II SA/Po 8/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; oddala skargę. /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w P. decyzją z dnia [...]r, na podstawie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. z 2001r. Nr 113 poz. 1209 ze zm.), odmówił stwierdzenia nabycia przez użytkownika wieczystego J.S. prawa własności nieruchomości o pow. [...]m2 położonej w P., ul. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że J. S. nabył prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...]lipca 1994r. Natomiast zgodnie z nowelizacją ustawy z dnia 26 lipca 2001r. następstwo prawne odnosi się do osób, które nabyły prawo użytkowania wieczystego od uprawnionego użytkownika wieczystego po 24 października 2001r. Z uwagi na to, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek do nabycia prawa własności, odmówiono stwierdzenia nabycia tego prawa. J. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 1 ust. 2 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości przez przyjęcie, że następstwo dotyczy wyłącznie osób, które nabyły prawo użytkowania wieczystego od uprawnionego użytkownika wieczystego po 24 października 2001r., a także naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 8, 9 i 11 kpa z uwagi na brak uzasadnienia prawnego decyzji, a w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie rozważań prawnych odnoście treści art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że wnioskodawca jest następcą prawnym podmiotu, który był użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990r. Bezsporny jest także fakt, że w dniu 24 października 2001r. J. S. był użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości, wobec czego spełnia warunki ustawowe – jest następcą prawnym osoby fizycznej, która była użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990r. oraz jest osobą fizyczną będącą w dniu 24 października 2001r. użytkownikiem wieczystym. W ocenie odwołującego, jego stanowisko potwierdza przeprowadzona wykładnia funkcjonalna przepisu zawartego w art. 1 ust. 1 i 2 powołanej ustawy. J. S. podniósł też, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 oraz art. 8, 9 i 11 kpa z uwagi na to, że organ administracji nie uzasadnił swojego stanowiska, a w szczególności nie uzasadnił w jaki sposób otrzymał rezultat przeprowadzonej wykładni art. 1 ust. 2 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy. Uzasadnienie decyzji rażąco uchybia normie z art. 107 § 3 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz P. i B. małżonków S. umową darowizny z dnia [...]lipca 1994r. przenieśli prawo użytkowanie wieczystego na rzecz J. S. W świetle art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. przepisy ustawy znajdują zastosowanie do osób fizycznych, będących w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 24 października 2001r.) użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Prawo własności nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi w/w osób (art. 1 ust. 2 ustawy). Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że J. S. nie należy do jednej z wymienionych kategorii osób uprawnionych. Nie jest następcą prawnym osoby fizycznej, która byłaby użytkownikiem wieczystym, co najmniej od 26 maja 1990r. do, co najmniej 24 października 2001r. Organ wyjaśnił też, że przyjęte przez ustawodawcę daty nie są przypadkowe. Z dniem 27 maja 1990r. nastąpiła z mocy prawa komunalizacja mienia Skarbu Państwa na mocy art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32 poz. 191 ze zm.). Zatem dzień 26 maja 1990r. oznacza, że uprawnionymi są jedynie osoby fizyczne, które nabyły prawo użytkowania wieczystego od Skarbu Państwa. Data 24 października 2001r. jest datą wejścia w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001r. oraz kryterium wskazujących jaką grupę osób zamierzał uwłaszczyć ustawodawca. W ocenie Kolegium, dokonana przez J. S., interpretacja art. 1 ust. 1 i 2 powołanej ustawy sprowadza się w istocie do odebrania dacie 24 października 2001r. znaczenia normatywnego. Ustawodawca ograniczył uwłaszczenie tylko do użytkowania wieczystego ustanowionego przed dniem 26 maja 1990r. na nieruchomościach zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Ograniczył krąg uprawnionych osób jeszcze dodatkowym kryterium – data 24 października 2001r. Organ podkreślił, że aby przekazać następcy prawnemu przywilej uwłaszczenia, trzeba go przedtem samemu uzyskać. Kolegium nie podzieliło drugiego zarzutu odwołania, a mianowicie, że zaskarżonej decyzji brak należytego uzasadnienia. Organ I instancji dokonał najprostszej i wystarczającej wykładni – literalnej. J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 1 ust. 2 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, przez przyjęcie, że następstwo dotyczy wyłącznie osób, które nabyły prawo użytkowania wieczystego od uprawnionego użytkownika wieczystego po 24 października 2001r., a także naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 8, 9 i 11 kpa z uwagi na brak uzasadnienia prawnego decyzji, a w szczególności nienależytego ustosunkowania się do rozważań zawartych w odwołaniu. W uzasadnieniu skargi podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu. Dodał, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów naruszenia przez organ I instancji zasad ogólnych kpa. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji. Wskazując jednocześnie, że pełnomocnik skarżącego sformułowała w odwołaniu dwa zarzuty, a Kolegium ustosunkowało się do nich w sposób całościowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. P. i B. S., w drodze umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...]lipca 1994r., przenieśli przysługujące im prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], na J. S. Skarżący kwestionuje natomiast wykładnię przepisów prawa materialnego, która legła u podstaw odmowy stwierdzenia nabycia przez niego prawa własności nieruchomości w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. z 2001r. Nr 113 poz. 12096 ze zm.). Krąg podmiotów uprawnionych do nabycia prawa własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych został w powołanej ustawie określony w sposób precyzyjny. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy uprawnionymi są osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy, użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolnych. Nabywają one z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna, a także następcy prawni tych osób (art. 1 ust. 2). W ocenie Sądu przyjętą w uzasadnieniu skargi wykładnię przytoczonych przepisów uznać należy za błędną. W ust. 1 art. 1 pomiędzy wskazanymi datami użyto spójnika "oraz", co oznacza, że warunki dotyczące posiadania przymiotu użytkowania wieczystego przez osobę fizyczną muszą być spełnione w obu datach łącznie. Takie rozumienie tego przepisu potwierdza orzecznictwo i doktryna (wyrok NSA z dnia 22 października 2002r., sygn. II SA/Wr 1393/02; a także H.Cioch Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w świetle ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, Rejent 2001, nr 1, str. 34 oraz K.Kaszubowski Komentarz do art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, LEX/El. 2005). Natomiast zakres przepisu wyrażonego w ust. 2 art. 1 ustawy obejmuje wyodrębnioną i ściśle określoną konstrukcję zdaniową wyrażoną w ust. 1, łącząc w jednolitą całość przesłanki warunkujące skuteczność ubiegania się o wydanie decyzji potwierdzającej nabycia prawa własności nieruchomości przez następcę prawnego uprawnionych użytkowników wieczystych (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2002r., sygn. II SA/Wr 1393/02). Z uprawnienia do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności korzystają tylko osoby fizyczne i to pod warunkiem, iż w dniu 26 maja 1990r. były użytkownikami wieczystymi i są nimi w dniu wejścia w życie ustawy, to jest w dniu 24 października 2001r. Musi być przy tym zachowana tożsamość tych osób, to znaczy te sama osoba uzyskała najpóźniej w dniu 26 maja 1990r. status użytkownika wieczystego i ta sama osoba nim nadal w dniu 24 października 2001r. Przepis ust. 2 przewiduje z kolei legitymację do wystąpienia z wnioskiem o nabycie własności także dla następców prawnych osób, o których mowa w ust. 1 tegoż przepisu. Jednakże tym następcą prawnym będzie tylko ta osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego po dniu 24 października 2001r. od osób, które kwalifikowały się, w świetle art. 1 ust. ustawy lipcowej, do wystąpienia o przekształcenie. W rozpatrywanej sprawie P. i B. S. nie przysługiwał status osoby uprawnionej w rozumieniu powołanej ustawy, gdyż przenieśli w drodze umowy darowizny, przysługujące im prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na J. S. przed dniem 26 lipca 2001r. W związku z tym J. S. nie może być uznany za następcę prawnego, o jakim mowa w art. 1 ust. 2 ustawy. Nie zalicza się więc do kręgu osób uprawnionych z tego przepisu. W ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa w związku z art. 8, 9 i 11 kpa poprzez brak należytego ustosunkowania się przez organ odwoławczy do rozważań prawnych zawartych w odwołaniu jest niesłuszny. Organ szczegółowo uzasadnił dokonaną wykładnię przepisów. Decyzja, w tym jej uzasadnienie, spełnia wszelkie niezbędne wymogi stawiane w wymienionych przepisach, w szczególności w art. 107 § 3 kpa. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.),orzeczono jak w sentencji. /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka MarK