II SA/Po 805/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. i R. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. M. i R. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę; postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. /-/ Wiesława Batorowicz Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. E. M. i R. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę. W dniu 13 stycznia 2015 r. skarżącym prawidłowo doręczono zawiadomienia o rozprawie (k. 32 i 33 akt sąd.). Podczas rozprawy, która odbyła się w dniu 4 lutego 2015 r. nie stawił się nikt. Sąd, wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r., oddalił powyższą skargę. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. E. i R. M. wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 lutego 2015 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że do uchybienia terminu doszło z powodu bardzo złego stanu zdrowia R. M. spowodowanego ciężkim przebiegiem choroby, której nasilenie zbiegło się z terminem ogłoszenia wyroku oraz siedmiodniowym terminem złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. R. M. od ponad roku przebywa na zwolnieniu lekarskim, aktualnie jest to świadczenie rehabilitacyjne i cyklicznie podlega ciężkiemu leczeniu chemioterapeutycznemu co uniemożliwia normalne funkcjonowanie i co było powodem uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia sentencji wyroku. Natomiast przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do postanowień art. 87 P.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w treści art. 86 i art. 87 P.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywrócenia wnioskodawcy terminu do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. komentarz do art. 87 [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. dr hab. R. Hausera i prof. zw. dr hab. M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2011, Wydanie 1.). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 P.p.s.a.). Wobec tego, zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 P.p.s.a. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt II OZ 1090/11, publ. w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Powyższe oznacza, że strona musi uprawdopodobnić, iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, zaś powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Ponadto obowiązana jest wykazać, że zachowała termin do złożenia przedmiotowego wniosku, w konsekwencji zatem wskazać czas ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin 7 dni do wniesienia pisma liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jak na to wprost wskazuje art. 87 § 1 P.p.s.a., a nie od czasu dowiedzenia się o tym przez stronę. Wyjaśnić również należy, że przesłanka, o której mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia wszelkiej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd, oceniając te przesłanki, powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. II, Warszawa 2006). W postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08 (publ. w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (orzecznictwo przywołane w postanowieniu NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II GZ 352/11, publ. w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu z powodu bardzo złego stanu zdrowia R. M. spowodowanego ciężkim przebiegiem choroby. Należy jednak zauważyć, że R. M. nie wskazał we wniosku, w jakim dniu ustała przyczyna uchybienia terminu, a zatem, kiedy dokładnie ustał stan uniemożliwiający dochowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Na podstawie dokumentacji medycznej dołączonej przez R. M. do wniosku również nie sposób wskazać konkretnej daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Odnośnie do braku winy w uchybieniu terminu należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96 (publ. w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) stwierdził, iż brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Zdaniem Sądu, taka okoliczność w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Sytuacja zdrowotna R. M. jest niewątpliwie ciężka i skomplikowana. Jednakże z dokumentacji medycznej załączonej do wniosku o przywrócenie terminu wynika jednoznacznie, że leczenie szpitalne związane ze wznową choroby u skarżącego przypadało na okres od marca do kwietnia 2015 r. (por. k. 43 akt sąd - "03.2014 Pobyt w Oddziale"; k. 44 akt sąd. - "Pobyt w Szpitalu od [...].04.2015 do [...].04.2015"). W tym kontekście należy zauważyć, że rozprawa, podczas której Sąd oddalił skargę odbyła się w dniu 4 lutego 2015 r. Zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia minął z końcem dnia 11 lutego 2015 r. W dokumentach załączonych przez R. M. do wniosku o przywrócenie terminu nie znajdują się jednak informacje, które świadczyłyby o pobycie szpitalnym skarżącego w pierwszej połowie lutego 2015 r. Nadto Sąd zauważa, że składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący zaniechał równoczesnego dokonania czynności, której nie dokonał w terminie. Abstrahując od powyższego, Sąd zauważa, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest czynnością skomplikowaną, ani pracochłonną. Czynność taka mogła zostać także z powodzeniem dokonana przez skarżącą E. M., która także złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, lecz w żaden sposób nie wykazała zaistnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ Wiesława Batorowicz