II SA/Po 8/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi R. Ł. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ E. Podrazik /-/ J. Zieliński /-/ B. Drzazga Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, po rozpatrzeniu wniosku R. Ł. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2010 r. nr [...], stwierdził uchybienie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to wydano w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] 2010 r. Starosta [...], działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 5, art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b i art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) uchylił decyzję własną z dnia [...] 2008 r. nr [...] w części dotyczącej przyznania R. Ł. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] czerwca 2008 r. w kwocie [...] zł brutto oraz decyzję własną z dnia [...] 2009 r. nr [...] w części dotyczącej utraty prawa do zasiłku z dniem [...] stycznia 2009 r. Ponadto organ orzekł o odmowie przyznania zasiłku od dnia [....] czerwca 2008 r. Decyzja ta zastała doręczona skarżącemu dnia [...] lipca 2010 r., a odebrała ją osobiście T. Ł. - żona skarżącego. Kolejną decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c oraz art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla osób bezrobotnych w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia [...] 2010 r. uchylił wcześniejszą decyzje o przyznaniu zasiłku i odmówił jego przyznania od dnia [...] czerwca 2008 r. Orzeczenie o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku również odebrała żona skarżącego T. Ł. ([...] lipca 2010 r.). Pismem z dnia [...] września 2010 r. R. Ł. wniósł "o przywrócenie terminu decyzji" z dnia [...] 2010 r. nr [...] wskazując, że w dacie jej wydania przebywał w [...] gdzie był zarejestrowany jako osoba bezrobotna poszukująca pracy bez prawa do zasiłku. Podał, że wrócił do kraju w sierpniu 2009 r. i zarejestrował się w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Podał też, że nie miał możliwości zapoznania się z obowiązującymi przepisami. Jednocześnie wniósł o zmianę decyzji z dnia [...] 2010 r. i przyznanie mu zasiłku od dnia [...] czerwca 2008 r. Pismem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Wojewoda wezwał R. Ł. do dostarczenia, w terminie 7 dni, dokumentu potwierdzającego, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez jego winy. Skarżący odebrał wezwanie osobiście dnia [...] października 2010 r. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia [...] października 2010 r. R. Ł. wyjaśnił, iż nie posiada dokumentu, który jednoznacznie wskazywałby przyczynę nie złożenia w terminie odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2010 r. Oświadczył natomiast, że od dnia [...] 2010 r. przebywał za granicą ([...]), gdzie był zarejestrowany jako osoba bezrobotna, poszukująca pracy; do Polski wrócił dnia [...] sierpnia 2010 r. i od tamtego czasu zapoznawał się z przepisami, na które powołuje się Starosta [...] w decyzji z dnia [...] 2010 r. Stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 134 i art. 59 § 1 K.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Art. 58 § 2 K.p.a. stanowi natomiast, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i - jednocześnie - dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zdaniem Wojewody, R. Ł. nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Fakt przebywania w 2009 r. za granicą i występująca w tym okresie niemożność zapoznania się z obowiązującymi przepisami nie może stanowić podstawy do usprawiedliwienia nie złożenia odwołania w wymaganym terminie. W skardze R. Ł. podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu nie uwzględniono okoliczności, które powodowały, iż nie miał możliwości wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2010 r. Podkreślił, że w dacie wydania tej decyzji przebywał w [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Pismem z dnia [...] września 2010 r. R. Ł. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...] i jednocześnie w ramach tej samej czynności wniósł odwołanie. Jego żądania początkowo były nieprecyzyjne w kontekście przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (wniósł "o przywrócenie terminu decyzji" oraz o zmianę decyzji z dnia [...] 2010 r. i przyznanie mu zasiłku od dnia [...] czerwca 2008 r.), jednakże doprecyzował je w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] października 2010 r., z którego można wywnioskować, że jego intencją było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] 2010 r. wraz z odwołaniem. Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z kolei w myśl art. 59 § 1 K.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, przy czym o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Odrębny tryb określa natomiast art. 134 K.p.a. Przepis ten stanowi, iż organ stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W sytuacji, gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy obowiązany jest w pierwszej kolejności rozpatrzyć ten wniosek. Jeżeli odmówi przywrócenia terminu na podstawie art. 59 § 1 K.p.a., to wyłączona zostaje możliwość wydanie odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji - postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera bowiem w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (tak: wyrok z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt I OSK 1490/07, publ. ONSAiWSA 2009/3/55 oraz wyrok z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt I OSK 478/10, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast w razie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 K.p.a., w dalszej zaś kolejności, w razie ewentualnego wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu wniesienia odwołania, organ powinien rozpoznać ten wniosek według przepisów art. 58 i 59 § 2 K.p.a. Mając na względzie powyższe nie może budzić wątpliwości, że przywrócenie terminu (art. 58 i 59 K.p.a.) i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 134 K.p.a.), to odrębne od siebie tryby, które należy odpowiednio stosować w zależności od tego z jakich środków prawnych i w jakiej kolejności skorzysta strona. W tej sprawie Wojewoda Wielkopolski wydał postanowienie w formie nieadekwatnej do wniosku strony. Co więcej, rozstrzygnięcie zostało oparte na dwóch wykluczających się proceduralnie podstawach prawnych (art. 59 § 1 i art. 134 K.p.a.). Skoro R. Ł. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie wniósł odwołanie, żądając zmiany decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2010 r., to organ powinien wydać jedynie rozstrzygnięcie w oparciu o art. 58 i art. 59 K.p.a. - to jest rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda nie mógł natomiast stwierdzać uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a tym bardziej czynić to w oparciu o przesłanki właściwe dla trybu przywrócenia terminu. Powyższe naruszenie przepisów postępowania skutkowało wydaniem postanowienia o nieprawidłowej sentencji, stąd Sąd postanowił o jego uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd nie zajął natomiast stanowiska co do zarzutów skargi dotyczących zasadności przywrócenia terminu, ponieważ wniosek skarżącego w tej kwestii nie został dotychczas we właściwej formie i trybie rozpoznany (art. 58 i 59 K.p.a.). O wykonalności postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. /-/ E. Podrazik /-/ J. Zieliński /-/ B. Drzazga