II SA/Po 795/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-11-26
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy, który wraz z żoną utrzymuje się z emerytur i ponosi znaczne koszty leczenia, pozwala na przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy, pomimo ponoszenia znacznych kosztów leczenia, nie wykazała, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny. Sąd uznał, że wnioskodawca uzyskuje dochody pozwalające na poczynienie oszczędności, które wystarczą na pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza że obowiązek ich uiszczenia będzie rozłożony w czasie.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na przewlekłą chorobę, status inwalidy I grupy, konieczność korzystania z pomocy osoby trzeciej oraz znaczne koszty leczenia i rehabilitacji. Wnioskodawca wraz z żoną, również inwalidką III grupy, utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości ok. 3.711,51 zł netto miesięcznie, z czego po odliczeniu kosztów utrzymania i leczenia pozostaje im ok. 106,19 zł. Wnioskodawca nie posiada majątku nieruchomego ani oszczędności. Wpis sądowy w sprawie wynosi 200 zł.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną o pozbawienie uprawnień kombatanckich postanawia oddalić wniosek. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że od marca 2005r. jest osobą przewlekle chorą, jest inwalidą I grupy wymaga pomocy osoby trzeciej. Zmuszony jest stale korzystać z opieki lekarskiej, zażywania leków i ćwiczeń rehabilitacyjnych, co wiąże się z dodatkowymi kosztami. Zamieszkuje razem z żoną, która jest inwalidką III grupy i także choruje: na serce, tarczycę i płuca. Wnioskodawca oświadczył, że wraz z żoną utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Dochód ten przeznaczany jest na leczenie, zakup leków, utrzymanie i eksploatację mieszkania oraz wyżywienie, co łącznie stanowi kwotę 3.605,32 zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, ze po odliczeniu kosztów utrzymania pozostaje my kwota 106,19 zł miesięcznie.
W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca oświadczył, że zamieszkuje z żoną w mieszkaniu córki o powierzchni [...] m². Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Wnioskodawca do wniosku na formularzu dołączył załącznik, w którym dodatkowo oświadczył, że jest po udarze mózgu, lewą rękę i nogę ma sparaliżowaną, porusza się przy pomocy kuli inwalidzkiej, żona również choruje. Wnioskodawca wyliczył następnie miesięczne koszty niezbędnego utrzymania siebie i żony oraz wskazał, że:
- wizyta jego i żony u lekarzy specjalistów – 320 zł
- zakup leków – 650 zł
- rehabilitacja – 350 zł
- rachunek za telefon – 124 zł
- wyżywienie – 1.100 zł
- opał – 325 zł
- energia elektryczna –138,20 zł
- gaz – 40 zł
- wywóz śmieci – 40,32 zł
- wywóz nieczystości – 78,65 zł.
Wszystkie łącznie wydatki wynoszą 3.605,32 zł. Nadto wnioskodawca podał, że wraz z żoną mieszkają w domu córki, nie płacą czynszu, ale ponoszą koszty jego utrzymania.
Wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 200 zł zgodnie z treścią §2 ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 221, poz. 2193).
Podstawową zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest konieczność ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że jego sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia chociażby części wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego.
Podkreślić bowiem należy, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, więc winny być ponoszone w pierwszej kolejności zaraz po zaspokojeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania, a nie po uiszczeniu wszystkich wydatków, gdy ewentualnie pozostaną jakieś wolne środki. Z przedłożonego oświadczenia o stanie finansów wynika, że skarżący wraz z żoną uzyskują stałe miesięczne dochody. Z dochodu tego pokrywają wszystkie wydatki niezbędnego utrzymania rodziny, w tym także zwiększone wydatki związane ze stanem zdrowia. Wnioskodawca nie wskazał przy tym by miał jakieś zaległości w bieżących płatnościach.
Wnioskodawca ubiegając się o prawo pomocy powinien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, dopiero gdyby tak poczynione oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc do Państwa (post. SN z dnia 24 września 1984r., II CZ 104/84, Lex 8623, post. SN z dnia 24 lipca 1980r., I CZ 99/80, Lex 8272). Wnioskodawca sam oświadczył, że uzyskiwane dochody pozwalają na poczynienie skromnych oszczędności, bo w wysokości 100 zł miesięcznie. Kwota ta jednak systematycznie zaoszczędzona wystarczy na poniesienie pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że obowiązek uiszczenia tych kosztów będzie rozłożony w czasie.
W tym stanie rzeczy oświadczenie majątkowe i finansowe skarżącego nie pozwoliło na stwierdzenie, że rzeczywiste możliwości finansowe uniemożliwiają wnioskodawcy uiszczenie pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkować musiało jego oddaleniem.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. należało odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, jak orzeczono w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło