II SA/Po 791/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-01-24

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Aleksandra Łaskarzewska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) w latach 1945-1947, która brała udział w walkach z organizacjami niepodległościowymi, może zostać pozbawiona uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba pełniąca służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) w latach 1945-1947, która brała udział w walkach z organizacjami niepodległościowymi, może zostać pozbawiona uprawnień kombatanckich. Służba w KBW jest traktowana jako służba w aparacie bezpieczeństwa publicznego, a udział w zwalczaniu organizacji działających na rzecz suwerenności i niepodległości Polski stanowi podstawę do pozbawienia tych uprawnień, niezależnie od tytułu ich przyznania. Sąd podkreślił, że spójnik 'i' w zwrocie 'zadania śledcze i operacyjne' ma charakter wyliczający, co oznacza, że wystarczy wykazanie wykonywania zadań operacyjnych lub śledczych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu J. Ł. uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że skarżący, pełniąc służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) w latach 1945-1947, wykonywał zadania operacyjne związane z walką z organizacjami niepodległościowymi. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że był zwykłym żołnierzem, a jego służba polegała na ochronie obiektów przemysłowych i odbywała się w okresie działań wojennych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. Ł. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi M. N. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę [...] zł ([...]), w tym [...] zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 11 maja 2012 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiadomił J. Ł. o wszczęciu z urzędu postępowania weryfikacyjnego w celu wydania decyzji w sprawie przysługującego mu prawa do świadczeń określonych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Decyzją z dnia [...] 2012 r., wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "Kierownik Urzędu") orzekł o pozbawieniu J. Ł. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż J. Ł. uprawnienia kombatanckie uzyskał z mocy decyzji Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Kaliszu. Z informacji uzyskanych od Instytutu Pamięci Narodowej wynika, że jednostki Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej: "KBW") w których służyła strona w od kwietnia 1945 do sierpnia 1947, brały udział w walkach z NSZ oraz innymi ugrupowaniami. W ocenie organu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż J. Ł. pełniąc służbę w jednostkach KBW wykonywał zadania operacyjne związane z likwidacją ugrupowań mających na celu walkę o niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym znajdzie wobec niego zastosowanie przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Kierownik Urzędu, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że przez zawarty w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach (...) zwrot "zadania śledcze i operacyjne" należy interpretować rozdzielnie. Na podstawie tego przepisu pozbawia się uprawnień kombatanckich nie tylko osoby wykonujące zadania śledcze, ale i zadania operacyjne bezpośrednio związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP. Wniosek o ponownie rozpatrzenie sprawy wniósł J. Ł. podnosząc, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Wyjaśnił, iż z dniem 22 kwietnia 1945 r. powołano go do zasadniczej służby wojskowej (II Armia Wojska Polskiego), a więc jeszcze w okresie działań wojennych skierowanych przeciwko okupantowi niemieckiemu. Służbę, jak podał skarżący, odbywał w przez dłuższy czas w Gdańsku, gdzie jego zadaniem była ochrona obiektów przemysłowych. W tym czasie na ziemiach polskich pozostawało jeszcze wiele niedobitków wrogich wojsk oraz band niemieckich niszczących nienaruszone dotąd obiekty publiczne i przemysłowe. Wskazał, iż był zwykłym żołnierzem wcielonym do jednostki, której nie wybierał. Dodał, że Państwu Polskiemu służył w czasie trwania działań wojennych (22.04.1945r.-09.05.1045r.) i właśnie dlatego ten okres nie powinien być wyłączony z działalności kombatanckiej. Zdaniem skarżącego zadania, w których brał udział nie były zadaniami operacyjnymi bezpośrednio związanymi ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP. Wskazał też, że Prezydent RP postanowieniem z 2001 r. awansował go do stopnia podporucznika. Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 2012 r. Organ wyjaśnił, że pojęcie "aparatu bezpieczeństwa publicznego" zgodnie z przyjętą wykładnią, wyrażoną w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 1992 r. (II UZP 7/) podzieloną przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 15 lutego 1994 r., sygn. akt T 15/93, oznacza wszystkie jednostki organizacyjne kolejno w Resorcie Bezpieczeństwa Publicznego, Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego, Komitecie Bezpieczeństwa Publicznego i Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Tym samym przyznać należy, iż Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego był jednostką aparatu bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej. Kierownik Urzędu wyjaśnił także, że pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, która pełniła służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wiąże się z wykazaniem przez nią zadań śledczych i operacyjnych w zwalczaniu osób, organizacji walczących na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów jednoznacznie wynika, że J. Ł. służbę wojskową pełnił w 13 Pułku Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (który nosił wcześniej numerację 4 Specjalny Pułk KBW) w okresie od kwietnia 1945 r. do sierpnia 1947 r. Z informacji IPN wynika, że powyższa jednostka w okresie tym brała udział w walkach zbrojnych z organizacjami niepodległościowymi podziemia zbrojnego: Narodowymi Siłami Zbrojnymi, Zrzeszeniem "Wolność i Niezawisłość", Armią Krajową, Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym, Batalionami Chłopskimi, Ruchem Oporu Armii Krajowej oraz ugrupowaniami określanymi jako "bandy o charakterze rabunkowym". Wyjaśnienie IPN znajduje zaś potwierdzenie w aktach sprawy – informacja, iż J. Ł. brał udział w walce z reakcyjnym podziemiem zawarta jest w zaświadczeniu z dnia [...] 1976 r. wystawionym przez Wojskową Komendę Uzupełnień w O. Ponadto strona w życiorysie oraz deklaracji członkowskiej ZBoWiD pisała też, że brała osobisty udział w walkach z reakcyjnym podziemiem w czasie służby w KBW. Z powyższego wynika, że J. Ł. wykonywał zadania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu wskazane wyżej okoliczności stanowią podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c wyżej opisanej ustawy o kombatantach (...), pozbawiającej uprawnień kombatanckich, niezależnie z jakiego tytułu uprawnienia te zostały przyznane. Osoby, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c) ustawy o kombatantach (...) nie mogą skorzystać z dobrodziejstwa przewidzianego przez art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach (...). Zaistnienie negatywnej przesłanki prowadzącej do pozbawienia uprawnień kombatanckich w myśl art. 21 ust. 2 ustawy o kombatantach (...) wyłącza zastosowanie przesłanki pozytywnej przyznania uprawnień z tytułów wskazanych w ustawie, nawet jeżeliby fakty i okoliczności uzasadniające nabycie uprawnień zostały udokumentowane. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, iż art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach (...) stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich nie tylko osób wykonujących zadania śledcze, ale i zadania operacyjne bezpośrednio związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz, suwerenności i niepodległości RP. Zatem wykazanie osobie zainteresowanej wykonywania tylko zadań operacyjnych (lub tylko zadań śledczych) upoważnia organ do zastosowania przywołanego przepisu i wydania rozstrzygnięcia o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, J. Ł. powtórzył zarzuty i argumentację wyrażoną w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2013 r. pełnomocnik skarżącego wyznaczony z urzędu wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach (...), które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podniósł, iż treść art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach wyraźnie wskazuje, iż ustawodawca zastosował koniunkcję jeśli chodzi o przesłankę uzasadniającą pozbawienie uprawnień kombatanckich posługując się zwrotem "zadania śledcze i operacyjne". W związku z tym przy ocenie stanu faktycznego należy brać pod uwagę nie tylko, czy dana osoba brała udział w zadaniach operacyjnych, ale także w zadaniach śledczych, które miały bezpośredni związek ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP. Tymczasem, zdaniem pełnomocnika skarżącego, z akt sprawy nie wynika, by J. Ł. w sposób osobisty dokonywał jakichkolwiek zadań śledczych lub operacyjnych mających na celu zwalczanie organizacji niepodległościowych. Samo zaś odbywanie służby wojskowej nie świadczy, iż zadania powyższe były wykonywane przez skarżącego. Samo bowiem pełnienie służby w określonej jednostce nie jest przesłanką wystarczającą, ponieważ istnieje także potrzeba wykazania, że podczas i w związku z tą działalnością określona osoba dokonywała zadań śledczych i operacyjnych. Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami złożonej skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Nadto zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. sąd z urzędu stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, względnie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach. Z przywołanych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, iż usunięcie zaskarżonego aktu (decyzji) z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy naruszyły prawo materialne określające prawa i obowiązki stron lub normy procesowe, regulujące postępowanie przed organami administracji publicznej. Oznacza to równocześnie, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie, względnie stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżoną decyzją pozbawiono skarżącego uprawnień kombatanckich w oparciu o przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2012 r. poz. 400 – dalej: "ustawa o kombatantach"). Stosownie do treści art. 25 ust . 2pkt 1 lit. a, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 ust. 2 w pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3. Decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich podejmuje Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (art. 25 ust. 4 ustawy o kombatantach) z urzędu lub na wniosek stowarzyszeń kombatanckich albo Ministrów Sprawiedliwości, Obrony Narodowej lub ministra właściwego do spraw wewnętrznych, a także w wyniku weryfikacji (art. 25 ust. 5 ustawy o kombatantach). Z kolei zgodnie z art. 21 ust 2 pkt 4 lit. c uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Zauważyć należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym użyty spójnik "i" w zwrocie "zadania śledcze i operacyjne", zamieszczony w przepisie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach, nie ma funkcji koniunkcyjnej, lecz ma znaczenie enumeratywne, to znaczy wyliczające. Tym samym trzeba uznać, iż można pozbawić uprawnień kombatanckich osobę spoza struktur Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, która wykonywała podczas i w związku z tą służbą zarówno zadania operacyjne i śledcze, jak też wykonywała tylko zadania śledcze lub jedynie zadania operacyjne zwalczając organizacje niepodległościowe lub osoby działające na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (por. wyroki NSA z dnia 10 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1126/04, z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1083/08 i z dnia 1 września 2010 r. II OSK 1832/09, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie podziela tym samym odosobnionych przeciwnych poglądów, iż użycie przez ustawodawcę w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c powołanej ustawy spójnika "i" (koniunkcja) przemawia za przyjęciem stanowiska, iż aby pozbawić daną osobę uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c tej ustawy, należy jej wykazać, że wykonywała zarówno zadania śledcze, jak i operacyjne (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1502/07, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, iż J. Ł. w okresie od 24 maja 1945 r. do 27 sierpnia 1947 r. pełnił służbę w Ludowym Wojsku Polskim w jednostce wojskowej, która prowadziła walki z "reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej (zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w O. z dnia [...] 1976 r. – k. 4 akt adm.) Ponadto we własnoręcznie sporządzonym przez skarżącego życiorysie (k. 1 akt adm.), ankiecie przedłożonej ZBoWiD w K. (k. 5 akt adm.) oraz deklaracji członkowskiej (k. 6-8 akt adm.) potwierdził on, że w dniu 22 kwietnia 1945 r. został powołany do odbycia służby wojskowej w 4. Specjalnym Pułku Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, następnie 14 października 1945 r. został przeniesiony do 4. Batalionu Operacyjnego, a kolejno 5 września 1946 r. – do 9. Samodzielnego Batalionu Ochrony KBW, w którym brał udział "w likwidacji band reakcyjnego podziemia na terenach Stargardu Gdańskiego oraz w Borach Tucholskich. W związku z tym skarżący potwierdził, że nie tylko odbywał służbę w KBW, ale też, że brał czynny udział w zwalczaniu organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto z pisma Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 14 lutego 2012 r. (znak: [...]) wynika, iż jednostki Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w których w tym okresie służył J. Ł. brały udział w walkach zbrojnych z Armią Krajową, Narodowymi Siłami Zbrojnymi, Batalionami Chłopskimi, Ukraińską Powstańczą Armią, grupami zbrojnymi określanymi jako "bandy o charakterze rabunkowym" oraz ugrupowaniami: "Wasika", "Nowaka, "Szarego", "Jastrzębia", "Groma", "Waligóry", "Dula", "P.A.S.", Centrala", Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym, Zrzeszeniem "Wolność i Niezawisłość", Ruchem Oporu Armii Krajowej, ugrupowaniami: "Łupaszki", "Makowskiego, "Pogorzelskiego", B.18", "P.O.M.A.K.", Semper Fidelis Viktoria", "Duszy", "Stana", "Lufy", "Wiśniowskiego", "Marka", "Lesińskiego", "Bira" i "Stacha" (k. 20 akt. adm.). Jak trafnie stwierdził organ w zaskarżonej decyzji Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) jest zaliczany do aparatu bezpieczeństwa (vide: uchwała SN z dnia 7 maja 1992 r. sygn. akt II UZP 7/91, OSNC APU 1992/10/174, wyrok TK z dnia 15 lutego 1994 r. sygn. T 15/93, OTK 1994/1/4). Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko zaprezentowane w w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 536/05 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ), w którym wskazano, że służba w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej - wykonywanie podczas i w związku z tą działalnością zadań operacyjnych i śledczych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi również podstawę do wydania decyzji pozbawienia uprawnień kombatanckich, niezależnie z jakiego tytułu uprawnienia te zostały przyznane. KBW był wojskowo-policyjną formacją zbrojną Resortu Bezpieczeństwa Publicznego, powstałą w 1945 r. do walki z niepodległościowym podziemiem oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się też pogląd, zgodnie z którym fakt udziału w walkach z podziemiem niepodległościowym, nawet jeżeli nie był w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej w KBW, powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej, dlatego też, tym osobom nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnych tytułów (vide: stanowisko NSA w wyrokach z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1948/06 i z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 199/07, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organ administracji słusznie uznał, iż ziściły się przesłanki do orzeczenia o pozbawieniu J. Ł. uprawnień kombatanckich, które uzyskał na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Ustawa z 1991 r. o kombatantach nie uznaje za działalność kombatancką lub z nią równorzędną pełnienia służby lub funkcji w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też w świetle art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a powołanej ustawy wystąpiły przesłanki do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich. Co prawda, art. 25 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2, jednak właśnie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a zachodziły podstawy do obligatoryjnego ("pozbawia się") pozbawienia uprawnień osób, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c tej ustawy. Ponadto należy podkreślić, że fakt udziału w walkach z niepodległościowym podziemiem, mający miejsce w ramach służby wojskowej w KBW, powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej i stanowi przeszkodę do nabycia lub zachowania uprawnień kombatanckich z jakiegokolwiek tytułu (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2012 r. o sygn. akt II SA/Po 570/11 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Uzupełniająco wyjaśnić należy, iż na treść rozstrzygnięcia w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich nie ma wpływu aktualny wiek skarżącego. Świadczenia przysługujące kombatantom nie mają bowiem charakteru wyłącznie pielęgnacyjnego, ale przede wszystkim charakter rekompensacyjny za trud poniesiony w związku z walką o suwerenność i niepodległość Polski oraz za krzywdy doznane ze strony władz III Rzeszy Niemieckiej, władz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz komunistycznego aparatu represji. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w punkcie I. sentencji wyroku. Sąd na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1-3, § 3 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) przyznał pełnomocnikowi skarżącego od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł, w tym 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług, uznając, że nakład pracy pełnomocnika polegający na sformułowaniu pisma procesowego i udziale w rozprawie, przy sprawie nieskomplikowanej prawnie, uzasadniają przyznanie wynagrodzenia w minimalnej stawce.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło