II SA/Po 814/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-12-18
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Aleksandra Łaskarzewska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości, która jest niezgodna z wnioskiem strony i opinią o zgodności z planem miejscowym, może zostać uznana za ważną, a w konsekwencji, czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności takiej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości, która jest niezgodna z pierwotnym wnioskiem strony i mapą stanowiącą załącznik do postanowienia opiniującego, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Niezgodność ta, polegająca na zatwierdzeniu podziału na dwie działki zamiast na trzy, stanowiła wadę materialną decyzji. W związku z tym, organ odwoławczy, odmawiając stwierdzenia nieważności tej decyzji, naruszył prawo, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji SKO.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 2002 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Skarżąca spółka zarzucała, że projekt podziału zatwierdzony decyzją różnił się od projektu zaopiniowanego przez Prezydenta Miasta P. oraz od pierwotnego wniosku, co miało być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że zarzuty dotyczyły wad proceduralnych, a nie materialnych, i że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) września 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lipca 2005 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2009r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. sp.k. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...). Nr (...), II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę (...) ((...)) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska
Decyzją z dnia (...) marca 2002 r. nr (...) działający w imieniu Prezydenta Miasta P. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w P. orzekł o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) działka nr (...) z arkusza mapy nr (...) obręb P. zapisanej w księdze wieczystej Kw nr (...). Projekt podziału stanowił integralną część powyższej decyzji. W sentencji decyzji podano, iż zatwierdzono projekt podziału przedłożony przez wnioskodawców – U. R. oraz współwłaścicieli nieruchomości pod warunkiem, że przy zbywaniu działki (...) zostanie ustanowiona służebność dostępu do drogi publicznej na zaplecze tej działki zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu decyzji podano, iż postanowieniem z dnia (...) stycznia 2002 r. Nr (...) Prezydent Miasta P. pozytywnie zaopiniował projekt podziału jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nieruchomość dzielona znajduje się na terenie oznaczonym symbolem I.CM.1.mu, jest to strefa I wewnętrzna intensywnego zagospodarowania usługowego, rejon centrum miasta o przewadze funkcji usługowo-mieszkalnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lipca 2005 r. Nr (...) umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia (...) marca 2002 r. (karta nr 92 akt administracyjnych).
Pismem wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu (...) lutego 2006 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia (...) marca 2002 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia planu podziału nieruchomości oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lipca 2005 r. Nr (...), która umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia (...) marca 2002 r. Jako podstawę wniosku wskazano przepis art. 156 §1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż decyzja Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia (...) marca 2002 r. dotknięta jest nieważnością, bowiem plan podziału nieruchomości zaopiniowany pozytywnie przez Prezydenta Miasta P. postanowieniem z dnia (...) stycznia 2002 r. jest inny niż plan podziału zatwierdzony decyzją z dnia (...) marca 2002 r. Wskazano, iż plan pierwotny zakładał podział na trzy działki oraz nie zawierał żadnych wskazań co do służebności dostępu do drogi publicznej bowiem każda z działek zaznaczonych na mapce dostęp taki miała zapewniony. Tymczasem podział nieruchomości zatwierdzony decyzją z dnia (...) marca 2002 r. dzieli nieruchomość na dwie działki oraz wskazuje na konieczność ustanowienie służebności dostępu do drogi publicznej mimo, że obydwie nowe działki dostęp taki posiadają. Zdaniem wnioskującej Spółki wniosek, który wszczął postępowanie podziałowe, zawiera odręczny dopisek dotyczący ustanowienia służebności, który to dopisek nie został parafowany przez wnioskodawców i nie wiadomo, kto i kiedy go zamieścił. Zachodzi podejrzenie, że dopisek ten nie pochodzi od wnioskodawców, co potwierdzają przeprowadzone z nimi rozmowy, natomiast w toku postępowania podziałowego kwestii tej nie wyjaśniono, co rażąco narusza prawo, w szczególności art. 7 kpa.
W uzasadnieniu żądania stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lipca 2005 r. podniesiono, iż pismem z dnia (...) marca 2002 r. U. R. oraz H. D. cofnęli wniosek o podział nieruchomości, stąd wadliwe było uznanie tego pisma za odwołanie od decyzji z dnia (...) marca 2002 r. W konsekwencji decyzja z dnia (...) marca 2002 r. podlegała wygaszeniu jako bezprzedmiotowa.
Decyzją z dnia (...) października 2007 r., nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia (...) lipca 2005 r. nr (...).
Decyzją z dnia (...) września 2007 r. Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) marca 2002 r. nr (...) wydanej z up. Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w P. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 157 §1 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 158 §1 kpa, art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji badane są jej wady materialne wymienione w art. 156 §1 kpa, natomiast zarzuty dotyczące nieprawidłowości w przebiegu postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji analizowane są w ramach wznowionego postępowania w trybie art. 145 §1 kpa. Z tych względów w ramach przedmiotowego postępowania Kolegium pominęło te zarzuty Spółki, które dotyczą ewentualnych wad postępowania poprzedzającego decyzję z dnia (...) marca 2002 r.
Odnosząc się do zarzutu braku zgodności między postanowieniem opiniującym z dnia (...) stycznia 2002 r. a projektem podziału zatwierdzonym przedmiotową decyzją Kolegium wskazało, iż przepisy regulujące podział nieruchomości, tj. art. 92-100 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uzależniały wydania decyzji podziałowej od całkowitej zgodności ze wstępnym projektem podziału objętym postanowieniem opiniującym. Zgodnie z wskazanymi przepisami wstępny projekt podziału mógł wykonać każdy, w tym sam inwestor, natomiast projekt podziału musiał sporządzić geodeta uprawniony. Zgodnie z §4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości (...) – Dz.U. 1998 r. Nr 25 poz. 130, pozytywna opinia, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi podstawę do opracowania projektu podziału nieruchomości, zatem ustawodawca nie wymaga, aby decyzja podziałowa była zgodna z wcześniejszym postanowieniem opiniującym lub wstępnym projektem podziału. Ustawodawca wymaga jedynie, aby projekt podziału nieruchomości (zatwierdzony decyzją podziałową) opracowany został na podstawie pozytywnego postanowienia opiniującego. W postanowieniu z dnia (...) stycznia 2002 r. stwierdza się, że w świetle obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego proponowany podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami tego planu. Tak sformułowana pozytywna opinia stanowiła podstawę do opracowania przez geodetę projektu podziału. W ocenie Kolegium brak podstaw do przyjęcia braku zgodności między postanowieniem opiniującym a projektem podziału. Kolegium wskazało, iż o obowiązkach wynikających z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami orzeka się dopiero w decyzji podziałowej, stąd zarzut, iż w postanowieniu opiniującym przemilczano kwestie dostępu do drogi publicznej jest bezpodstawny. Odnosząc się do zarzutu braku wyjaśnienia treści wniosku o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości Kolegium wskazało, iż okoliczność, że wniosek został częściowo sporządzony odręcznie nie może go pozbawić mocy pisma wszczynającego postępowanie administracyjne. Kolegium wskazało, iż strony postępowania prowadzonego na wniosek są jego dysponentami, dlatego mogą modyfikować swoje pierwotne żądania. Strony postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) marca 2002 r. nie kwestionowały ani ustaleń zawartych w projekcie podziału, ani zapisu dotyczącego ustanowienia służebności dostępu do drogi publicznej, zatem należy przyjąć, że wszystkie ustalenia zawarte w projekcie podziału i w decyzji podziałowej były objęte zgodą stron. Zdaniem Kolegium w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez oczywiste i całkowite naruszenie istniejącego i jasno sformułowanego przepisu.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu (...) października 2007 r. złożyła "B" Sp. z o.o. "A" Sp. k. z siedzibą w P., podtrzymując wszystkie dotychczas zgłoszone zarzuty. Dodatkowo Spółka podniosła, iż w decyzji z dnia (...) września 2007 r. Kolegium nie odniosło się do zarzutów dotyczących uchybień proceduralnych, co zdaniem Spółki podlega badaniu w postępowaniu neiważnościowym. Odwołując się do stanowiska doktryny oraz wyroków sądów administracyjnych Spółka podniosła, iż rażące naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o ile spowodowana tym naruszeniem wada tkwi w samej decyzji. Z tej przyczyny wszystkie zarzuty dotyczące uchybień proceduralnych podniesione w e wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji winny być przez organ rozpoznane i poddane ocenie, tym bardziej, gdy są to uchybienia poważnie wpływające na wynik sprawy. Zdaniem Spółki nie jest trafne stanowisko Kolegium, iż nie ma w tym przypadku znaczenia niezgodność pomiędzy postanowieniem opiniującym a projektem podziału zatwierdzonym decyzją, bowiem w tym przypadku pozytywna opinia dotyczy wyłącznie projektu podziału uwidocznionego na załączniku do postanowienia, gdy tymczasem projekt podziału zatwierdzony w dalszym toku postępowania winien być tożsamy z podziałem opiniowanym. Skoro zachodzi w tym wypadku znacząca rozbieżność, to oznacza, że projekt podziału zatwierdzony decyzją z dnia (...) marca 2002 r. nie był opiniowany, a tym samym decyzja wydana została bez obligatoryjnej opinii co do zgodności zatwierdzonego podziału z ustaleniami planu. Spółka podniosła ponadto, iż przedmiotowa nieruchomość objęta jest ochroną konserwatora zabytków, stąd przed wydaniem decyzji podziałowej wymagane było uzyskanie pozwalnia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podział nieruchomości. Skoro takiego pozwolenia nie uzyskano, to decyzja podziałowa wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Spółki podział przedmiotowej nieruchomości został nadto dokonany z naruszeniem §6 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. bowiem w aktach sprawy nie ma żadnej wzmianki, aby dokonane zostały czynności określone w tym przepisie, w szczególności strony nie zostały zawiadomione przez osobę sporządzająca projekt o przyjęciu granic, a z samej czynności przyjęcia przebiegu granic nie sporządzono protokołu. Wskazane uchybieni stanowi rażąc naruszenie prawa. W aktach sprawy nie znajduje się dokument na podstawie którego przyjęto, że projekt podziału został sporządzony przez uprawnioną osobę.
W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) listopada 2007 r. nr (...) utrzymało w mocy decyzję własną z dnia (...) września 2007 r. (...). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podzielił swoją wcześniejszą ocenę prawną co do możliwości wzruszenia decyzji w trybie nieważnościowym. Wskazano, iż dokonując oceny, czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 156 §1 kpa organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie nieważnościowe. W świetle powyższego chybiony jest zarzut co do konieczności uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków, bowiem obowiązek taki został wprowadzony już po wydaniu kwestionowanej decyzji podziałowej. Kolegium ponownie podkreśliło, iż wady decyzji wyliczone w art. 156 §1 kpa mają charakter materialny, a nie proceduralny. Zdaniem Kolegium skarżący nie wskazał na konkretny przepis prawa materialnego, który został naruszony w wyniku wydania skarżonej decyzji, a tylko podnosi, że zachodzi niezgodność z postanowieniem opiniującym z dnia (...) stycznia 2002 r. a zaskarżoną decyzją podziałową. W opisanej sytuacji nie można stwierdzić, iż organ I instancji rażąco naruszył prawo. Zgodnie z art. 93 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można było dokonać, jeżeli był on zgodny z ustaleniami miejscowego planu. Oznaczało to, że w postępowaniu podziałowym organ musiał uwzględnić przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt realizuje to przeznaczenie. Postanowienie z dnia (...) stycznia 2002 r. zawierając opinię na temat podziału odejmowane było na podstawie ustaleń planu i jej byt prawny był ściśle związany z mocą obowiązującą planu. W ocenie Kolegium skarżący nie wykazał, aby decyzja podziałowa naruszała postanowienia obowiązującego wówczas planu miejscowego.
Na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ustawowym terminie wniosła "B" Sp. z o.o. "A" Sp. k. z siedzibą w P., która powołując się na argumentację przywołaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy domagała się uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 93 ust. 1 i 4, art. 96 ustawy o gospodarce nieruchomościami, naruszenie §6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziału nieruchomości (...), art. 7 i 77 kpa poprzez niewyjaśnieni wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zdaniem skarżącej Spółki decyzja podziałowa z (...) marca 2002 r. rażąco narusza prawo, organ dokonał wadliwej wykładni przepisów prawa, a w zaskarżonych decyzjach nie odniesiono się do zarzutów przez podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazano na niezgodność zatwierdzanego planu podziału z planem podziału zaopiniowanym pozytywnie przez Prezydenta Miasta P. oraz na charakter prawny postanowienia opiniującego projekt podziału. Na etapie postępowania podziałowego doszło także do naruszenia § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. poprzez pominięcie czynności określonych tym przepisem, w tym nie zawiadomiono wnioskodawców o przyjęciu granic. Podniesiono również, że zaskarżona decyzja skierowana została do podmiotu nieistniejącego, bowiem w toku postępowania w miejsce spółki "A" Sp. z o.o. wszedł jej następca prawny - spółka "B: Sp. z o.o. "A" Sp.k., która to okoliczność była znana organowi, lecz nie znalazła odzwierciedlenia w zaskarżonej decyzji.
W uzupełnieniu skargi (pismo procesowe z dnia 03 grudnia 2009 r. – karta akt nr 183 i nast.) skarżąca Spółka wskazała na konieczność rozróżnienia wstępnego projektu podziału – art. 97 ust. 1a pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami od projektu podziału nieruchomości – art. 97 ust. 1a pkt 8 i ust. 1b tej ustawy. Podniosła, iż opinia określona w art. 93 ust. 4 i 5 ustawy nie może być wydana przed wszczęciem postępowania podziałowego. Zdaniem skarżącej Kolegium kwestii tych nie wyjaśniło.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonych rozstrzygnięciach. Kolegium podniosło, iż skarżący nie wskazał we wniosku na konkretny przepis prawa materialnego, który został naruszony, jak również nie wykazał, aby decyzja podziałowa naruszała postanowienia obowiązującego wówczas planu miejscowego. Wskazano na brak obowiązku uzyskania w tym przypadku opinii konserwatora zabytków. Zdaniem Kolegium decyzja z (...) marca 2002 r. nie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w przepisie art. 156 kpa.
Pełnomocnik uczestniczki postępowania U. R. wniósł w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi, jako wniesionej po terminie, następnie o oddalenie skargi. Podniósł, iż U. R. wnosiła od początku o podział nieruchomości na dwie działki. Wskazał, iż protokół z przyjęcia granic został złożony do zasobów geodezyjnych i został podpisany przez wszystkich wnioskodawców.
Pismem z dnia 15 kwietnia 2009 r. strona skarżąca poinformowała Sąd, iż spółka obecni działa pod firmą "C" Sp. z.o.o. Sp.k. (karta 113 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla orzeczenie w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, którą zatwierdzono projekt podziału nieruchomości, podziału nieruchomości można było dokonać na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), a także z urzędu, jeżeli był on niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1 tej ustawy) oraz gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Z podstawy prawnej i treści decyzji z dnia (...) marca 2002 r. wynika, że została ona wydana w wyniku postępowania prowadzonego z wniosku z dnia (...) lutego 2002 r., złożonego przez U. R. oraz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości położonej w P. w przy ul, (...) narożnik (...) - działka nr (...) z arkusza mapy (...).
Stosownie do treści art. 93 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, przy czym zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, z zastrzeżeniem art. 94 i art. 95, opiniował wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Z powyższego uregulowania wynika, że przed wydaniem decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości istnieje obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że wraz z wnioskiem o zatwierdzenie projektu podziału przedmiotowej nieruchomości przedłożono postanowienie opiniujące Prezydenta Miasta P. z dnia (...) stycznia 2002 r. Nr (...)wraz z mapą stanowiącą załącznik do tego postanowienia (karta nr 2 akt administracyjnych). Na mapce tej, jedynej złożonej wraz z przedmiotowym wnioskiem, na działce nr (...) czerwoną linią wydzielono trzy działki. Na załączniku do decyzji z dnia (...) marca 2002 r. – mapce oznaczonej jako "Projekt podziału", stanowiącej o zatwierdzeniu "przedłożonego projektu podziału przedmiotowej nieruchomości", czerwoną linią oddzielono granice dwóch działek, powstałych w wyniku podziału działki nr (...). Powyższe oznacza, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału w postępowaniu prowadzonym z wniosku współwłaścicieli nieruchomości została wydana niezgodnie z ich żądaniem, zgłoszonym pismem z dnia (...) lutego 2002 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentowano, iż strony postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) marca 2002 r. nie kwestionowały ani ustaleń zawartych w projekcie podziału, ani zapisu dotyczącego ustanowienia służebności dostępu do drogi publicznej, zatem należy przyjąć, że wszystkie ustalenia zawarte w projekcie podziału i w decyzji podziałowej były objęte zgodą stron. W ocenie Sądu powyższe stwierdzenie nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy. Wskazać bowiem należy, że za niezgodnością projektu podziału nieruchomości zatwierdzonego decyzją z dnia (...) marca 2002 r. przemawiają pisma U. R. oraz H. D. z (...) i (...) marca 2002 r. oraz prowadzone w następstwie tych pism postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia (...) marca 2002 r. Zdaniem Sądu analiza akt sprawy wskazuje, iż pomiędzy zgłoszeniem wniosku o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału nieruchomości, a zgłoszeniem wniosku o zatwierdzenie projektu podziału, współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości zmienili swoje pierwotne plany i w rezultacie zgłosili do zatwierdzenia projekt podziału nieruchomości na trzy działki.
Dla istoty sprawy nie ma przy tym znaczenia ustalenie, iż postanowieniem z dnia (...) stycznia 2002 r. w istocie zaopiniowano podział nieruchomości na dwie działki, co wynika z wyjaśnień nadesłanych na żądanie organu prowadzącego postępowanie nieważnościowe przez Urząd Miasta P.– Wydział Urbanistyki i Architektury (pismo z dnia (...).11.2007 r. znak (...)). Powyższe stwierdzenie organu zatwierdzającego projekt podziału nieruchomości nie znajduje jednakże potwierdzenia w treści załącznika do wskazanego postanowienia opiniującego – stanowiącego o podziale działki nr (...) na trzy części. Wnioskiem z dnia (...) lutego 2002 r. zgłoszono bowiem żądanie zgodne z mapą - załącznikiem do postanowienia z dnia (...) stycznia 2002 r., która została przedłożona wraz z wnioskiem. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż o ile z ustaleń poczynionych w postępowaniu nieważnościowym wynika, iż decyzja z dnia (...) marca 2002 r. wydana została z uwzględnieniem postanowienia opiniującego, to jednakże nie odpowiadała ona treści żądania zawartego we wniosku o zatwierdzenie projektu podziału z dnia (...) lutego 2002 r. W ocenie Sądu powyższe uchybienie rażąco narusza zarówno przepis art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i art. 61 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zważyć bowiem należy, iż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r., I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nikt poza właścicielem nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2001 r., sygn. akt II/Gd 941/99, ONSA 2002/4/155; z dnia 17 sierpnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2248/98, ONSA 2002/2/69; z dnia 24 września 2003 r., sygn. akt I SA 2515/01, niepubl. W zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 159259; z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1710/00, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 82813; z dnia 13 lipca 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 1024/99, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44203).
Wskazać także należy, iż postanowienie podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami opiniujące projekt podziału nieruchomości, jest częścią postępowania administracyjnego o zatwierdzenie podziału nieruchomości. Pogląd ten jest zgodny z wykładnią zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1998 r. sygn. akt I SA/Rz 899/98 (OPS 1999, nr 5, poz. 106), że "opiniowanie zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego jest częścią postępowania podziałowego". Ten kierunek wykładni podzielił skład pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 1 marca 1999 r. sygn. akt OPK 1/99 (ONSA 1999, nr 3, poz. 84) wywodząc, że "postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości (...)". Zatem przyjmując, że postępowanie o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest etapem postępowania podziałowego, to uznać należy, iż organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany opinią o podziale. W rozpatrywanej sprawie analiza map załączonych do postanowienia opiniującego oraz do decyzji z dnia (...) marca 2002 r. wskazuje, iż takiej zgodności w tym przypadku nie było, co oznacza, że wydając decyzję z dnia (...) marca 2002 r. organ I instancji naruszył przepis art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Pozostałe zarzuty skargi nie są zasadne. Sąd podziela argumentację przytoczoną w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, w tym odnośnie braku obowiązku uzyskania opinii konserwatora zabytków, zastosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału oraz braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w świetle wykazywanych przez stronę skarżącą zarzutów naruszenia przepisów postępowania w wyniku którego przyjęto plan podziału nieruchomosci. Zaskarżona decyzja została przy tym doręczona Spółce – pod firmą "B" Sp. z o.o. "A" Sp. k., a więc stronie skarżącej będącej stroną w sprawie. W świetle powyższego zarzut braku uwzględnienia w treści decyzji zmian wynikających z następstwa prawnego nie ma znaczenia dla wyniku sprawy, tym bardziej, że postępowanie nieważnościowe wszczęte zostało na wniosek Spółki "A" Sp. z o.o., co odnotowano w komparycji decyzji.
Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobligowane jest wydać rozstrzygnięcie uwzględniające treść niniejszego wyroku, co oznacza konieczność stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) marca 2002 r.
Z wyżej wskazanych przyczyn zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie mogły się ostać, zatem na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach oraz o wykonalności decyzji Sąd orzekł na mocy art. 200 i 152 powołanej ustawy.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło