II SA/Po 791/05
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-11-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym, mogą zostać dopuszczeni do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego, a ich nieruchomość graniczy z nieruchomością inwestora, ale nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Sąd odmówił dopuszczenia wnioskodawców do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestników, ponieważ nie wykazali oni istnienia interesu prawnego. Interes prawny wymaga związku z konkretną normą prawa materialnego, a w tym przypadku, mimo sąsiedztwa nieruchomości, planowana inwestycja nie oddziaływała na nieruchomość wnioskodawców w sposób uzasadniający ich udział w postępowaniu.Stan faktyczny
Wnioskodawcy, W.E. i C.E., niebiorący udziału w postępowaniu administracyjnym, wnieśli o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestników. Twierdzili, że są właścicielami nieruchomości sąsiadującej z działką, na której planowana jest inwestycja budowlana, i że wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Sąd analizował, czy ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Wiesławie E. i C.E. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.E. i C. E. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania w sprawie ze skargi K. J., R. J., M. K. i P. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić Wiesławie E. i C.E. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania /-/ A. Łaskarzewska
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z [...]05.2005 r. o wskazanym w rubrum niniejszego postanowienia numerze uchylająca w całości decyzję Prezydenta Miasta Poznania z [...].01.2005 r. i przekazująca do ponownego rozpatrzenia przez ten organ sprawę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. Uchyloną decyzją z [...].01.2005r. Prezydent Miasta Poznania zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obiektu przewidzianego do realizacji na działce nr [...] położonej w P. przy ul. [...]. Skargę na decyzję Wojewody wniósł inwestor R. J. i współwłaściciele działki nr [...]w osobach K. J., M. K. i P.K.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania wnieśli W. E. oraz C. E. (k.457). Wnioskujący nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym. Podnieśli, że są współwłaścicielami nieruchomości nr [...], graniczącej bezpośrednio z działką nr [...]przy ul. [...]w P . W związku z powyższym na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), a także przepisu art.28 ust.2 prawo budowlane w zw. z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dn. 24.08.2006 r., sygn. [...]– W. E. i C. E. zgłosili swój udział w sprawie. Postanowieniem tym Sąd Rejonowy w P. zmienił swe wcześniejsze postanowienie i przyjął zażalenie W. E. na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. [...]. W uzasadnieniu wywiódł, że W. E . przysługuje status pokrzywdzonego jako współwłaścicielce działki [...], położonej w P. przy ul. [...], która bezpośrednio graniczy z działką nr [...].
Na rozprawie przed tut. Sądem dnia 22 lipca 2009r. W. E. oświadczyła po okazaniu jej mapy na k. 26 projektu budowlanego, że nie jest na niej zaznaczona działka nr [...], odpis księgi wieczystej, która jest dla niej prowadzona została złożona do sprawy II SAB/Po12/06 lub SAB/po20/05.
Tut. Sąd zwrócił się do Sądu Rejonowego w P. o nadesłanie akt sprawy [...].
Do akt tut. Sadu nadesłano kopię odpisu zwykłego Księgi Wieczystej Nr [...]z dnia 28.08.2008r., prowadzonego dla działki nr [...]., z której wynika, że właścicielami jej są małżonkowie W. C. E .
Dnia 18 listopada 2009r do tut Sądu przesłano akta Sądu Rejonowego w P. o sygn. [...].
W aktach tych znajduje się przesłana przez Zarząd Geodezji I Katastru Miejskiego GEOPOZ mapa zasadnicza, na której zaznaczono działkę nr [...], położoną przy ulicy [...].
W odpowiedzi na wezwanie W. E. i C. E. pismem z dnia 15 listopada 2009r. podtrzymali żądanie dopuszczenia ich do udziału w sprawie wraz z dotychczasową argumentacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
O dopuszczeniu konkretnego podmiotu do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika na prawach strony orzeka sąd administracyjny, a wydanie postanowienia o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia konkretnej osoby do udziału w postępowaniu uzależnione jest od oceny przesłanek oznaczonych w art. 33 § 2, a mianowicie od tego, czy wynik postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy interesu prawnego podmiotu ubiegającego się o uzyskanie statusu uczestnika (por. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005 r., s. 184 -185).
Stosownie do treści art. 33 § 2 ppsa, udział w charakterze uczestnika postępowania – przed sądem administracyjnym - może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Dla oceny zasadności złożonego wniosku zasadnicze znaczenie ma więc ustalenie czy wynik postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy interesu prawnego wnioskodawców w osobach W.E. i C. E .
Pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Za interes prawny można uznać tylko taki interes, który stwarza korzystną sytuację prawną dla danego podmiotu. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z 19.02.2009 r., sygn. II OZ 157/09).
Dopuszczenie do udziału w sprawie poprzedzić należy, więc analizą przedstawionego przez wnioskodawcę uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w powołanym wyżej przepisie art. 33 § 2 ppsa. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez zainteresowanego. Oznacza to, że we wniosku należy, co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 33 § 2 ppsa. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają dopuszczenie do udziału w sprawie.
W złożonym do akt sprawy piśmie z 29.06.2009 r. wnioskodawcy wskazali, iż swój status uczestników postępowania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. [...]wywodzą z faktu, iż są właścicielami działki nr [...] graniczącej bezpośrednio z nieruchomością inwestora.
Badając istnienie w niniejszym postępowaniu sądowym interesu prawnego po stronie właścicieli działki nr [...] położonej przy ul. [...] , w P. uwzględnić należało, iż obowiązek poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich w toku procesu budowlanego wynika z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej Prawo budowlanego). Obowiązek ten odnosi się nie tylko do podmiotów mających przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, chociaż w jednym i drugim przypadku interes prawny musi dotyczyć nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (por. wyrok NSA z 15.11.2007 r., sygn. II OSK 1526/07, Lex nr 347945). Bez wątpienia więc, ustawodawca ściśle uzależnia istnienie po stronie właściciela nieruchomości sąsiedniej interesu prawnego w toku procesu budowlanego od położenia jego nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji. W tej sytuacji, dla stwierdzenia zaistnienia po stronie wnioskodawców interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym konieczne było uprzednie zbadanie relacji pomiędzy położeniem działki nr [...] a wynikającym z przepisów prawa obszarem oddziaływania obiektu przewidzianego do realizacji na działce nr [...] .
W pierwszej kolejności zauważyć więc należało, że w myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jak wynika ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, planowane zamierzenie inwestycyjne obejmować ma budowę budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej, stanowiącego jeden z dwóch segmentów. Budynek ma być 2-kondygnacyjny z użytkowym poddaszem. W tej sytuacji obszar oddziaływania planowanej inwestycji ustalić należało z uwzględnieniem treści § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690) wskazujący, że dopiero usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób określony w § 12 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia, powoduje objęcie działki sąsiedniej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, iż obszar oddziaływanie planowanej inwestycji obejmie działkę inwestora nr [...]położoną przy ul. [...], oraz położone przy tej samej ulicy działki sąsiednie nr [...] i nr [...] bezpośrednio graniczące z działką przeznaczoną pod realizację planowanej inwestycji. Poczynione w tym zakresie ustalenia znajdują również uzasadnienie w załączniku graficznym do projektu budowlanego (mapa dla celów projektowych, skala 1:500).
Ustalenia te uznać należy za prawidłowe.
Nie sposób bowiem przyjąć, by działka wnioskujących znajdowała się w obszarze oddziaływania terenu inwestycji.
Jak wynika, z mapy załączonej do akt sprawy karnej o sygn. [...]działka wnioskodawców (nr [...]) leży przy ul. [...] , skąd odbywa się główny wjazd na teren nieruchomości. Wjazd na działkę nr [...]odbywa się z ulicy [...]. Działka nr [...]wprawdzie – na długości 5 m - graniczy z działką inwestora, jednakże jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji (k. 63 akt adm.) dopuszczalne dla obu działek (tj. dz. nr [...] i dz. nr [...]) linie zabudowy przewidziane w uchwale nr XLI/486/III/2000 Rady Miasta P. z dnia 29 sierpnia 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w P. (Dz.Urz. Woj. Wlkp. nr 68, poz. 911) znajdują się na przeciwległych końcach obu działek. Jak wskazuje sporządzona w skali 1:500 mapa zasadnicza obrębu [...], obejmująca ul. [...] i ul. [...], działka nr [...], na długości wspomnianych 5m graniczy z obszarem działki nr [...]nie przewidzianym jednak w projekcie budowlanym pod zabudowę. Omawiany odcinek położony jest na końcu granicy działki [...], której długość przekracza 50m. Planowany do realizacji na działce nr [...]budynek mieszkalny, w swej tylnej części położony będzie w odległości ponad 10m od granicy działki nr [...]. Zawierać będzie 5 lokali mieszkalnych. Przewidziano do realizacji 4 miejsca postojowe, w tym dwa w części ogrodowej.
Planowana zabudowa mieszkaniowa z istoty swej przy wykazanym położeniu działki [...] nie może stanowić ograniczeń w zagospodarowaniu działki wnioskujących, o których stanowi art.3 pkt.20 prawa budowlanego.
W tych okolicznościach na gruncie rozpoznawanej sprawy nie stwierdzono istnienia konkretnej normy prawa materialnego z której można by było wywieść interes prawny W. E. lub C. E. i przyjąć, że wynik postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie, dotyczy ich interesu prawnego.
Podkreślić w tym miejscu należy, że badanie istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 33§2 ppsa odnosi się wyłącznie do okoliczności konkretnej sprawy, tj postępowania, w którym takie żądanie zgłoszono. Analizie podlegała zatem jedynie dokumentacja budowlana dotycząca zgłoszonego wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 17.12. 2004r., w oparciu o który wydano decyzję zatwierdzającą projekt budowlany z dnia 21.01 2005r., uchyloną następnie będącą przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].05.2005r.
W tym stanie rzeczy wobec braku interesu prawnego W. E. i C. E. odmówić należało dopuszczenia ich do udziału w niniejszym postępowaniu. Wobec czego, Sąd na podstawie art. 33 § 2 ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia.
/-/ A. Łaskarzewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło