II SA/Po 78/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę /-/ J. Zieliński /-/ T. Świstak /-/ B. Drzazga Decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Burmistrz Ś. odmówił P. B. dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w części dotyczącej zakładu głównego. Odwołanie od tej decyzji pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wniósł P. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie, po rozpatrzeniu odwołania P. B., decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło poprzedzające ją postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podało, iż w dniu [...] lipca 2010 r. Burmistrz Ś. wydał zaświadczenie o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w części dotyczącej przedmiotu i innych miejsc wykonywania działalności gospodarczej, natomiast co do zmiany dotyczącej adresu zakładu głównego organ I instancji wydał decyzję z tego samego dnia, którą odmówił dokonania wpisu w tym przedmiocie do ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie Kolegium postępowanie przed organem I instancji w części dotyczącej adresu zakładu głównego dotknięte jest przesłanką bezprzedmiotowości, bowiem już wcześniej sprawa ta została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] 2009 r. w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza Ś. w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna, bowiem po rozpatrzeniu odwołania P. B. Kolegium wydało decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt II SA/Po 324/09 oddalił skargę P. B. na decyzję Kolegium. W konsekwencji Kolegium uznało za zasadne uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] 2010 r. nr [...] i umorzyło postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą z uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy decyzją ostateczną. W dniu [...] listopada 2010 r. P. B. zwrócił się do Burmistrza Ś. o przesłanie aktualnego zaświadczenia o działalności gospodarczej nr [...]. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. organ przesłał wnioskodawcy potwierdzoną kserokopię wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...]. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. P. B. ponownie wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza Ś. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w sprawie odmowy dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy. Treść odwołania była równobrzmiąca z jego poprzednim odwołaniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie, na podstawie art. 134 kpa, stwierdziło niedopuszczalność odwołania P. B. od decyzji Burmistrza Ś. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w sprawie odmowy dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż odwołanie stosownie do przepisu art. 127 § 1 kpa przysługuje od decyzji, natomiast w przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt sprawy, decyzja Burmistrza Ś. z dnia [...] 2010 r. nr [...], od której P. B. wniósł odwołanie w dniu [...] listopada 2010 r., została wyeliminowana z obrotu prawnego. Przedmiotowa decyzja organu I instancji w sprawie dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej została bowiem uchylona w całości, a poprzedzające ją postępowanie organu I instancji umorzone decyzją Kolegium z dnia [...] września 2010 r. nr [...]. W takiej sytuacji Kolegium uznało, że zachodzi brak przedmiotu zaskarżenia - decyzji, od której strona mogłaby wnieść odwołanie do organu II instancji – i stwierdziło niedopuszczalność odwołania. P. B. wniósł skargę na postanowienie Kolegium z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Zdaniem skarżącego, Kolegium nie może kwestionować istnienia decyzji, którą załączył do skargi. W jego ocenie Kolegium nie może korygować błędów Urzędu Miejskiego w S. i własnych wydając takie postanowienie i usuwać decyzję z obiegu prawnego. Zaskarżonym postanowieniem Kolegium sprawiło, że niejako "nie ma sprawy", a wbrew takim działaniom problem istnieje i wiąże się z bezprawnymi działaniami Burmistrza Ś. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż postępowanie odwoławcze składa się z fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego i fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Obowiązek ten nakłada na organ przepis art. 134 kpa, regulujący postępowanie wstępne przed organem odwoławczym, zgodnie z którym to przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W art. 134 kpa przewidziane są dwie odrębne sytuacje procesowe, a mianowicie: niedopuszczalność odwołania i wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Pierwsza ujęta jest w ogólnym sformułowaniu "niedopuszczalności odwołania". Kodeks postępowania administracyjnego wprawdzie nie określa bliżej, jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności odwołania, jednakże w orzecznictwie wypracowano pogląd, iż przesłanka niedopuszczalności odwołania obejmuje zróżnicowaną grupę przyczyn zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1907/06, LEX nr 299845 i WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Go 662/05, dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do podstawowych przyczyn niedopuszczalności odwołania natury przedmiotowej zalicza się: a) nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia (nieistnienie decyzji administracyjnej w znaczeniu prawnym, np. ze względu na jej niedoręczenie którejkolwiek ze stron postępowania lub gdy czynność organu nie jest decyzją, lecz czynnością materialno-techniczną); b) niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym (należy w tym miejscu nadmienić, iż samo pouczenie strony o możliwości wniesienia odwołania od decyzji w sytuacji, gdy przepis prawa wyłącza prawo odwołania, nie tworzy dla strony takiego uprawnienia - por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 170/00): c) ostateczny charakter decyzji organu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt V SA 235/00). Natomiast o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania możemy mówić wówczas, gdy zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 kpa ustawowego terminu 14 dni. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie, jest to bowiem okoliczność obiektywna (por. stanowisko zawarte ww. wyroku WSA w Gorzowie Wlkp.). W świetle powyższych argumentacji w przedmiotowej sprawie Kolegium całkowicie trafnie, bez odnoszenia się do kwestii merytorycznych sprawy rozstrzygniętej w I instancji, zastosowało normę prawną zawartą w art. 134 kpa stwierdzając przesłankę niedopuszczalności odwołania w niniejszej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia opartego na aktach sprawy organ II instancji przyjął, iż nie istnieje w obrocie przedmiot zaskarżenia. Istotnie, decyzja organu I instancji, której dotyczy odwołanie P. B. z dnia [...] listopada 2010 r., to jest decyzja Burmistrza S. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w sprawie odmowy dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (odmowa dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w części dotyczącej adresu zakładu głównego) została wyeliminowana ostatecznie z obrotu prawnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie. Od powyższej decyzji skarżący wniósł już bowiem odwołanie pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r., a decyzją ostateczną z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Kolegium uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło poprzedzające ją postępowanie organu I instancji. W takiej sytuacji ponowne wniesienie przez stronę równobrzmiącego odwołania w tej samej sprawie i od tej samej decyzji organu I instancji, która już w obrocie prawnym nie funkcjonuje, spełnia przesłankę niedopuszczalności odwołania, o której mowa w art. 134 kpa. Skarżący wyczerpał już bowiem tryb odwoławczy i w wyniku zakończenia postępowania odwoławczego przedmiot zaskarżenia - decyzja organu I instancji - w znaczeniu prawnym przestał istnieć. Fakt, że w aktach sprawy administracyjnej i w posiadaniu skarżącego znajdują się egzemplarze decyzji administracyjnej (materialne substraty rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie administracyjnej) nie może przesądzać o bycie prawnym decyzji administracyjnej. Istotnie, aktualnie - jak zauważył skarżący - "nie ma sprawy" w tym znaczeniu, że decyzja organu I instancji, której dotyczyło powtórnie wniesione odwołanie, została uchylona, a zatem wyeliminowana z obiegu prawnego i postępowanie pierwszej instancji zostało umorzone. Stało się tak wskutek wydania ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...] września 2010 r. nr [...]. Wydania tej decyzji i jej funkcjonowania w obrocie prawnym (niezaskarżenia do sądu administracyjnego) skarżący w żaden sposób nie kwestionuje. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania jest trafne i nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ Jakub Zieliński /-/ Tomasz Świstak /-/ Barbara Drzazga