II SA/Po 828/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Zebrania wiejskiego mieszkańców Sołectwa S. z dnia (...) w przedmiocie odwołania członka Rady Sołeckiej postanawia odrzucić skargę /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu bowiem sprawa, której dotyczy nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Zebrania wiejskiego mieszkańców sołectwa S. w przedmiocie odwołania członka Rady Sołeckiej – Przewodniczącego Rady. Zaskarżona uchwała nie należy do żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-8 ppsa. W szczególności uchwała zebrania wiejskiego mieszkańców sołectwa nie jest aktem podjętym przez organ jednostki samorządu terytorialnego, wymienionym w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa, bowiem zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), zebranie wiejskie jest organem uchwałodawczym sołectwa, a sołectwo jako jednostka pomocnicza gminy nie jest jej organem. Przedmiotowa uchwała nie może więc również podlegać kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, na mocy którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Tożsame stanowisko co do braku możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały zebrania wiejskiego wyrażone zostało w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2003 r. sygn. II SA/Kr 2982/03 (Lex nr 145012) i w ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko to jest aktualne na gruncie obecnie obowiązujących przepisów ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie Sądu dopuszczalność wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na akt jednostki pomocniczej gminy podlegałaby rozważeniu wyłącznie w sytuacji, gdy sprawa objęta uchwałą dotyczyłaby części działalności gminnej, co do której gmina scedowała swoje uprawnienia na jednostkę pomocniczą. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku, bowiem przedmiotem zaskarżenia jest uchwała o odwołaniu członka rady sołeckiej. Tym samym uznać należało, że przedmiotowa uchwała nie podlega zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Na marginesie wskazać należy, iż na mocy przepisów ustawy o samorządzie gminy, postanowień Statutu Gminy Z. (dostępnego na stronach internetowych BIP Urzędu Miasta i Gminy Z.) oraz załączonego do akt sprawy Statutu Sołectwa S. organem nadzoru nad działalnością jednostki pomocniczej gminy, jaką jest Sołectwo S., jest Wójt Gminy Z. Tym samym istnieje obiektywna możliwość kontroli skarżonej uchwały zebrania wiejskiego przez Wójta Gminy Z., będącego organem nadzoru nad jednostką pomocniczą gminy Z. oraz organami tych jednostek. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że skarga wniesiona w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym podlegałaby odrzuceniu jako niedopuszczalna z racji braku wyczerpania przez skarżącego służącego mu w postępowaniu administracyjnym środka odwoławczego w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wymóg wyczerpania przez stronę skarżącą w/w środka zaskarżenia wynika wprost z treści art. 101 ust. 1 ww. ustawy, który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z akt sprawy nie wynika, by skargę niniejszą poprzedziło wymagane art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skierowane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa; również skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu nie wykazał, aby wymogu tego dopełnił. Okoliczność ta nie ma jednakże znaczenia dla wyniku sprawy, bowiem przedmiotem zaskarżenia jest akt nie podlegający kontroli sądu administracyjnego. W tych okolicznościach skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa. /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak