II SA/Po 779/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-08-05
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, jeśli tożsama sprawa jest już w toku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie dotyczy sprawy, która jest już rozpoznawana w toczącym się postępowaniu lub została zakończona decyzją. Tożsamość sprawy oznacza identyczność podmiotową, przedmiotową oraz podstawy prawnej i faktycznej żądania, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym. W takiej sytuacji prowadzenie dwóch odrębnych postępowań w tej samej sprawie jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Pełnomocnik I. C., Z. C. i M. C. złożył wniosek o zwrot nieruchomości ziemskich. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że tożsama sprawa o zwrot lub odszkodowanie za te same nieruchomości jest już w toku od 2017 roku. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Skarżący zarzucili naruszenie prawa i nadużycie art. 61a K.p.a., argumentując, że nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami z 2019 r. otwiera drogę do zwrotu nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi I. C. - T. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Pismem z [...] czerwca 2019 r. F. T., występujący jako pełnomocnik I. C., Z. C. i M. C., wniósł do Starosty [...] o zwrot nieruchomości ziemskich [...] oraz [...] położonych w gminie [...], powiat [...]. We wniosku wskazano, iż zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami , a w szczególności po jej zmianie ustawą z dnia 4 kwietnia 2019r. (Dz.U. 2019 poz. 801), w art. 216a pozostawiono możliwość zwrotu wywłaszczonych nieruchomości innymi dekretami niż dekret 26 września 1944r. o reformie rolnej. W związku ze zmianami wprowadzonymi ustawą z 04 kwietnia 2019r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami wnioskodawczy wskazali, iż wnoszą o zwrot m.in.:
1. gruntów rolnych o pow. 869,83,12 ha, księga wieczysta Nr [...], przedstawionych w wyciągu z bazy danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece);
2. lasów wywodzących się z majątku ziemskiego [...] gm. [...] będących pod Zarządem Nadleśnictwa [...] księga wieczysta Nr [...]
Lasów wywodzących się z majątku ziemskiego [...] gm. [...] będących pod zarządem nadleśnictwa [...] księga wieczysta Nr [...];
3. nieruchomości (działki gruntów) wywodzących się z majątku [...] oraz [...] opisanych w opinii geodety uprawnionego A. S. na podstawie Postanowienia Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny.
Starostw [...], postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. o sygn. akt [...], wydanym na podstawie art. 61a § 1 i art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a."), odmówił wszczęcia postępowania.
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż zmiana ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonana ustawą nowelizującą z 4 kwietnia 2019 r. dotyczy wyłącznie uzupełnienia treści art. 136, art. 140 ustawy oraz dodania art. 142a i reguluje kwestię zawiadomienia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, kwestię zwrotu wypłaconych odszkodowań oraz zagadnienie terminu wygaśnięcia uprawnienia do zwrotu nieruchomości. Ustawa nie zmienia treści art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez co ustawodawca nadal nie przewiduje zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na podstawie dekretu PKWN. Katalog aktów normatywnych wymieniony w tym przepisie jest wyczerpujący i tylko zwrot nieruchomości przejętych na podstawie tych przepisów może być rozpatrywany w oparciu o przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Organ zaznaczył, iż odmowa wszczęcia postępowania wynika z innych przyczyn. Zgodnie bowiem z art. 61 a § 1 K.p.a. organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania, gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Taki przypadek zachodzi m.in. w sytuacji, gdy żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw; brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Starosta zauważył następnie, iż wnioskodawcy w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. zażądali wszczęcia sprawy o zwrot nieruchomości ziemskich [...] i [...]. Wniosek tożsamej treści strona złożyła już wcześniej, tj. [...] listopada 2017 r. i niewątpliwym jest to, że aktualnie przed Starostą [...] procedowana jest sprawa o "zwrot względnie wypłatę odszkodowania" za nieruchomości ziemskie [...] i [...] gmina [...], przejęte na rzecz Skarbu Państwa w trybie Dekretu PKWN, po wyroku WSA z dnia 17 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 346/18, którym uchylona została decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] Termin zakończenia postępowania został ustalony na dzień [...] czerwca 2019 r.
W ocenie Starosty w związku z tym, że w tożsamej sprawie toczy się już postępowanie, odmowa wszczęcia postępowania jest w pełni uzasadniona.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik F. T.. W ocenie strony, ustawa nowelizująca z [...] kwietnia 2019 r. jest "rewolucyjna" i stanowi podstawę prawną do żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, a organ pomija tą okoliczność. Nic nie szkodzi na przeszkodzie, aby wniosek z [...] czerwca 2019 r. rozpoznać po zakończeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem z [...] listopada 2017 r.
Wojewoda, postanowieniem z [...] lipca 2019 r. o sygn. [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w całości.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że Starosta [...] prowadzi, zainicjowane wnioskiem z [...] listopada 2017 r. I. C. i Z. C., reprezentowanych przez F. T., postępowanie w przedmiocie zwrotu - w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami - "[...] nieruchomości ziemskich [...] , [...] gm. [...] pow. [...] [...] w naturze względnie odszkodowanie za nieruchomości ziemskie wywłaszczone na Skarb Państwa pod pretekstem dekretu o reformie rolnej [...], obecnie należących do Agencji Nieruchomości Rolnych, oddział terenowy w [...], Gminy i Miasta [...], Nadleśnictw ste [...] oraz [...]". Wskazano, iż Starosta [...] decyzją z [...] stycznia 2018 r. znak [...] umorzył postępowanie "[...] w sprawie "zwrotu względnie wypłaty odszkodowania" za nieruchomości ziemskie [...] i [...] gmina [...], przejęte na rzecz Skarbu Państwa w trybie Dekretu z dnia [...] września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej[...]", uznając, że ww. dekret nie należy do kategorii ustaw wywłaszczeniowych. Wojewoda decyzją z [...] marca 2018 r. Nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sad Administracyjny w [...] - po rozpatrzeniu skargi I. C.- T., Z. C. i M. C., reprezentowanych przez F. T. - wyrokiem z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 346/18 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Starosta [...] ustalił termin rozpatrzenia przedmiotowej sprawy na dzień [...] czerwca 2019 Ponadto Geodeta uprawniony ustalił, że obie ww. nieruchomości Skarb Państwa przejął na podstawie art. 2 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. (Dz. U. nr 3/46 poz. 13) i § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Referatu Rolnego z 21 czerwca 1945 r. (Dz. U. nr 10 poz. 57). Z kolei Starosta [...] ustalił, że następcami prawnymi byłych właścicieli przedmiotowych nieruchomości są: I. C., Z. C. i M. C..
Dalej Wojewoda wyjaśnił, iż w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przepis art. 61a § 1 K.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej.
W ocenie Wojewody w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tożsamością spraw. Zarówno w sprawie prowadzonej przez Starostę [...] pod znakiem [...], jak i w sprawie prowadzonej pod znakiem [...], występują te same podmioty (I. C., Z. C. i M. C.), istnieje ten sam przedmiot ("zwrot względnie wypłata odszkodowania" za nieruchomości ziemskie [...] i [...] gmina [...], przejęte na rzecz Skarbu Państwa w trybie Dekretu z dnia [...] września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej [...]") oraz ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym.
Wojewoda podniósł, że skarżący wywodzą, iż wejście w życie ustawy z dnia [...] kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2019 poz. 801) otwiera drogę do zwrotu bezprawnie przejętych przez Skarb Państwa nieruchomości, w tym nieruchomości ziemskich [...] i [...]. W ocenie Wojewody nie nastąpiła jednakże w niniejszej sprawie zmiana stanu prawnego i faktycznego ww. nieruchomości. Nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dotyczyła bowiem przepisu art. 216 u.g.n., który w enumeratywnym wyliczeniu wskazuje na sytuacje, w których przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych lub przejętych. W przepisie tym - po nowelizacji u.g.n. - brak jest nadal odesłania do art. 2 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. (Dz. U. nr 3/46 poz. 13) i § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Referatu Rolnego z 21 czerwca 1945 r. (Dz. U. nr 10 poz. 51).
F. T. wniósł w imieniu I. C. - T. i Z. C. skargę na powyższe postanowienie Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Skarżący podnieśli, iż w tej samej sprawie od kilku miesięcy Starosta [...] milczy, nie podejmuje żadnej decyzji w sprawie (znak [...]), stosując prawny wykręt i na podstawie art. 61a K.p.a. odmawia wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem z [...] czerwca 2019r. znak: [...] Zdaniem skarżących występuje tu nadużycie prawa - art. 61 K.p.a. Wskazano, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2019r., sygn. akt: II SA/Po 346/18, daje skarżącym nadzieję na pozytywne, zgodnie z prawem konstytucyjnym, rozstrzygnięcie sprawy, która od 6 miesięcy nie jest załatwiona przez Starostę [...]
Dalej skarżący podnieśli, iż pozostawienie możliwości zwrotu nieruchomości w ustawie o gospodarce nieruchomościami w art. 216a stwarza sytuację, która umożliwia odzyskanie nieruchomości przejętych na rzecz [...] Gospodarstw Rolnych i Spółdzielni Produkcyjnych, a także jednostek samorządu terytorialnego. W dalszych obszernych wywodach uzasadnia skargi, skarżący przytoczyli argumentację przemawiającą w ich ocenie za zwrotem określonych we wniosku nieruchomości, zarzucając wydanie bliżej nieokreślonej decyzji z naruszeniem szeregu przepisów prawa materialnego oraz przepisów regulujących postępowanie administracyjne.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2019 r. pełnomocnik I. C. wniósł o wydanie orzeczenia, iż lasy wywodzące się z majątków ziemskich [...] oraz [...] gm. [...], będące pod bezumownym zarządem Nadleśnictw [...] oraz Nadleśnictw [...], są własnością spadkobierczyń I. C. i Z. C..
Postanowieniem z 28 listopada 2019 r. (sygn. akt II SA/Po 779/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Z. C..
Pismem z [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik I. C.-T. oraz Z. C. i M. C. wniósł o przywrócenie prawa własności lasów wywodzących się z majątków ziemskich [...] oraz [...] gm. [...] oraz o wydanie orzeczenia, iż za bezprawny zabór ww. lasów wnioskodawczynią należy się odszkodowanie.
W kolejnych pismach z [...] czerwca 2020 r. pełnomocnik I. C.-T. wniósł o wydanie orzeczenia przez Sąd, iż nieruchomości wchodzące w skład majątków ziemskich [...] oraz [...] zostały przejęte pod pozorem dekretu o reformie rolnej z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji o odszkodowanie lub względnie zwrot tych nieruchomości w naturze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż przedmiotem skargi podlegającej kontroli sądowadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody z [...] lipca 2019 r. o sygn. akt [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2019 r. nr [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania, zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019 r. I. C.-T., Z. C. i M. C., o zwrot nieruchomości ziemskich [...] oraz [...], gm. [...] pow. [...]
Zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie Starosty [...], nie stanowią rozstrzygnięć załatwiających wniosek z [...] czerwca 2019 r. co do istoty – tzn. nie rozstrzygają w przedmiocie wskazanych w nim żądń dotyczących zwrotu przejętych nieruchomości, względnie przyznania za nie odszkodowania. Zaskarżonymi postanowieniami organy rozstrzygnęły o braku podstaw formalnych do merytorycznego rozpoznania żądania wnioskodawczyń. Zatem zadaniem Sądu w rozpoznanej sprawie będzie ocena tylko i wyłącznie tego, czy organy obu instancji prawidłowo stwierdziły wystąpienie przesłanek uniemożliwiających wszczęcie postępowania administracyjnego inicjowanego wnioskiem I. C.-T., Z. C. i M. C. z dnia [...] czerwca 2019 r. Z tych też przyczyn w niniejszym postępowaniu Sąd nie jest uprawniony do jakiejkolwiek oceny, a tym bardziej rozstrzygnięcia, czy stronie skarżącej oraz pozostałym wnioskodawczyniom przysługuje prawo zwrotu wskazanych we wniosku nieruchomości, względnie prawo otrzymania za ich przejęcie odszkodowania. Dlatego też Sąd pominął wnioski zawarte w pismach procesowych strony skarżącej z [...] grudnia 2019 r. i z [...] czerwca 2020 r.
Przechodząc od ceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia Wojewody z dnia [...] lipca 2019 r. zauważyć należy, iż zgodne z art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, aktualnie t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256) – dalej: "K.p.a."- postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie (wniosek) strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.). Z kolei zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (...). Na postanowienie to służy zażalenie (art. 61a § 2 K.p.a.).
Z powyższego wynika, iż przepis art. 61a K.p.a. w § 1 określa dwie przesłanki, które powodują, iż postępowanie w danej sprawie nie może być wszczęte. Po pierwsze, gdy podmiot wnoszący żądanie wszczęcia postępowania nie jest stroną, po drugie zaś, jeżeli "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Przyjmuje się w orzecznictwie i doktrynie, iż przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., muszą być oczywiste, dostrzegalne na "pierwszy rzut oka", obiektywne, a zatem których ustalenie i wskazanie (podanie) nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Do takich uzasadnionych przyczyn zliczana jest sytuacja, gdy sprawa, której dotyczy wniosek, została uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną, względnie gdy sprawa taka jest rozpoznawana w toczącym się postępowaniu. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lipca 2020 r. o sygn. akt II OSK 927/20 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przesłanka przedmiotowa wyłączająca dopuszczalność wszczęcia postępowania obejmuje niedopuszczalność prowadzenia postępowania w sprawie, która jest rozpoznawana w toczącym się postępowaniu lub została zakończona decyzją. Nie jest dopuszczalne prowadzenie dwóch odrębnych postępowań w tożsamej przedmiotowej sprawie, jak i nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania w tożsamej sprawie, która została zakończona decyzją (podobnie NSA w wyrokach z 21 grudnia 2016 r. o sygn. akt II OSK 841/15 z dna 28 maja 2020 r. o sygn. akt II OSK 2420/19 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 16, Warszawa 2019 – komentarz do art. 61a; oraz Wróbel Andrzej w: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX, 2020 – komentarz do art. 61a.). Przy czym zaznaczyć należy, iż pod pojęciem tożsamości sprawy rozumiana jest tożsamość podmiotowa, przedmiotowa oraz podstawy prawnej i faktycznej żądania, jak też niezmienionego stanu faktycznego i prawnego, co sprzeciwia się wydaniu dwóch rozstrzygnięć merytorycznych w tym samym przedmiocie (patrz wyrok NSA z 21 grudnia 2016r., sygn. akt II OSK 841/15, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.p).
Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko organów obu instancji, iż wniosek skarżącej oraz Z. C. i M. C. z [...] czerwca 2019 r. dotyczy sprawy tożsamej z tą zainicjowaną przez te same strony wnioskiem z [...] listopada 2017 r. o zwrot nieruchomości ziemskich [...] i [...] gmina [...] względnie wypłatę odszkodowania. Jak wskazały organy, a nie zostało to zakwestionowane przez stronę skarżącą, postępowanie wszczęte wnioskiem z [...] listopada 2017 r. nie zostało zakończone ostateczną decyzją do dnia wydania zaskarżonego postanowienia Wojewoda z dnia [...] lipca 2019 r.
Z akt sprawy oraz znanego również Sądowi z urzędu prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Po [...] wynika, że wniosek z dnia [...] listopada 2017 r. jest tożsamy podmiotowo (te same osoby złożyły żądanie kierowane do tego samego organu administracji publicznej) jak i przedmiotowo (to samo żądanie zwrotu lub ustalenia odszkodowania za przejęte nieruchomości określone zbiorczo jako "nieruchomości ziemskie [...] i [...]" gmina [...], powiat [...]) z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019r. Również tożsama jest podstawa prawna, na której wnioskodawcy w obu postępowaniach opierają swoje żądania - tj. przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2204, aktualnie t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 65), a dokładnie przepisy działu III , rozdziału VI tej ustawy.
W tym miejscu zauważyć należy, iż we wniosku z [...] czerwca 2019 r pełnomocnik wnioskodawców wskazał, że żądanie zwrotu przedmiotowych nieruchomości opiera na przepisach ww. ustawy w ich brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2019 r. poz. 801). Nowelą tą ustawodawca zmienił brzmienie art. 136, zmieniając treść jego ust. 2, 3, 4 i 5 oraz przez dodanie ust. 2a, 2b, 3a, 3b i 7. Ponadto zmieniono treść art. 140 poprzez dodanie ust. 3a i zmieniono treść ust. 4 oraz dodano art. 142a. Dokonane zmiany dotyczyły wprowadzenia możliwości dochodzenia zwrotu także udziału w wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, zasad informowania uprawnionych o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu oraz o możliwości zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości albo udziału w jej część. Ponadto wprowadzono termin, po upływie którego wygasa możliwość wystąpienia z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości – art. 136 ust. 7 u.g.n.
Zgodnie z art. 4 ustawy nowelizującej z 4 kwietnia 2019 r. przepisy w nowym brzmieniu, z wyjątkiem art. 136 ust. 7, znajdą zastosowanie we wszelkich sprawach o zwrot o zwrot wywłaszczonych nieruchomości wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tych zmian. Oznacza to, iż ich nowe brzmienie winno być brane pod uwagę podczas rozpoznawanej sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej Z. C. i M. C. z dnia [...] listopada 2017 r. – czego, jak wynika z wniosku z [...] czerwca 2019 r., domaga się pełnomocnik wnioskodawczyń. Zauważyć jednak należy, iż ustawa nowelizująca z [...] kwietnia 2019r nie zmieniała w żaden sposób brzmienia przepisu art. 216 oraz art. 216a ustawy o gospodarce nieruchomościami, co zdaje się sugerować pełnomocnik skarżącej we wniosku z [...] czerwca 2019 r. Tymczasem w tym zakresie stan prawny nie uległ zmianie.
Reasumując, zmiana przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonana ustawą z [...] kwietnia 2019 r., w rozpoznawanym stanie faktycznym, w żaden sposób nie kreowała nowej podstawy prawnej dochodzenia przez I. C.-T., Z. C. i M. C. zwrotu lub wypłaty odszkodowania za przejęte nieruchomości ziemskich [...] oraz [...], gm. [...] pow. [...], która umożliwiałaby wszczęcie odrębnego, od prowadzonego już w tym przedmiocie i wobec tych samych stron, postępowania administracyjnego.
W tym stanie faktycznym i prawny Sąd uznał, iż kwestionowane przez stronę skarżącą postanowienia Wojewody z dnia [...] lipca 2019 r. i Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. odpowiadają prawu i oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Sprawa został rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło