II SA/Po 831/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-12-08
Skład orzekający: Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyjazd za granicę w celach zarobkowych stanowi wystarczającą podstawę do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznając, że planowany wyjazd za granicę w celach zarobkowych nie stanowi wystarczającej podstawy do wykazania braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy musi być oceniany według obiektywnego miernika staranności, a przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy.Stan faktyczny
Skarżąca A. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Referendarz WSA pozostawił jej wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniosku o prawo pomocy w wyznaczonym terminie, mimo prawidłowego doręczenia wezwania i formularza. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu, podnosząc, że przebywała za granicą w celach zarobkowych i nie miała możliwości uzupełnienia braków.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy /-/ M. Kwiecińska
Zarządzeniem z dnia 20 października 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że skarżąca A. C., wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) marca 2014 r., wniosła o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 września 2014 r. skarżąca została zobowiązana do złożenia w terminie 7 dniu wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca wezwanie i formularz PPF została przesłana na adres skarżącej i prawidłowo doręczona w dniu 02 października 2014 r. (k. 23 akt sądowych). Termin do złożenia formularza upłynął zatem w dniu 09 października 2014 r., jednakże w zakreślonym terminie brak nie został uzupełniony. Równocześnie, w dniu (...) października 2014 r. skarżąca uiściła wpis od skargi.
W dalszej części uzasadnienia wyjaśniono, że zgodnie z dyspozycją art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wniosek o prawo pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wniosek o przyznanie prawa pomocy ma bowiem sformalizowany charakter. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony w wymaganej formie, w zakreślonym terminie po wezwaniu do uzupełnienia tego braku, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 powołanej powyżej ustawy).
Zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało prawidłowo doręczone skarżącej w dniu 29 października 2014 r. (k. 31 akt sądowych).
Pismem z dnia 04 listopada 2014 r. skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego wniosku podniesiono, że korespondencję sądową odbierał syn skarżącej, który poinformował ją o treści wezwania Sądu. Skarżąca przebywała jednakże zagranicą w celach zarobkowych i nie miała możliwości uzupełnienia braków formalnych w zakreślonym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 §1 ustawy procesowej pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2).
Zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.Równocześnie zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że sam fakt wyjazdu za granicę, w tym wyjazdu służbowego, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 czerwca 2012 r., sygn. akt II GZ 180/12, Baza NSA; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 62/13, Baza NSA).
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca nie uprawdopodobnił w jakikolwiek sposób, aby niedochowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło bez jej winy. Nie można bowiem uznać, aby planowany wyjazd za granicę, w celach zarobkowych, który stosownie do oświadczenia skarżącej, miał mieć miejsce od dnia (...) września 2014 r. do (...) listopada 2014 r. był równoznaczny z nadzwyczajną i nieoczekiwaną przeszkodą, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tym miejscu Sąd, stosownie do treści art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poucza skarżącą, że zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie jej prawa pomocy nie oznacza, że nie może ona, na dalszym etapie postępowania, wnieść ponownego wniosku (na prawidłowo sporządzonym formularzy) o przyznanie jej prawa pomocy.
/-/ M. Kwiecińska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło