II SA/Po 786/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu (obecnie Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny) z dnia [...]sierpnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie opłat za czynności nadzoru sanitarnego i umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazów z zakresu nadzoru sanitarnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje adwokat B. B. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych w tym [...] ([...]) złotych podatku od towarów i usług oraz kwotę 17,- (siedemnaście) złotych tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/E. Brychcy /-/A. Łaskarzewska /-/B. Drzazga Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia [...]12.2007 r. skierowaną do A.K. na podstawie art.27 ust.1 , art. 36 i 37 ustawy z 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej / Dz. U. z 2006 nr 122, poz.851 / oraz art.73 ustawy z 25.08.2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia / Dz. U. z 2006 r. , nr 171 ,poz. 1225 / wydał zarządzenie sanitarno higieniczne nakładając obowiązek zapewnienia stałego dopływu bieżącej wody z sieci wodociągowej , doprowadzenie do właściwego stanu sanitarno -higienicznego ściany w pomieszczeniu sklepu i posadzki na zapleczu sklepu , zapewnienie personelowi sklepu możliwość korzystania z ubikacji. W pkt. II decyzji obciążył A. K. kosztami kontroli w kwocie 206,90 zł. oraz określił termin wykonania poszczególnych obowiązków. Rozpoznając odwołanie A. K. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia [...].08.2009 r. nr [...] wskazując na art. 104 , art.138§1 pkt.2 w zw. z art. 105 §1 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w części nakładającej obowiązki sanitarnohigieniczne i w tej części postępowanie umorzył, w pkt. II utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej obciążenia kosztami. Z uzasadnienia decyzji wynika ,że w sklepie prowadzonym przez A. K. w dniu 3.12.2007 r. przeprowadzona została kontrola, która stwierdziła nieprawidłowości sanitarnohigieniczne. W związku z tym została wydana decyzja nakładająca obowiązek zlikwidowania stwierdzonych uchybień. W toku postępowania odwoławczego ustalono ,że odwołujący zajmuje lokal bez tytułu prawnego i ma zaległości czynszowe. Właściciel lokalu Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]w P. domaga się wydania spornego lokalu, wystąpiła do sądu o eksmisję i nie wyraża zgody na doprowadzenie wody ponieważ zamierza w przyszłości inaczej zagospodarować lokal. Czyniąc powyższe ustalenia organ odwoławczy doszedł do przekonania ,że zachodzi konieczność umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość polegającą na tym , że decyzja nie może być wykonana ze względu na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu oraz brak zgody właściciela lokalu .Dalsze prowadzenie postępowania administracyjno-egzekucyjnego nie odniesie oczekiwanego skutku i nie doprowadzi 1 do wykonania merytorycznych obowiązków. Wskazano także ,że odwołujący nie poinformował organu o braku tytułu prawnego do zajmowania lokalu i problemach z tego faktu wynikających. Odnośnie pkt. II decyzji dotyczącego obciążenia kosztami kontroli w wysokości 206,90 zł organ odwoławczy powołał się na treść art. 36 ust.1 ustawy z 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgodnie z którym za badanie laboratoryjne oraz inne czynności wykonane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania z zastrzeżeniem ust.2 .Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zgodnie zaś z art. 75 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 25.08.2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia , podmioty działające na rynku spożywczym podlegające urzędowym kontrolom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej są obowiązane do pokrywania opłat uwzględniające koszty związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności jeżeli w wyniku tych czynności zostaną stwierdzone przez kontrolujących niezgodności z przepisami prawa żywnościowego , w tym jeżeli zachodzi konieczność pobrania próbek żywności albo materiałów lub wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością do badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia niezgodności. W ocenie organu odwoławczego na podstawie tych przepisów organ jest zobowiązany do obciążenia kontrolowanego kosztami ponieważ w kontrolowanym obiekcie wystąpiły niezgodności , co wynika jednoznacznie z protokołu czynności z dnia 3.12.2007 r. Wskazano także ,że w tym czasie odwołujący prowadził działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży środków spożywczych z naruszeniem obowiązującego prawa spożywczego. Podano także ,że zgodnie z art.3 rozporządzenia WE nr 852/2004 Parlamenty Europejskiego i Rady z dnia 29.04.2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych / Dz. Urz. UE. Polskie wydanie specjalne rozdz.13,t.34, str. 319 / Przedsiębiorstwa sektora spożywczego zapewniają na wszystkich etapach produkcji .przetwarzania i dystrybucji żywności odbywających się pod ich kontrolą , spełniane są właściwe wymogi higieny ustanowione w niniejszym rozporządzeniu. W ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga złożona własnoręcznie przez A.K. , który podając ,że jednego dnia dostał dwie decyzje z dnia [...].08.2009 r. domagał się uchylenia decyzji 2 w całości .przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zwolnienia go z całości kosztów postępowania . W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. wniósł o oddalenie skargi .podtrzymał swoją argumentacje i wyjaśnił ,że w dniu[...].08.2009 r. zostały wydane wobec skarżącego dwie decyzje o różnych numerach. Ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu na rozprawie sądowo administracyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podtrzymując zarzut skarżącego ,że kontrola była przeprowadzona tendencyjnie , a nadto wskazał ,że brak uzasadnienia dla wysokości kosztów jakimi obciążono skarżącego . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa ustawa z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz.1269 /.stanowiąc w art. 1ust.2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli Sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1270 , zwanej dalej p.p.s.a/ Oznacza to ,że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sądy wtedy gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie , w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję gdy stwierdzi ,że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy , albo innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Granice orzekania przez sąd administracyjny określa przepis art. 134 p.p.s.a , który stanowi ,że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się przedstawionymi powyżej regułami należy stwierdzić ,że skarga jest uzasadniona w części w której zarzuca brak uzasadnienia wysokości nałożonych na skarżącego kosztów. Na wstępie należy podać , że organ administracji obciążył kosztami przeprowadzenia w dniu 3.12.2007 r. kontroli sanitarnej w sklepie prowadzonym przez skarżącego .Fakt przeprowadzenia tej kontroli jest niesporny ponieważ skarżący na protokole kontroli z tego dnia własnoręcznie się podpisał kwitując odbiór 3 protokołu w dniu 12.12.2007 r. Skarżący od protokołu się nie odwołał pomimo ,że został o takiej możliwości i sposobie złożenia odwołania pouczony. W tym stanie organ administracji ma podstawę faktyczną do zastosowania art. 36 ust.1 ustawy z 14.03.1998 r. o Państwowej Inspekcji sanitarnej. Zgodnie z tym przepisem za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania z zastrzeżeniem ust.2 Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Ust. 2 stanowi zaś ,że za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych , jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. W ocenie Sądu prawidłowa jest interpretacja organu ,że w ustalonym stanie faktycznym ust.2 cyt. art. 36 nie ma zastosowania , a wobec stwierdzonych uchybień w sklepie prowadzonym przez skarżącego zachodzi podstawa do zastosowania art. 36 ust.1 cyt. ustawy. Należy jednak wskazać ,że zgodnie z ust. 4 art. 36 minister właściwy do spraw zdrowia określi w drodze rozporządzenia, sposób ustalania wysokości opłat za badanie laboratoryjne i inne czynności w ust.1 -3 , z uwzględnieniem kosztów ich wykonania. W czasie wydawania decyzji przez organy obowiązywało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 4.02.2004r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej / Dz. U .z 2004 nr 20 poz.193 / Powyższe rozporządzenie nie zawiera ścisłego taryfikatora ,lecz w sposób ogólny określa sposób obliczania wynagrodzenia. Tymczasem określając bardzo dokładną kwotę kosztów przeprowadzonej kontroli na sumę 206,90 zł organ w żaden sposób nie wyjaśnił jak tę kwotę ustalił. Jest to uchybienie procesowe , które nie pozwala sądowi dokonać oceny prawidłowości określonej kwoty. Nie wiadomo nawet za co taka kwota została ustalona tzn. nie wskazano czy jest to kwota za badania laboratoryjne ewentualnie jakie , nie wiadomo nawet czy takie były przeprowadzone , czy jest to kwota za inne czynności . Jeśli jest to kwota za inne czynności to należy je bliżej określić i podać jak obliczono wysokość tej kwoty. 4 Reasumując zaskarżona decyzja poprzez brak uzasadnienia sposobu wyliczenia kwoty ,która ma obciążyć skarżącego narusza przepis art. 107 §3 kpa , art. 7 ,art.8 i art. 11 kpa. Ponownie badając sprawę organ ustali i wskaże właściwe przepisy rozporządzenia precyzujące wysokość kosztów oraz ustali i przedstawi sposób ich wyliczenia. Biorąc pod rozwagę powyższe sąd na zasadzie art. 145 §1 pkt.1 lit. c ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt. I wyroku, a na zasadzie art. 152 jak w pkt. III. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł na zasadzie art. 205§2 i §3 cyt. ustawy. /-/E.Brychcy /-/A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga br