka egzekucyjnego, a więc niemożliwe było wniesienie od niego zarzutów.
Postanowieniem z dnia (...) 2008 r., nr (...), PINB w J. postanowił odmówić A. P. zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) z dnia (...) 2008 r. Zdaniem organu przesłanki umożliwiające zawieszenie postępowania egzekucyjnego zostały wymienione enumeratywnie w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie przewidują możliwości zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której toczy się postępowanie egzekucyjne. Organ uznał jednocześnie za niedopuszczalne posiłkowe posłużenie się, w przedmiotowej sprawie, przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zażaleniem z dnia (...) 2007 r. A. P. zakwestionowała postanowienia PINB z dnia (...) 2008 r. o uznaniu jej zarzutów do postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione.
Pismem z dnia (...) 2008 r. A. P. wniosła do WINB zażalenie na postanowienie PINB z (...) 2008 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...). Zdaniem odwołującego wyegzekwowanie decyzji z dnia (...) 2000 r. wobec faktu, iż decyzja powyższa dotknięta jest wadą nieważności, byłoby głęboko niesłuszne.
Postanowieniem z dnia (...) 2008 r., nr (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB z dnia (...) 2008 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji podtrzymał stanowisko PINB, iż przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują w przedmiotowej sprawie możliwości zawieszenia toczącego się postępowania i za niedopuszczalne uznać również należy posiłkowe stosowanie odpowiednich przepisów postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. P. W opinii skarżącego treść art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesądza, że postępowanie egzekucyjne podlega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych w ustawie, które, zgodnie z art. 18 powyższej ustawy, mogą być określone w przepisach kpa. Ponadto podtrzymano, że decyzja z nakazująca rozbiórkę przedmiotowego balkonu została wydana z rażącym naruszeniem prawa i zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Jednocześnie skarżący wskazał, iż pismem z dnia (...) 2008 r. zwrócił się do GINB z zażaleniem na niezałatwienie przez WINB w terminie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia (...) 2000 r. Skarżąca wskazała, iż postanowieniem z dnia (...) 2008 r. GINB odmówił wyznaczenia WINB w P. terminu do rozpatrzenia jej wniosku z dnia (...) 2005 r., wobec czego w dniu (...) 2008 r. złożyła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. ponowny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w J. z dnia (...)2000 r.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z ogólnie przyjętą wykładnią art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanki zawieszenia postępowania wymienione w powyższym artykule mają charakter enumeratywny i stanowią zamknięty katalog przyczyn zawieszenia toczącego się egzekucyjnego postępowania administracyjnego. Jak stwierdza powyższy artykuł zawieszenie postępowania egzekucyjnego możliwe jest wyłącznie w przypadku:
1) wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,
4) na żądanie wierzyciela,
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawie.
Powszechnie przyjmuje się, że w postępowaniu egzekucyjnym nie mają zasadniczo zastosowania przesłanki zawieszenia postępowania określone w art. 97 kpa. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt III SA 762/97, przepis art. 97 § 1 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowi samodzielnej podstawy dla zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ostatni z wymienionych przepisów odsyła wprawdzie do uregulowania zawartego w kpa nakazując jego odpowiednie stosowanie, jednakże dotyczy to kwestii nie objętych wprost unormowaniem tejże ustawy. Tymczasem art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wylicza w sposób wyczerpujący okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która uzasadniałaby zawieszenie toczącego się postępowania administracyjnego. Podnoszona przez skarżącego okoliczność toczącego się postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) 2000 r. nie stanowi bowiem wystarczającej przesłanki dla zawieszenia toczącego się postępowania egzekucyjnego. Sąd podkreśla, że aż do momentu wyeliminowania decyzji, na podstawie której toczy się postępowanie egzekucyjnego, decyzja powyższa pozostaje w obrocie i stanowi podstawę wydanego tytułu wykonawczego i podstawę dla prowadzenia egzekucji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.
Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że postanowienie WINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia (...) 2008 r. odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 97 § 1 kpa było prawidłowe.
Na marginesie powyższych rozważań Sąd wskazuje, iż organ administracji prowadzący postępowanie egzekucyjne powinien rozważyć zasadność wystawienia tytułu wykonawczego nr (...) z dnia (...) 2008 r. i prowadzenia w oparciu o ten tytuł egzekucji. Podkreślić należy, że obowiązek rozbiórki części balkonu wynikający z decyzji z dnia (...) 2000 r. objęty zostało już tytułem wykonawczym nr (...) wystawionym w 2005 roku, tytuł ten był podstawą do wszczęcia egzekucji w dniu (...) 2005 r., postępowanie to zostało następnie zawieszone postanowieniem PINB w J. z dnia (...) 2006 r. Z akt administracyjnych nie wynika, aby tytuł wykonawczy (...) został wyeliminowany z obrotu prawnego, ani aby postępowanie egzekucyjne wszczęte w 2005 r. zostało zakończone. Zgromadzony i przedstawiony Sądowi materiał dowodowy wskazuje, iż organ błędnie wystawił ponownie tytuł wykonawczy co do tego samego obowiązku, wynikającego z tej samej podstawy prawnej. Wystawienie dwóch tytułów wykonawczych i prowadzenie dwóch postępowań egzekucyjnych co do tego samego obowiązku w stosunku do tego samego zobowiązanego jest niedopuszczalne.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę oddalano.
/-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło