II SA/Po 804/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia 11 sierpnia 2016 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dale: WWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania W. M. od decyzji P. I. N. B. w [...] (dalej: PINB) z dnia 20 czerwca 2016 r. nr [...], nakazującej W. M., K. P., K. R. i A. S. – współwłaścicielkom budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w Ś. , usunięcie w terminie do 30 listopad 2016 r. stwierdzonych nieprawidłowości występujących w stanie technicznym ww. budynku, poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: 1) sklamrowaniu istniejących pęknięć, 2) uzupełnieniu tynków zewnętrznych, 3) zdemontowaniu istniejącej instalacji elektrycznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 13 kwietnia 2016 r. PINB przeprowadził kontrolę ww. budynku gospodarczego, sprawdzając jego stan techniczny. Stwierdzono, że ów budynek został wykonany w technice tradycyjnej, jest parterowy, niepodpiwniczony, z dachem płaskim jednospadowym. W ścianach murowanych i stropodachu występują pęknięcia, a w ścianach ubytki tynku. Organ ustalił, że obiekt jest częściowo użytkowany jako magazyn, w którym przechowywane są przetwory, rowery i stare meble. Współwłaścicielki oświadczyły, że budynek powstał w latach 70-tych ubiegłego wieku. Zdaniem W. M. powinien zostać rozebrany ze względu na stwarzające zagrożenie. Pozostałe współwłaścicielki wskazały, że budynek nie grozi zawaleniem i może zostać wyremontowany. PINB po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania, postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r. nałożył na współwłaścicielki nieruchomości obowiązek dostarczenia jego oceny technicznej. Do organu wpłynęły dwie oceny techniczne – jedna powstała na zlecenie W. M., druga - na zlecenie K. P., K. R. i A. S.. Wydając w dniu 20 czerwca 2016 r. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290, dalej: P.b.) ww. decyzję nakładającą na współwłaścicielki nieruchomości obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości PINB wyjaśnił, że wbrew oczekiwaniom W. M. niedopuszczalne było w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie art. 67 ust. 1 P.b. Zdaniem Inspektora organ nadzoru budowlanego ma kompetencję do wydania decyzji nakazującej właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę obiektu budowlanego, jeżeli jest on nieużytkowany i nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Jednakże zobowiązany jest do przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, w toku którego powinien ustalić m.in. czy właściciel lub zarządca obiektu planuje poprzez remont, odbudowę lub wykończenie przywrócić dany obiekt do stanu technicznego zgodnego z przepisami P.b. W przypadku współwłasności ważne jest zdanie wszystkich współwłaścicieli. PINB stwierdził, że brzmienie art. 67 ust. 1 P.b. wskazuje, że decyzja o nakazie rozbiórki może być wydana dopiero wówczas, gdy właściciel nie zamierza podjąć remontu, pomimo istnienia możliwości technicznych. Jeśli zaś organ ustali pozytywny zamiar właściciela lub zarządcy obiektu, to w drodze decyzji wydanej w trybie art. 66 P.b. powinien określić realny termin wykonania potrzebnych robót i kontrolować ich wykonanie. W ocenie PINB w stanie technicznym przedmiotowego budynku gospodarczego występują ww. nieprawidłowości, które nie kwalifikują obiektu do rozbiórki. Ocena techniczna sporządzona przez inż. R. K., rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej zawiera program naprawczy, którego realizacja przywróci zadowalający stan techniczny budynku. Nadto kontrola wykazała, że część budynku jest użytkowana. Istotny jest również fakt, że spośród czterech współwłaścicielek trzy deklarują chęć remontu obiektu. W odwołaniu od powyższej decyzji W. M. zarzuciła PINB, iż oparł się jedynie na ocenie stanu technicznego budynku sporządzonej przez inż. R. K. na zlecenie pozostałych współwłaścicielek, pomijając ocenę sporządzoną przez inż. W. F. na jej zlecenie. W szczególności poza przytoczeniem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jej fragmentu, organ nie odniósł się do poczynionych w niej ustaleń. Nie stwierdził też, czy uważa je za prawidłowe. Tymczasem wynika z niej, że przedmiotowy budynek zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia i ze względu na zużycie techniczne nie kwalifikuje się do remontu. W ścianach budynku istnieją liczne spękania w miejscu podparcia nadproży. Zły jest też stan techniczny stropu, który jest znacznie ugięty i na którym występują szczeliny o szer. 1 cm. Z drugiej z ocen nie wynika za, jaki jest stan stropu, albowiem odniesiono się jedynie do wierzchniej warstwy (z góry), nie dokonując oceny stropu od spodu (z dołu). Ponadto poza lakonicznymi stwierdzeniami odnośnie "mało zadawalającego" stanu budynku, w żaden sposób nie odniesiono się w niej do rzeczywistego stanu technicznego obiektu. O znacznych pęknięciach stropodachu świadczy również dokumentacja zdjęciowa – załącznik do protokołu kontroli. Nie przekonuje odwołującej również argument, że troje z czworga współwłaścicielek wyraża wolę remontu budynku. Zaznaczyła, że jej udziały we współwłasności budynku wynoszą połowę i nie wyrażała ona woli jego remontu, albowiem nie nadaje się on do użytkowania. W znacznej części, w tym we wszystkich pomieszczeniach należących do odwołującej, jest nieużytkowany. Ponadto wskazała, że pozostałe współwłaścicielki od przeszło dwóch lat noszą się z zamiarem zbycia przysługujących im udziałów w nieruchomości, co oznacza, że nie zamierzają go wyremontować. Błędnie też, zdaniem strony, organ I instancji wyznaczył termin wykonania nałożonego obowiązku, w sytuacji braku zgody wszystkich stron. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję WWINB przytoczył treść art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., by następnie powołując się na stanowisko judykatury stwierdzić, że przepisy art. 66 P.b. zostały zamieszczone w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co z góry przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, bierność właściciela lub zarządcy i doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie ust. 1. Pojęcie "nieodpowiedniego stanu technicznego stanu budynku", o którym mowa w ar. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. występuje wówczas, gdy stan obiektu nie odpowiada warunkom techniczno-budowlanym określonym w obowiązujących przepisach prawa. WWINB powołał przepisy § 203 i § 204 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, dalej: rozporządzenie), by następnie stwierdzić, że podczas kontroli przedmiotowego obiektu stwierdzono jego zły stan techniczny przejawiający się pęknięciami stropodachu i ścian murowanych. Ponadto stwierdzono ubytki tynku w ścianach. Ustalono, że obiekt jest częściowo użytkowany i ma charakter magazynowy. Z obu sporządzonych w niniejszej sprawie ocen stanu technicznego budynku wynika zdaniem WWINB, że zostały naruszone przepisy techniczno-budowlane w związku z uszkodzeniami ścian i stropodachu, a więc spełniona jest przesłanka do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że przepis art. 67 P.b. znajduje zastosowanie w przypadku, gdy obiekt budowlany nie jest użytkowany bądź nie został wykończony, a także nie może nadawać się do remontu bądź odbudowy lub wykończenia. Tymczasem w trakcie kontroli PINB stwierdził, że ów budynek jest częściowo użytkowany. Ponadto nie należy do kategorii obiektów niewykończonych, co jednoznacznie świadczy o tym, że nie zostały spełnione przesłanki określone w ostatnio powołanym przepisie. WWINB dodał, że w przypadku zastosowania art. 66 P.b. organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku badania zamiarów współwłaścicieli co do ewentualnego remontu. Kwestia ta jest zaś badana w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 67 P.b. W tym stanie sprawy organ II instancji podzielił stanowisko PINB. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję WWINB W. M. powtórzyła argumentację zaprezentowaną w motywach odwołania. Skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Sądem w dniu 2 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Uczestniczki postępowania – K. R., K. P., A. S. wniosły o oddalenie skargi, uważając za prawidłowe decyzje organów w niniejszej sprawie. Podkreśliły, że budynek jest przez nie użytkowany, a podejmowane przez nie próby remontu napotykały sprzeciw skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna, albowiem wydane w niniejszej sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego są zgodne z prawem. Przedmiotem skargi W. M. w niniejszej sprawie jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z dnia 11 sierpnia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję P. I. N. B. [...] (dalej: PINB) z dnia 20 czerwca 2016 r. nakazująca W. M., K. P., K. R. i A. S. – współwłaścicielkom budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w Ś. , usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości występujących w stanie technicznym ww. budynku, poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: 1) sklamrowaniu istniejących pęknięć, 2) uzupełnienie tynków zewnętrznych, 3) zdemontowaniu istniejącej instalacji elektrycznej w terminie do 30 listopada 2016 r. Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290, dalej: P.b.), w szczególności rozdziału 6 tej ustawy zatytułowanego "Utrzymanie obiektów budowlanych". Organy orzekające, po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, a zwłaszcza po ustaleniu w jakim stanie technicznym jest przedmiotowy budynek gospodarczy zlokalizowany na działce nr [...] przy ul. [...] w Ś. , uznały, że z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych spowodowanych złym stanem technicznym obiektu, zastosowanie winien znaleźć art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Ów przepis określa, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Dokonując oceny legalności wydanych w niniejszej sprawie decyzji Sąd pragnie stwierdzić, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie. Z protokołu przeprowadzonej w dniu 13 kwietnia 2016 r. przez PINB kontroli wynika, że faktycznie przedmiotowy budynek gospodarczy (niepodpiwniczony, parterowy, z dachem płaskim jednospadowym, wybudowany w technologii tradycyjnej) znajduje się w złym stanie technicznym. W jego murowanych ścianach i masywnym stropodachu występują pęknięcia. Ponadto w ścianach występują ubytki tynku. Przy czym nie stwierdzono zagrożenia zawalenia się obiektu. Ustalono też, że budynek jest częściowo użytkowany w charakterze magazynowym, co znalazło potwierdzenie materiale fotograficznym. Chcąc ustalić zakres niezbędnych robót budowlanych doprowadzających przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego z prawem, w tym z właściwym stanem technicznym, PINB postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r. na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. zobowiązał współwłaścicielki obiektu do przedłożenia do dnia 31 maja 2016 r. oceny technicznej obiektu, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej lub rzeczoznawcy budowlanego w tejże specjalności. W ocenie technicznej przedstawionej przez W. M., autorstwa inż. W. F. wskazano, że ów budynek obecnie nie jest użytkowany, jego ławy fundamentowe z gruzobetonu posiadają liczne spękania, są zawilgocone, zagrzybione. Ściany posiadają duże ubytki zaprawy w zmurszałych spoinach, liczne spękania w miejscu podparcia nadproży oraz łuszczące się cegły. Strop betonowy na belkach stalowych jest znacznie ugięty z rysami pod belkami o szerokości szczelin ok. 1 cm. Okna i bramy budynku są zużyte technicznie, a posadzki i tynki wewnętrzne posiadają liczne ubytki, wykwity, są zawilgocone i zagrzybione. Konkludując autor powołanej oceny stwierdził, że budynek zagraża bezpieczeństwu dla ludzi i mienia i ze względu na zużycie techniczne nie kwalifikuje się do remontu. Z kolei z oceny technicznej przedstawionej przez pozostałe współwłaścicielki, autorstwa inż. R. K. wynika, że fundamenty budynku są w mało zadowalającym stanie technicznym, albowiem stwierdzono zarysowania świadczące o nierównomiernym osiadaniu fundamentów z powodu zmiany warunków gruntowo-wodnych. Również potwierdzono zły stan ścian budynku, wskazując na miejscowe pęknięcia ora ubytki tynków i spoin, a także ślady zawilgocenia od wewnątrz. Jednocześnie nie stwierdzono pęknięć i uszkodzeń pokrycia stropodachu i uznano, że jest on w stanie zadowalającym. Podobnie autor oceny wypowiedział się o posadzkach betonowych podając, że są w stanie zadowalającym, choć posiadają niewielkie uszkodzenia nie mające wpływu na możliwość użytkowania. Stwierdzono również istnienie prowizorycznej instalacji elektrycznej doprowadzonej do części budynku, użytkowanej przez K. R.. Podkreślono, że nie spełnia ona wymogów bezpieczeństwa użytkowania. We wnioskach po analizie inż. W. K. uznał, że pomimo niezadowalającego stanu technicznego ów budynek gospodarczy nie grozi awarią ani katastrofą budowlaną i może być bezpiecznie użytkowany, przy czym należy zabezpieczyć go przed dalszą degradacją poprzez: sklamrowanie istniejących pęknięć, uzupełnienie tynków zewnętrznych, zdemontowanie istniejącej instalacji elektrycznej, a w przypadku stwierdzenia przecieków dachu wykonanie jego naprawy. Powołana ocena techniczna została uzupełniona licznym materiałem zdjęciowym obiektu, obrazującym postawione tezy. W ocenie Sądu z powołanych ustaleń poczynionych przez PINB w trakcie kontroli, a także na podstawie analizy przedłożonych ocen technicznych organy orzekającej doszły do prawidłowych wniosków uprawniających do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. i nałożenia na współwłaścicielki przedmiotowego budynku obowiązków wymienionych w decyzji PINB z dnia 20 czerwca 2016 r. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak prawidłowo skonkludował WWINB, wynika niezbicie, że przedmiotowy budynek gospodarczy znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym w związku z uszkodzeniami ścian i stropodachu. O powyższym świadczą wyniki kontroli PINB, a także ustalenia zawarte w obu sporządzonych w sprawie ocen technicznych. Sąd podzielił stanowisko organu II instancji o niedopuszczalności zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy przepisu art. 67 ust. 1 P.b. i nakazanie rozbiórki obiektu. Ów przepis określa, że jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Bez wątpienia, co wynika choćby z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy (przy wynikach kontroli, czy ocenie technicznej autorstwa R. K. ) przedmiotowego budynku nie można uznać za nieużytkowanego, albowiem służy on, przynajmniej w części, do celów magazynowych. Bezsporne jest też, że nie jest on też niewykończony. Już tylko z tych powodów, jak trafnie stwierdził WWINB, przepis art. 67 ust. 1 P.b. nie mógł znaleźć zastosowania. Jednocześnie zdaniem Sądu, wobec ustaleń dokonanych w trakcie kontroli PINB i wniosków płynących ze sporządzonych ocen technicznych, WWINB prawidłowo przychylił się do stanowiska, iż stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny obiektu da się usunąć w drodze zaleconych robót budowlanych. Skoro bowiem ustalono bezsprzecznie zły stan stropodachu i ścian, prawidłowo PINB zalecił sklamrowanie istniejących pęknięć i uzupełnienie tynków zewnętrznych. Jednocześnie, ocena techniczna R. K. ujawniła konieczność zdemontowania prowizorycznej instalacji elektrycznej w części obiektu. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej jakoby ze zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza z oceny technicznej autorstwa W. F., wynikało, że przedmiotowy budynek nie kwalifikuje się do remontu i powinien zostać rozebrany, Sąd stwierdził, że przeciw tej tezie nie tylko świadczy powołana wyżej treść drugiej oceny technicznej zawierającej "program naprawczy" obiektu, lecz i konkluzja organu I instancji dokonana w trakcie kontroli, z której wynika, że budynek nie grozi zawaleniem. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przemawiał za podjęciem próby usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) orzekł jak w sentencji wyroku.