II SA/Po 85/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej– H.G. sprawy ze skargi Z.Ł. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji oddala skargę /-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz /-/ A. Łaskarzewska Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 3 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851), art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm., art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 106 § 1 i 5 kpa, uzgodnił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego – chlewni o obsadzie 38,5 DJP wraz z płytą obornikową i zbiornikiem gnojownicy na działce nr [....] w K. z następującymi uwagami: 1. Planowane przedsięwzięcie winno zapewniać spełnienie wymagań podstawowych dotyczących odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, 2. Należy uzgodnić wszystkie rozwiązania i zabezpieczenia zmierzające do ograniczenia uciążliwości obiektu zawarte w raporcie oraz w uzupełnieniu do tego raportu, a także protokole z rozprawy administracyjnej z dnia [...], która odbyła się w Urzędzie Gminy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż rezultatem przeprowadzonej rozprawy administracyjnej są zmiany warunków realizacji przedmiotowej inwestycji polegające na: - przesunięciu linii zabudowy chlewni od strony ul. S., - rezygnacji z budowy płyty obornikowej i zbiornika na gnojownice przy chlewni, które to obiekty będą wybudowane poza wsią K., - zastosowaniu wentylacji mechanicznej (dachowej) w budynku chlewni. Powyższe zmiany zostały wprowadzone do uzupełnienia raportu. Organ uznając przedstawione zmiany za korzystniejsze w stosunku do zawartych w poprzednim raporcie, uzgodnił środowiskowe uwarunkowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Z. Ł.. Wskazała, że raport oddziaływania inwestycji na środowisko, na podstawie którego wydano uzgodnienia, nie jest obiektywny, ponieważ został sporządzony przez projektanta inwestycji na potrzeby inwestora z pominięciem istotnych dla otoczenia oddziaływań (zapachu, masowego występowania much, bardzo bliskiego sąsiedztwa budynków mieszkalnych i innych). Ponadto organ nie wziął pod uwagę możliwości innej lokalizacji inwestycji na przedmiotowej działce, w szczególności jej oddalenie od budynków należących do wnoszącej zażalenie. Z. Ł. wskazała, że uciążliwość istniejących obiektów sąsiadów oraz obawa o zdrowie spowodowały, że wybudowała ona dom w miejscu jak najbardziej oddalonym od tych budynków. Obecnie chlewnia będąca obiektem znacznie uciążliwszym ma powstać w pobliżu jej domu. Ponadto wnosząca zażalenie podniosła, iż na treść rozstrzygnięcia wpływ miały ustalenia zawarte w protokole z rozprawy zawierającym przekłamania wypowiedzi jej i inwestorów. W szczególności Z. Ł. podała, iż nie wyraziła zgody na taką lokalizację inwestycji. W odpowiedzi na zażalenie swoje stanowisko wyrazili w piśmie z dnia 31 sierpnia W. i A. B.. Wskazali, że niemożność przesunięcia obiektu wynika z przebiegającego przez ich działkę gminnego rowu melioracyjnego oraz linii wysokiego napięcia. Ponadto nieprawdą jest, iż raport oddziaływania na środowisko został sporządzony przez projektanta inwestycji. Raport sporządziło bowiem Biuro P. z siedzibą w L., projekt zaś przygotował E.B.. Odnosząc się do kwestii wyziewów, to raport zakłada ich odprowadzanie w sposób mechaniczny. Inwestorzy wskazali też, ze budowa nowoczesnej chlewni ma na celu poprawę warunków sanitarnych i weterynaryjnych hodowli poprzez stworzenie pasa zieleni, zmiany lokalizacji płyty obornikowej, wykonanie ścianki oporowej minimalizującej oddziaływanie zapachowe i stosowanie neutralizatorów zapachowych. Postanowieniem z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż zaskarżone postanowienie dotyczy budowy budynku inwentarskiego - chlewni o obsadzie zwierząt 38,5 DJP (łączna obsada w całym gospodarstwie wynosi 67,45 DJP) wraz z płytą obornikową o pow. 165 m2 i zbiornikiem na płynne odchody zwierzęce o poj. 122 m3. W wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, że rozpoczęto budowę przedmiotowej inwestycji. Wątpliwości organu odwoławczego budzi uznanie przez organ I instancji za strony postępowania do momentu wydania postanowienia z dnia [...] wyłącznie inwestorów. Jak wynika bowiem z raportu, działka, na której planowana jest inwestycja, sąsiaduje z innymi działkami m.in. z działką skarżącej. Z akt sprawy nie wynika, by organ I instancji podjął działania zmierzające do ustalenia stron postępowania. Z. Ł. nie brała udziału w postępowaniu, w tym w istotnych czynnościach przygotowawczych organu. Z akt sprawy nie wynika również by strony zostały poinformowane o terminie oględzin. Organ odwoławczy wskazał, że uzyskał od Wójta Gminy informację, iż inwestycja jest zgodna z miejscowym panem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Gminy z dnia [...] nr [...] i jest wymieniona jako funkcja podstawowa tj. budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne i wielorodzinne oraz zagrodowe. Ponadto z protokołu rozprawy z dnia [...] wynika, że inwestor przeniesie zbiornik gnojownicy i płytę obornikową na pole, w to miejsce cofnie budynek w kierunku północnym i przybliży w stronę rowu i linii napowietrznej, wykona wentylację mechaniczną w budynku z wyprowadzeniem przy ścianie północnej, wstawi okna PCV nieotwieralne. Na powyższe zmiany wyraziła zgodę p. Ł. Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że inwestor nie prowadzi działalności w skali wielkoprzemysłowej, a fakt, iż przedmiotowa inwestycja zgodna jest z prawem miejscowym potwierdza słuszność decyzji organu I instancji. Skargę na powyższe postanowienie złożyła Z. Ł. Wniosła o jego uchylenie z powodu naruszenia: - art. 7 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, w zw. z art. 271 kk poprzez poświadczenie nieprawdy w piśmie inwestorów z dnia 31 sierpnia 2006r., a także pominięcie zarzutu przerobienia treści protokołu z rozprawy z dnia 16 maja 2006r., w którym na dole czwartej strony dopisano niekorzystne dla skarżącej oświadczenie niezgodne z jej wolą, - art. 24 kpa poprzez dopuszczenie do udziału w wydaniu orzeczenia pracownika gminy E. B., który jest jednocześnie projektantem planowanego budynku i może mieć interes faktyczny w tym, by ów budynek został zrealizowany zgodnie z wolą inwestorów, a naruszeniem prawa ochrony środowiska, - art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej poprzez dopuszczenie do wybudowania dużej chlewni w pobliżu nowo wybudowanego domu skarżącej, - art. 68 § 2 kpa poprzez brak odczytania protokołu i jego podpisania przez osoby biorące udział w rozprawie, - art. 92 kpa poprzez wyznaczenie rozprawy w taki sposób, iż zawiadomienie o jej terminie skarżąca otrzymała dzień przed rozprawą, - art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 10 kpa poprzez niepodjęcie działań zmierzających do ustalenia stron postępowania, - art. 79 kpa poprzez niedoinformowanie skarżącej o miejscu i terminie oględzin, które odbyły się w dniu 4 listopada 2005r. - art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, bowiem organ odwoławczy wykazał organowi I instancji naruszenie art. 10 kp, art. 79 kpa i art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a mimo to nie uzasadnił wpływu powyższych naruszeń na wynik sprawy. Ponadto w ocenie skarżącej zaskarżone postanowienie jest niewykonalne, ponieważ przeniesienie zbiornika gnojownicy i płyty obornikowej na pole jest niemożliwe ze względu na dotychczasowy sposób gospodarowania inwestora. W przekonaniu skarżącej Państwo B. będą składać obornik poza wyznaczonym miejscem, a gnojownica nie będzie wywożona z posesji, co przy tak dużym stłoczeniu świń i okolicznych budynków będzie stanowiło nadmierną uciążliwość. Skarżąca zarzuciła również organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego, albowiem - jak wskazała - zastany etap budowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy i pominięcie kwestii samowolnego rozpoczęcia budowy, mimo braku pozwolenia na budowę spornego obiektu, powoduje brak możliwości korygowania szkód w środowisku naturalnym. Uzasadniając zarzuty skarżąca wskazała, iż nowo wybudowany przez nią i jej męża dom otoczony jest zabudową jednorodzinną. Usytuowanie budynku do produkcji uciążliwych świń w otoczeniu domów jednorodzinnych spowoduje nieodwracalną utratę wartości kilkunastu domów, co zostało pominięte w postępowaniu. Nadto skarżąca podała, że raport o oddziaływaniu na środowisko powinien sporządzić niezależny rzeczoznawca. W przedmiotowej sprawie raport sporządziła osoba zainteresowana powstaniem chlewni. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, ze organy państwowej inspekcji sanitarnej nie uczestniczyły w rozprawie administracyjnej, dlatego też niesłuszny jest zarzut zaniedbania interesu społecznego i interesu skarżącej. Bezpodstawny jest również zarzut dotyczący niepodjęcia przez organ I instancji działań zmierzających do ustalenia stron w postępowaniu, albowiem strony w postępowaniu zobowiązany był ustalić przed wszczęciem postępowania Urząd Gminy, czego nie uczynił, a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny winien był to zauważyć. Wojewódzki Inspektor jako instytucja nadrzędna zwrócił na ten fakt uwagę organowi I instancji. Również niesłuszny w ocenie organu odwoławczego jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wykazano i w sposób wystarczający omówiono wszystkie okoliczności, które zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu postanowienia. W pozostałym zakresie zarzuty podniesione w skardze nie dotyczą przedmiotu działania Inspekcji Sanitarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie dotyczy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia opisanego przez inwestorów we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z przepisem art.48 ust.2 pkt 1a ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), Wójt Gminy zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Postanowienie to zapadło po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, w której brali udział zarówno inwestorzy, jak i skarżąca. Wobec odmiennego sprecyzowania przez inwestorów lokalizacji obiektu i rozwiązań dotyczących wentylacji prawidłowo Wójt Gminy wezwał inwestorów do uzupełnienia i zmiany raportu w zakresie charakterystyki całego przedsięwzięcia. Z powyższego wynika, że kwestionowany przez skarżącą zapis rozprawy wykorzystany został jedynie w części dotyczącej określenia przez wnioskodawców innej lokalizacji obiektu. Odnotowana w protokole zgoda skarżącej na taką zmianę nie miała znaczenia dla wydania przez organ kwestionowanego postanowienia. We właściwym trybie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa skarżąca zawiadomiła organa ścigania, co jednak nie miało wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Postanowienie uzgadniające warunki realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia zapadło po analizie raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia z lutego 2006 r., dołączonego do wniosku na podstawie art. 50 ust.1 u.p.o.ś., następnie uzupełnionego raportem z maja 2006 r. Jak wynika z raportów, planowana inwestycja nie przyczyni się do pogorszenia stanu środowiska, gdyż nie wprowadza istotnych zmian w dotychczasowym sposobie zagospodarowania działki - nie powoduje zasadniczego wzrostu obsady inwentarza (różnica w obsadzie wynosi 0,35 DJP). Wydane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego postanowienie odpowiada przepisom prawa, zarówno co do kompetencji organu, jak i co do zakresu orzeczenia. Uzgodnienie ma bowiem wskazywać jedynie warunki na jakich dane przedsięwzięcie może być realizowane i to tak aby zabezpieczone były interesy w zakresie ochrony zdrowia. W treści postanowienia uzgadniającego znalazły się warunki konieczne z punktu widzenia ochrony zdrowia, które organ wydający decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach wykorzysta określając warunki tej decyzji. Wobec powyższego zarzut skargi, iż postanowienie dopuszcza do naruszenia jej interesu nie jest trafny. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 kpa. Wprawdzie skarżąca nie została w pierwszej fazie postępowania potraktowana jako strona i z tego powodu organ nie zawiadamiał jej o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków to jednak uchybienie to nie uniemożliwiło jej dokonania konkretnych czynności procesowych. Skarżąca nie wykazała aby z tego powodu była pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń. Zatem uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 18.05.2006 r. sgn.akt II OSK 831/05). Brak było podstaw do przyznania racji skarżącej, iż raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia, opracowany został przez osobę " zainteresowaną powstaniem chlewni", skoro wykonało go Biuro P. Zarzut ewentualnego samowolnego rozpoczęcia budowy może być badany dopiero na etapie pozwolenia na budowę, zatem nie mógł mieć wpływu na treść zaskarżonego postanowienia, podobnie jak zarzut co do sposobu gospodarowania przez inwestorów. W tych warunkach skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska MK