II SA/Po 818/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-11-20

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Elwira Brychcy, Wiesława Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spadkobierca zmarłego pracodawcy, który nie kontynuuje działalności gospodarczej zmarłego, może ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, jeśli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego wygasła w związku ze śmiercią pracodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spadkobierca zmarłego pracodawcy, który nie prowadzi działalności gospodarczej i nie kontynuuje przedsiębiorstwa zmarłego, nie może ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego wygasa z dniem śmierci pracodawcy, chyba że następuje przejęcie zakładu pracy w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu pracy, co w tej sprawie nie miało miejsca. W związku z tym skarżąca nie spełniła przesłanek określonych w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty.
Stan faktyczny
Skarżąca I. K. wniosła o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika B. S., który był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u jej zmarłego męża, R. K. Umowa została rozwiązana w związku ze śmiercią pracodawcy, a działalność gospodarcza R. K. została wykreślona z rejestru. Młodociany ukończył naukę u innego pracodawcy i zdał egzamin czeladniczy. Skarżąca, jako spadkobierczyni, nie kontynuowała działalności gospodarczej męża. Organy odmówiły przyznania dofinansowania, uznając, że skarżąca nie spełnia warunków do jego otrzymania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę I. K. (dalej również "skarżąca" lub "wnioskodawczyni"), reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...], którą utrzymano w mocy decyzję nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] 2015 r., odmawiającą skarżącej przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – B. S. Materialnoprawną podstawą decyzji organów obydwu instancji stanowił przepis art. 70b [ust. 1, 6 i 11] ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572, z późn. zm.). Z łącznie czytanych uzasadnień decyzji organów obydwu instancji wynika następujący stan faktyczny. W dniu 18 listopada 2014 r. z wnioskiem o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika wystąpiła I. K.. Do wniosku dołączyła umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartą w dniu 26 sierpnia 2011 r. pomiędzy R. K. prowadzącym zakład "[...]" a młodocianym pracownikiem B. S., świadectwo pracy potwierdzające rozwiązanie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z dniem [...] 2013 r. oraz zaświadczenie z dnia 7 listopada 2014 r. o zdaniu przez wspomnianego ucznia w dniu 23 października 2014 r. egzaminu czeladniczego w zawodzie [...]. Przedmiotów zaświadczenie potwierdza, że młodociany pracownik kontynuował i ukończył naukę zawodu u innego pracodawcy. Ponadto wnioskodawczyni przedstawiła dokumenty potwierdzające kwalifikacje R. K. do prowadzenia przygotowania zawodowego uczniów, tj. dyplom potwierdzający tytuł mistrza w zawodzie [...] oraz zaświadczenie ukończenia kursu pedagogicznego dla mistrzów i instruktorów praktycznej nauki zawodu. Wnioskodawczyni przedstawiła również skrócony akt zgonu R. K. oraz kserokopię złożonego w dniu 17 czerwca 2014 r. wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym mężu. Ponadto w dniu 29 kwietnia 2015 r. wnioskodawczyni przedstawiła również postanowienie Sądu Rejonowego w G.[...] stwierdzające, że nabyła po zmarłym mężu na podstawie ustawy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Z informacji Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że R. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "[...]" został wykreślony z rejestru w dniu z dniem [...] 2014 r. Odmowa przyznania przedmowie pomocy wnioskodawczyni została przez organ I instancji uzasadniona niespełnieniem warunków wynikających z art. 70b ustawy o systemie oświaty. Decyzję organu I instancji I. K. zaskarżyła do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w P. Odwołanie to wspomniana Delegatura przekazała według właściwości do organu właściwego – Kolegium. W odwołaniu wnioskodawczyni stwierdziła, [że] jest spadkobiercą po zmarłym mężu, który prowadząc działalność gospodarczą, przyuczał w swojej formie młodocianego B. S. do zawodu, zatem zwrot kosztów kształcenia należy się wnioskodawczyni, jako spadkobierczyni po zmarłym mężu. Kolegium, przy niezakwestionowanym stanie faktycznym, podzieliło stanowisko organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty dofinansowanie z tytułu kosztów kształcenia młodocianego pracownika stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013 r., s. 1 – dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1407/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 TFUE do pomocy de minimis) lub rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013 r., s. 9). Organ odwoławczy stwierdził, że: młodociany B. S. na podstawie umowy o pracę zwartej pomiędzy nim a R. K. rozpoczął u tego przedsiębiorcy przygotowanie w celu nauki zawodu w dniu 26 sierpnia 2011 r.; umowa zawarta została do dnia 31 sierpnia 2014 r.; rozwiązanie stosunku pracy z młodocianym nastąpiło w dniu [...] 2013 r. ze względu na śmierć pracodawcy; natomiast w dniu [...] 2014 r. działalność gospodarcza prowadzona przez R. K. została wykreślona z rejestru – na skutek jego śmierci i nie jest kontynuowana przez żadnego następcę prawnego, a w szczególności przez I. K. Kolegium stwierdziło, że wnioskodawczyni nie posiada statusu przedsiębiorcy, zatem nie spełnia warunku i nie jest uprawniona do otrzymania pomocy de minimis, stąd też brak jest uzasadnienia do wypłaty kosztów kształcenia młodocianego pracownika. W skardze pełnomocnik I. K. wniósł o uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji, zarzucając naruszenie art. 70b ustawy o systemie oświaty w zw. z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1407/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 TFUE do pomocy de minimis poprzez: - przyjęcie, że przepis ten wskazuje na możliwość pozbawienia prawa do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w przypadku, gdy w momencie składania wniosku działalność gospodarcza nie jest prowadzona; - przyjęcie, że nie zostały spełnione warunki z art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty do otrzymania dofinansowania; - niezastosowanie art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty i nieprzyznanie dofinansowania oraz podzielenia dofinansowania pomiędzy wszystkich pracodawców proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. W uzasadnieniu, podzielając ustalenia faktyczne organów orzekających w przedmiotowej sprawie, skarżąca przedstawiła pogląd prawny na uzasadnienie tezy, że śmierć przedsiębiorcy R. K. – pracodawcy młodocianego, który ostatecznie zdał egzamin czeladniczy, nie może stanowić podstawy do odmowy częściowego zrekompensowania tych kosztów, które na cele kosztów kształcenia młodocianego poniósł ten pracodawca. Zdaniem strony w tych warunkach zmarły bez swojej winy utracił status pracodawcy przed zakończeniem szkolenia młodocianego i zdania egzaminu czeladniczego. Strona podkreśliła, że młodociany może pobierać naukę u kilku pracodawców, ważne aby w okresie szkolenia ci spełniali warunki do dofinansowania, zaś szkolenie było prowadzone w sposób skuteczny [...] i zakończone pozytywnym wynikiem egzaminu czeladniczego. Zdaniem strony przedstawiona przez organy interpretacja, że w momencie złożenia wniosku osoba ubiegająca się o dofinansowanie powinna prowadzić działalność gospodarczą, a w przeciwnym wypadku niemożliwe jest uzyskanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, pozostaje "w sprzeczności z rozumowaniem racjonalnego pracodawcy" i narusza Konstytucję w jej art. 2 i 32. W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 70b ustawy o systemie oświaty, który w ust. 1 przewiduje, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt. 1. Zgodnie z ust. 5 powołanego przepisu, jeżeli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy – przysługującą kwotę dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Dofinansowanie nie przysługuje temu pracodawcy, z którym umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy. Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (ust. 7), a organem właściwym do rozpoznania wniosku jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1 (ust. 6). Zgodnie z art. 70b ust. 11 powołanej ustawy dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 TFUE do pomocy de minimis. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie jest sporny. Nie budzi wątpliwości żadnej ze stron, że pracodawca – przedsiębiorca R. K. spełniał wymogi określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2014 r., poz. 232 – dalej: rozporządzenie w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych). Młodociany B. S. na podstawie umowy o pracę zwartej z R. K. (na okres do dnia 31 sierpnia 2014 r.) rozpoczął u tego przedsiębiorcy przygotowanie w celu nauki zawodu w dniu 26 sierpnia 2011 r., a rozwiązanie stosunku pracy z młodocianym nastąpiło w dniu [...] 2013 r. ze względu na śmierć pracodawcy. Natomiast w dniu [...] 2014 r. działalność gospodarcza prowadzona przez R. K. została wykreślona z rejestru (na skutek jego śmierci) i nie jest kontynuowana przez nikogo z jego następców prawnych zmarłego, a w szczególności przez I. K., która nabyła spadek po zmarłym mężu. Skarżąca nie prowadzi dzielności gospodarczej i nie posiada statusu przedsiębiorcy. Młodociany dokończył praktyczną naukę zawodu u innego pracodawcy i zdał w dniu w dniu 23 października 2014 r. egzamin czeladniczy. Ustalenia organów nie naruszają przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Na gruncie tak kształtujących się okoliczności faktycznych sprawy, skarżąca i organy odmiennie oceniały, czy skarżącej – jako następczyni prawnej przedsiębiorcy zatrudniającego młodocianego – przysługuje prawo do uzyskania dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego. Rozstrzygając to zagadnienie, Sąd przyznał rację organom administracji, bowiem znajdują one uzasadnienie w stanie faktycznym sprawy i obowiązujących przepisach prawa. Przede wszystkim podkreślić należy, że rozstrzygnięcie niniejszej prawy nie zależy od interpretacji przepisu art. 70b ust. 5 powołanej ustawy. Podstawowe znaczenie ma bowiem nie to, w jakim zakresie przysługiwałaby pomoc de minimis, lecz czy co do zasady przysługuje jej takie wsparcie. Na ocenę sytuacji prawnej skarżącej decydujący wpływ ma zaś ta okoliczność, że przedsiębiorca zatrudniający młodocianego ucznia zmarł w trakcie szkolenia ucznia, wskutek czego umowa o pracę (w celu przygotowania zawodowego) wygasła, gdyż prawa i obowiązki z tej umowy nie przeszły na następcę prawnego, który prowadziłby działalność gospodarczą i mógł być stroną umowy o praktyczną naukę zawodu zawartej przez spadkodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wniosek taki wynika przede wszystkim z przepisu art. 63² § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym z dniem śmierci pracodawcy umowy o pracę z pracownikami wygasają, z zastrzeżeniem przepisu § 3, stanowiącego, iż przepis § 1 nie ma zastosowania w razie przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach określonych w art. 23¹ Kodeksu. Śmierć pracodawcy jest zdarzeniem prawnym powodującym ustanie zdolności prawnej osoby fizycznej, a więc również pracodawcy będącego osobą fizyczną. Jeżeli jednak w chwili śmierci taki pracodawca prowadził przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, czyli zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, wchodzi ono w skład spadku po zmarłym pracodawcy. W takiej sytuacji, w wyniku dziedziczenia spadkobiercy wstępują we wszystkie prawa i obowiązki majątkowe związane z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Nie oznacza to jednak automatycznego wstąpienia w stosunki pracy, których stroną był zmarły przedsiębiorca. Pojęcia "przejęcie pracownika", o którym mowa w art. 63² § 1 Kodeksu pracy, nie można bowiem w prosty sposób i w pełni utożsamiać z przejściem zakładu pracy lub jego części w trybie art. 23¹ tego Kodeksu na innego pracodawcę, jakkolwiek to właśnie zasady określone w tym przepisie mają zastosowanie. Specyfika sytuacji wynikającej ze śmierci pracodawcy w swych konsekwencjach sprawia, że powinny mieć one zastosowanie mutatis mutandis, chociażby ze względu na wielokroć skomplikowany i długotrwały przebieg postępowania spadkowego (por. W. Baran [w:] Kodeks pracy. Komentarz pod red. W. Barana, komentarz do art. 63² Kodeksu pracy, LEX, 2014). W razie śmierci pracodawcy umowy o pracę wygasają, chyba że pracodawca prowadził zakład pracy w znaczeniu przedmiotowym (jako wyodrębnioną jednostkę organizacyjną zatrudniającą pracowników), a zakład ten został przejęty w sposób określony w art. 23¹ Kodeksu pracy (por. K. Jaśkowski [w:] K. Jaśkowski (red.), E. Maniewska, Kodeks pracy. Tom I. Komentarz. Ustawy towarzyszące z orzecznictwem. Europejskie prawo pracy z orzecznictwem, LEX 2014 nr 162894, komentarz do art.63² Kodeksu pracy). Tylko wówczas pracownicy zatrudnieni w tym zakładzie stają się pracownikami nowego pracodawcy (przejmującego zakład). Natomiast skutek taki nie następuje w sytuacji, w której w skład spadku nie wchodzi zakład pracy w całości lub części w rozumieniu art. 23¹ § 2 Kodeksu pracy, bowiem w takim wypadku stosunki pracy wygasają (por. uchwała SN z dnia 22 lutego 1994 r. sygn. akt I PZP 1/94, OSNC 1994/9/172 i wyrok z dnia 16 marca 1994 r. sygn. akt I PRN 4/94, OSNP 1994/3/42). W przypadku zakładów pracy o celach gospodarczych przy wyjaśnieniu pojęcia ich części oraz istoty aktu "przejęcia" zasadnicze znaczenie mają elementy i uwarunkowania typu majątkowego (por. uchwała SN z dnia 22 lutego 1994 r. sygn. akt I PZP 1/94, OSNP 1994/2/23, LEX nr 11797). Przepis art. 23¹ stosuje się w odniesieniu do pracodawcy prowadzącego działalność na podstawie wpisu do ewidencji gospodarczej wówczas, gdy przejęciu podlega zorganizowana całość, która zachowuje swoją tożsamość jako przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym (por.: teza II wyroku SN z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt I PK 150/11, LEX nr 1167736; wyroki SN z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt I PK 145/11, LEX nr 1168867 i sygn. akt I PK 155/11, OSNP 2013/5-6/55). Jeżeli stosunek pracy osób zatrudnionych przez osobę fizyczną nie był wykonywany w ramach jednostki organizacyjnej, którą można by uznać za zakład pracy w znaczeniu przedmiotowym, to w skład spadku nie wchodzi taki zakład pracy, nie zostaje on więc przejęty przez spadkobierców w drodze dziedziczenia i w wyniku śmierci pracodawcy dochodzi do wygaśnięcia stosunku pracy, tak jak każdego prawa czy obowiązku majątkowego niepodlegającego dziedziczeniu (por. wyrok SN z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt III UK 58/11, OSNP 2013/5-6/61, LEX nr 1289166) Reasumując tę część rozważań należy stwierdzić, że jedynie w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo stanowi zakład pracy w znaczeniu przedmiotowym, w którym pracownik zatrudniony był w chwili śmierci pracodawcy, to w wyniku dziedziczenia co do zasady dochodzi do przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę (spadkobiercę dotychczasowego pracodawcy) na zasadach określonych w art. 23¹ Kodeksu pracy. Jednak zgodnie z tym przepisem zmiana pracodawcy następuje jedynie w tym przypadku, gdy dochodzi do przejęcia zakładu w całości lub w części. Następuje to w drodze ogólnych przepisów prawa spadkowego. W wymiarze pracowniczym mają w tym zakresie zastosowanie postanowienia art. 23¹ Kodeksu pracy określające skutki przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę. Przepis ten z jednej strony wprowadza zasadę powiązania stosunku pracy w znaczeniu przedmiotowym z przejęciem zakładu lub jego części, z drugiej strony zaś określa szczególne zasady przejścia praw i obowiązków pracodawcy – niezależnie od zasad prawa spadkowego (por. uchwała SN z dnia 22 lutego 1994 r. sygn. akt I PZP 1/94, OSN 1994/9/172). Tylko w takiej sytuacji nie dochodzi do wygaśnięcia stosunku pracy. Nie ma przy tym znaczenia, czy spadkobiercy będą kontynuowali dotychczasową działalność spadkodawcy, czy też wyznaczą inne kierunki działalności. Istotne jest jednak niewątpliwie samo w sobie kontynuowanie wykonywania działalności gospodarczej przez następców prawnych, w szczególności przez spadkobierców przedsiębiorcy. Należy zrazem podkreślić, że przez nowego pracodawcę, o którym mowa w art. 63² § 3 Kodeksu pracy, należy rozumieć zarówno spadkobierców kontynuujących prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego pracodawcy, jak i każdą inną osobę przejmującą w całości lub w części zakład pracy zmarłego pracodawcy. Idąc dalej, należy podkreślić, że w przypadku szczególnego rodzaju umowy o pracę, jaką jest umowa o pracę w celu przygotowania młodocianego do wykonywania zawodu, o której mowa w art. 191 § 2 Kodeksu pracy, należy mieć na wadze, że kontynuowanie takiego stosunku pracy wymaga po stronie zatrudniającego wykazania się kwalifikacjami, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych. Zasadą jest bowiem ochrona młodocianych, wobec czego zatrudnienie tych młodocianych, którzy nie mają kwalifikacji zawodowych, powinno odbywać się tylko w ramach umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Wyjątki zaś dotyczą jedynie prac lekkich, o których mowa w art. 200¹ Kodeksu pracy. Wobec tego w pełni zrozumiałe jest, by pracodawca (przedsiębiorca) kształcący ucznia w celu praktycznej nauki zawodu legitymował się odpowiednimi kwalifikacjami lub korzystał z pomocy innych wykwalifikowanych odpowiednio osób. Ustawodawca w przepisie art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty wskazuje na trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, by można było przyznać dofinansowanie na rzecz pracodawcy: zawarcie z młodocianym umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, posiadanie przez pracodawcę lub osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych oraz ukończenie przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia zawodowego i zdanie egzaminu zgodnie z odrębnymi przepisami. Powyższe przesłanki muszą istnieć w czasie trwania całego okresu przygotowania zawodowego (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Op 462/12, LEX nr 1288354). Co więcej, to wnioskodawca ma wykazać spełnienie przesłanki określonych w art. 70b ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, w tym posiadanie kwalifikacji wymaganych przepisami odrębnymi (por. wyroki NSA z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1977/12, LEX nr 1291368 i sygn. akt I OSK 1976/12, LEX nr 1291367). Odnosząc powyższe rozważania do ustalonego stanu faktycznego, należy podkreślić, że skarżąca nabyła spadek po zmarłym przedsiębiorcy – pracodawcy młodocianego, jednak nie kontynuowała działalności gospodarczej zmarłego. W istocie w ogóle nie prowadziła działalności gospodarczej, co wprost wynika z ustalonego stanu faktycznego, którego skarżąca nie kwestionuje. Wobec tego, niezależnie od tego, czy w sprawie doszło do nabycia przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym, tj. zakładu pracy, w którym zatrudniony był młodociany uczeń, umowa o kształcenie w celu przygotowania zawodowego wygasła zgodnie z art. 63² § 1 tego Kodeksu. Potwierdza to wprost informacja zwarta w świadectwie pracy [...] młodocianego ucznia, jak również fakt, że w okresie od 8 stycznia 2014 r. do 16 września 2014 r. młodociany odbywał praktyczną naukę zawodu u innego przedsiębiorcy (pracodawcy), który niewątpliwie nie był następcą prawnym zmarłego męża skarżącej. Sama skarżąca jako następca prawny po zmarłym pracodawcy nie była przedsiębiorcą w czasie, w którym było prowadzone szkolenie młodocianego zakończone zdaniem egzaminu czeladniczego. Fakt, że w trakcie szkolenia młodocianego pracownika nastąpił zgon pracodawcy, a następca prawny nie nabył w tym okresie statusu pracodawcy w stosunku do młodocianego ucznia ma [podstawowe] znaczenie dla oceny, czy po stronie skarżącej występuje uprawnienie do dofinansowania, o którym mowa w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku skarżącej nie można mówić o osiągnięciu celu przygotowania zawodowego młodocianego, skoro nie prowadziła ona tego szkolenia po śmierci męża, umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego wygasała, a nauka finalnie została dokończona u innego przedsiębiorcy (pracodawcy). Skarżąca nie spełniła warunków określonych w przepisie art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty. W konsekwencji w sprawie nie mogło dojść do naruszenia przez organy przepisu art. 70b ust. 5 i 11 tej ustawy. Zarzucenie organom błędnej interpretacji prawa poprzez przypisanie organom uznania, że przesłanką dyskwalifikującą skarżącą od uzyskania pomocy finansowej był brak statusu przedsiębiorcy w momencie składania wniosku okazał się chybiony. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało bowiem to, że umowa o kształcenie małoletniego wygasała wskutek śmierci pracodawcy R. K., zaś prowadzona przez niego działalność gospodarcza została na skutek jego śmierci wykreślona z rejestru i w trakcie szkolenia małoletniego nie była kontynuowana przez następcę prawnego przedsiębiorcy, tj. I. K., która nabyła spadek po zmarłym mężu. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że wydane w sprawie decyzje odpowiadają wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., gdyż stanowisko organów co do stanu faktycznego i prawnego zostało zwięźle i klarownie przedstawione, umożliwiając w pełni kontrolę sądową tych rozstrzygnięć. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270, z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło