II SA/Po 849/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2021 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze sprzeciwu A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] została doręczona [...] października 2020 r. r. W. jako pełnomocnikowi A. K.. Decyzja ta była decyzją kasacyjną wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 – dalej: k.p.a.). W dniu [...] października 2020 r. (data nadania pocztowego – k. 9) r. W., działając w imieniu A. K., wniósł za pośrednictwem organu odwoławczego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Do wniosku tego pełnomocnik dołączył sprzeciw od decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r. (k. 3-5) i wyniki testu na obecność COVID-19 (k. 8). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącej [...] października 2020 r., wobec czego termin do wniesienia sprzeciwu od tej decyzji upływał [...] października 2020 r. Wskazując na przeszkodę do terminowego wniesienia sprzeciwu, pełnomocnik wyjaśnił, że [...] października 2020 r. u pełnomocnika "nasiliły się objawy [związane z] zakażeniem koronawirusem, co poskutkowało koniecznością skorzystania z teleporady lekarskiej. Po wywiadzie epidemiologicznym, lekarz zdecydował, iż niżej podpisany musi mieć wykonany test na obecność COVID-19 w organizmie i zalecił bezwzględną izolację do momentu otrzymania wyniku na obecność wirusa w organizmie. Niżej podpisany wykonał test, którego wynik otrzymał w dniu [...].10.2020 r., który co prawda dał wynik negatywny, jednakże z uwagi na fakt, iż w czasie pobierania wymazu niżej podpisany miał kontakt z osobami zakażonymi, został skierowany na kwarantannę, która trwała do dnia [...] października 2020 r.". Powołując się na regulacje dotyczące procedury związanej ze zgłoszeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i odpowiednio sprzeciwu od decyzji kasacyjnej, pełnomocnik stwierdził, że: - wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi sprzeciw od decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r., - kieruje wniosek o przywrócenie terminu wraz ze sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Samorządowej Kolegium Odwoławczego, - wnioskodawca uchybił terminowi do wniesienia sprzeciwu, jednakże uchybienie to było niezawinione, gdyż w trakcie biegu terminu najpierw, w wyniku objawów zakażenia COVID-19, nie mógł opuszczać miejsca zamieszkania (do czasu uzyskania wyniku testu w dniach 16-18 października 2020 r.), a następnie, w wyniku 10-dniowej kwarantanny liczonej od dnia pobrania wymazu (17 października 2020 r.) i zakończonej [...] października 2020 r., nie był w stanie złożyć w terminie stosownego sprzeciwu, - powołane okoliczności były całkowicie niezależne od pełnomocnika, związane obowiązującym stanem epidemii na terenie całego kraju, w związku z powyższym ponad wszelką wątpliwość uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnioskodawcy, - przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu [...] października 2020 r., zatem wniosek o przywrócenie terminu złożony został z zachowaniem siedmiodniowego terminu przewidzianego przepisami ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w treści art. 86 i art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej (por. komentarz do art. 87 [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. dr. hab. R. Hausera i prof. dr. hab. M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2019, Wydanie 6.). Regulacje te stosuje się odpowiednio do sprzeciwu od decyzji (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Sprzeciw taki wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.). Na wstępie dalszych rozważań należy w okolicznościach niniejszej sprawy wyjaśnić, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r. została [...] października 2020 r. doręczona pełnomocnikowi A. K.. Termin do wniesienia sprzeciwu od tej decyzji, która była decyzją kasacyjną wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., upłynął z dniem [...] października 2020 r. Do tego dnia sprzeciw od tej decyzji nie został w niniejszej sprawie skutecznie wniesiony. Wniesienie sprzeciwu nastąpiło dopiero w dniu [...] października 2020 r. W sposób oczywisty doszło zatem do uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu, który strona nadała drogą pocztową dopiero [...] października 2020 r. Wobec tego została spełniona pierwsza z przesłanek wskazanych w art. 86 § 1 p.p.s.a., bowiem przywrócić można jedynie taki termin, który został uchybiony. Ponadto Sąd przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu został zgłoszony z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., liczonego od wskazanie przez pełnomocnika dnia [...] października 2020 r. W takiej sytuacji należało rozważyć, czy w sprawie zaszły podstawy do przywrócenia uchybionego terminu, co wymagało merytorycznej oceny zasadności tego wniosku. Stwierdzając powyższe Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie spełniona została druga z wskazanych w art. 86 § 1 p.p.s.a. przesłanek przywrócenia terminu, tj. brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu pełnomocnik, który działa za stronę postępowania ponoszącą z kolei odpowiedzialność za działania swojego reprezentanta nie uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu do wniesienia skargi doszło bez jego winy – a zatem i odpowiednio bez winy strony. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej już od dawna przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, że strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak by działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Przy tym ewentualne zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu (por. stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt II OZ 1085/11, dostępnym w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca jako przyczynę uchybienia terminu wskazał przede wszystkim to, że [...] października 2020 r. u pełnomocnika "nasiliły się objawy [związane z] zakażeniem koronawirusem, co poskutkowało koniecznością skorzystania z teleporady lekarskiej". Lekarz "po wywiadzie epidemiologicznym [...] zdecydował, iż (...) [pełnomocnik] musi mieć wykonany test na obecność COVID-19 w organizmie i zalecił bezwzględną izolację do momentu otrzymania wyniku na obecność wirusa w organizmie". Pomimo negatywnego testu na obecność koronawirusa pełnomocnik [...] października 2020 r. został skierowany na kwarantannę, a to z uwagi na fakt, że w czasie pobierania materiału do badań miał kontakt z osobami zakażonymi. Kwarantanna ta miała trwać do [...] października 2020 r. Zdaniem Sądu przy aktualnych możliwościach technicznych i proceduralnych, które pozwalają na stosunkowo łatwe wnoszenie pism drogą elektroniczną (por. art. 12b § 1 i 2 p.p.s.a.), trudno uznać, że pełnomocnik w okresie od [...] do [...] października 2020 r. był pozbawiony możliwości wniesienia sprzeciwu w terminie. Poza tym nie wykazał, że nie mógł tak zorganizować swojej działalności, by skorzystać z pomocy innego prawnika (na zasadzie substytucji) lub innych jeszcze osób, które zajęłyby się dostarczeniem pisma procesowego do siedziby tutejszego Sądu lub do placówki pocztowej. Z miejsca też trzeba zaznaczyć, że procedura przekazania pisma procesowego innej osobie nie powinna logistycznie stanowić większego wyznawania niż niezbędne dostarczanie pełnomocnikowi środków żywnościowych czy pomoc w zakresie bezpieczeństwa higieniczno-sanitarnego (dostarczanie środków czystości, odbiór odpadów komunalnych). W następnej kolejności należy podkreślić, że pełnomocnik nie wykazał, by w tym okresie stan jego zdrowia lub sytuacja życiowa wykluczały bądź istotnie utrudniały możność rozeznania się co do swojej sytuacji faktycznej i prawnej, jak i stanowiły przeszkodę do zajęcia się tymi swoimi obowiązkami zawodowymi, które nie wymagały osobistego stawiennictwa lub dłuższego kontaktu z innymi osobami. Dla przykładu warto zauważyć, że pełnomocnik mógł chociażby telefonicznie lub za pomocą innych środków komunikacji na odległość (telekomunikacji) skontaktować z pracownikami Wydziału Informacji Sądowej tutejszego Sądu czy też Wydziału orzeczniczego, celem uzyskania wiedzy co do zasad wnoszenia pism drogą elektroniczną. Podsumowując, to że wnioskodawca z uwagi na zagrożenie zarażeniem chorobą COVID-19 i pozostawaniem w kwarantannie nie mógł wychodzić z domu, nie stanowi w ocenie Sądu wystarczającego usprawiedliwienia dla niedochowania terminu do wniesienia sprzeciwu w przedmiotowej sprawie. Samo pozostawanie w kwarantannie można w takiej sytuacji co najwyżej przyrównać do stanu niezdolności do pracy. Nie świadczy to jednak w żadnej mierze o niezdolności do podjęcia czynności procesowych czy też niemożności podjęcia takich działań. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 86 § 1 i art. 16 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.