II SA/Po 803/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ W. Batorowicz /-/ E. Brychcy Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. z powołaniem na art. 93 ust.1 ustawy z 6.09.2001 r. o transporcie drogowym / Dz. U. nr 125 z 2007 r. poz.874 / nałożył karę pieniężną w kwocie 3.000,-zł na R. J . W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 11.04.2009 r. R. J. poruszał się po drodze krajowej nr 92 samochodem marki [...]wraz z przyczepą o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. W momencie rozpoczęcia kontroli przez funkcjonariuszy celnych brak było w pojeździe karty opłaty drogowej. Wskazując na art. 87 cyt. ustawy wskazano, że kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m. in. kartę opłaty drogowej. Zgodnie zaś z pkt.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych na przedsiębiorcę nakłada się karę pieniężną w kwocie 3.000,-zł. Odwołanie od tej decyzji złożył R. J. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Odwołujący podał ,że nie jest przedsiębiorcą, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a od policji uzyskał informacje, że jako osoba prywatna nie jest zobowiązany do wykupienia winiety. W uzasadnieniu cytował z ustawy o transporcie drogowym pojęcia transport drogowy i niezarobkowy przewóz drogowy argumentując, że z przepisów tych wynika, że przewóz drogowy określa tylko i wyłącznie przejazd pojazdu po drogach wykonywany w ramach działalności gospodarczej. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia[...].08.2009 r. z powołaniem na art. 233 §1 pkt.1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. nr 8 z 2005 poz. 60 /, art. 3 ust.1 pkt.2 i ust.2 pkt.3, art.4 pkt.6a, art. 33 ust.2 pkt.2, art.42 ust.1 ustawy z 6.09.2001 r. o transporcie drogowym oraz art.4a Rozporządzenia WE nr 561 /2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję W motywach uzasadniający przytoczono niesporne ustalenia stanu faktycznego, z których wynika ,że w dniu 11.04.2008 r. prowadzący samochód o masie przekraczającej 3,5 tony nie posiadał przy sobie karty opłaty drogowej. Odnosząc się do zarzutów odwołującego wskazano na art. 3 ust.1 pkt.2 ustawy o transporcie drogowym , który stanowi ,że przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczjącej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. W ocenie instancji odwoławczej zapis tego przepisu oznacza ,że wszelkie przewozy dokonywane np. zestawem składającym się z samochodu osobowego i przyczepy ,których dopuszczalna masa całkowita przekracza ten wskaźnik, objęte są co do zasady regulacjami prawnymi tej ustawy. Natomiast w zakresie statusu osoby wykonującej przewóz art. 3 ust.2 pkt.3 wyjaśnia, że przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. W zaistniałym stanie faktycznym funkcjonariusze celni nie uznali przewożącego towar za przedsiębiorcę, dlatego nie żądano licencji, ani zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne. Wskazano, że wymienione przepisy jednoznacznie wskakują, że ustawa o transporcie drogowym znajduje zastosowanie także w stosunku do przewozów dokonywanych przez osoby nie posiadające przymiotu przedsiębiorcy, aczkolwiek w okrojonym zakresie. Wyjaśniono odwołującemu, że konieczność wykazania iż odwołujący jest przedsiębiorcą istniałaby tylko w tedy gdyby organ celny zamierzał uzasadnić konieczność posiadania przez tę osobę licencji lub zaświadczenia. Dalej wskazano, że obowiązek uiszczania opłat regulowany jest w rozdziale 8 ustawy. Przepisy tam zamieszczone dotyczą różnego rodzaju opłat związanych z przewozami drogowymi i w związku z tym skierowane są do różnych adresatów .Wskazano na art. 42 ust,1 ustawy o transporcie drogowym zgodnie z którym podmioty wykonujące na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych z wyłączeniem ; 1.przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką 2.pojazdów transportów kombinowanego 3.pojazdów realizujących komunikacje miejską 4 zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne. Z powyższego wynika, że opłaty z tytułu użytkowania drogi krajowej zobowiązane są uiszczać wszystkie podmioty wykonujące przewóz drogowy. Pojęcie przewozu drogowego zdefiniowane zostało w art. 4 pkt. 6a jako transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów Rozporządzenia WE nr 561.2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. W art. 4a rozporządzenia podano, że dla celów niniejszego rozporządzenia przewóz drogowy definiuje się jako każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Tym samym każdy przejazd pojazdem samochodowym po drodze krajowej przez podmiot nie będący przedsiębiorcą generuje obowiązek uiszczenia opłaty określonej w art. 42 ustawy jeżeli nie zachodzą okoliczności wyłączające . Żadne z wyłączeń nie dotyczy sytuacji drogowej stwierdzonej podczas kontroli w dniu 11.04.2009 r. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że nałożoną karę należy traktować jak niepodatkową należność budżetową w rozumieniu art. 3 pkt.8 Ordynacji podatkowej, i tym samym postępowanie winno się toczyć w oparciu o przepisy ordynacji podatkowej. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez R. J. z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przysądzeniem kosztów postępowania. Skarżący zarzucił pominięcie przez organy celne zapisu art.1 ustawy o transporcie drogowym zgodnie z którym ustawa określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego i międzynarodowego transportu drogowego oraz niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego. Wskazując na art. 4 cyt. ustawy skarżący wywodzi, że dotyczą one wyłącznie przewozów wykonywanych w ramach działalności gospodarczej. Drugim zarzutem formułowanym przez skarżącego jest nieuwzględnienie art. 3h Rozporządzenia Rady nr 561/2006, zgodnie z którym zapisów rozporządzenia nie stosuje się do przewozów drogowych wykonywanych pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i dodatkowo wskazał, że Rozporządzenie Rady ustanawia przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów wypoczynku kierowców. W niniejszej sprawie powołano go tylko o tyle w jakim odwołuje się do niego ustawa w art. 4 pkt.6a tj. przy definiowaniu przewozu drogowego . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r, nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie przez stronę skarżącą przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu transportu drogowego - przewozu na potrzeby własne, z naruszeniem obowiązku wykupienia karty opłaty drogowej. Bezspornym w sprawie jest, że dnia 11. 04.2008 r. podczas kontroli pojazdu skarżący prowadzący pojazd nie okazał na wezwanie kontrolerów Izby Celnej karty opłaty drogowej. Ustawa o transporcie drogowym, w jej brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzenia kontroli pojazdu, określa w art. 1, iż reguluje zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego (pkt 1) oraz niezarobkowego krajowego przewozu drogowego (pkt 3). Definicja niezarobkowego przewozu drogowego przewozu na potrzeby własne została zawarta w art. 4 pkt 4 omawianej ustawy. Jest to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki zawarte w lit.a-d omawianego przepisu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 przedmiotowej ustawy jej przepisów nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów: przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą: w niezarobkowym przewozie drogowym osób (pkt 1), o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (pkt 2), zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego (pkt 3). Skarżący nie jest przedsiębiorcą, a w dniu kontroli wykonywał przewóz o cechach przewozu na potrzeby własne, zespołem pojazdów (samochód z przyczepą) o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony 2.700 samochód plus 1750 przyczepa (łącznie 4,450 tony). W myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga na czym polega odpowiednie stosowanie przepisów ustawy dotyczących niezarobkowego przewozu drogowego do wykonywania przewozów drogowych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami a więc do sytuacji w jakiej znalazł się skarżący. Dla odpowiedniego do osoby niebędącej przedsiębiorcą zastosowania przepisu art.4 pkt. 4 tej ustawy niezbędna jest modyfikacja niektórych pojęć, ich pominięcie lub selektywne wykorzystanie przy odpowiednim stosowaniu do podmiotów niebędących przedsiębiorcami. Istota unormowania w art. 3 ust.2 pkt.3 ustawy polega bowiem na obowiązku uiszczenia opłaty za powyższy przejazd, wynikającym z odpowiedniego stosowania do podmiotów niebędących przedsiębiorcami jej art. 4 pkt. 4 w związku z art. 42 ust. 1 i art.92 ust. 1 i 4. ( por. wyrok NSA z 14.10.2008r., sygn. II GSK 372/08). Nie ma racji skarżący twierdząc, że skoro nie jest przedsiębiorcą to nie musi regulować opłat za przejazd drogowy. Zgodnie bowiem z art. 33 ust.2 pkt.2 ustawy o transporcie drogowym obowiązek uzyskania zaświadczenia wymaganego przy wykonywaniu przewozów na potrzeby własne nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami Zapis ten wynika właśnie z odpowiedniego stosowania zasad wykonywania przewozów na potrzeby własne wobec podmiotów innych niż przedsiębiorcy . Kolejny zarzut skarżącego ,że należało zastosować art. 3h Rozporządzenia Rady jest nie trafny. Przepis ten stanowi ,że Rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Przepis ten nie ma zastosowania ponieważ wspomniane Rozporządzenie (WE) dotyczy harmonizacji niektórych przepisów socjalnych ,poprawę warunków pracy i bezpieczeństwa drogowego, czasu prowadzenia pojazdów i przerw dla kierowców .Natomiast w niniejszej sprawie organ celny prawidłowo przywołał to Rozporządzenie tylko w zakresie w jakim ustawa o transporcie drogowym w art. 4 pkt.6a definiując pojęcie przewóz drogowy odwołuje się do tego Rozporządzenia . Reasumując w niniejszej sprawie decyzja o nałożeniu kary pieniężnej została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy, po prawidłowo przeprowadzonej kontroli pojazdu , a w uzasadnieniu decyzji organu II instancji w sposób szczegółowy wyjaśniono z jakich powodów argumenty odwołującego nie mogły zostać uwzględnione. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd na zasadzie art. 15 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/W.Batorowicz /-/E.Brychcy