II SA/Po 850/09

WyrokWSA w Poznaniu2010-01-22

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, któremu przywrócono służbę wojskową wskutek stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, przysługują odsetki ustawowe od uposażenia wypłaconego z opóźnieniem za okres, w którym formalnie nie pełnił służby?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej stosunek służbowy, roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia służby powstaje dopiero z momentem stwierdzenia nieważności. W związku z tym, nie można mówić o zwłoce w wypłacie uposażenia w okresie, gdy decyzja o zwolnieniu była w obrocie prawnym, a co za tym idzie, nie przysługują odsetki ustawowe. Dodatkowo, sąd wskazał na istotne braki w aktach sprawy, uniemożliwiające merytoryczną kontrolę.
Stan faktyczny
Sierżant sztabowy M. J. odmówił przyjęcia niższego stanowiska służbowego po przeformowaniu jednostki wojskowej, co skutkowało wypowiedzeniem mu stosunku służbowego. Następnie decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych stwierdzono nieważność tej decyzji. M. J. domagał się przyznania odsetek od uposażenia wypłaconego mu za okres po zwolnieniu, argumentując, że wypłata nastąpiła z opóźnieniem po stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu. Organy wojskowe odmówiły przyznania odsetek, uznając, że nie doszło do zwłoki w rozumieniu przepisów, a stwierdzenie nieważności nie odwraca skutków upływu czasu ani nie tworzy prawa do odsetek za okres, gdy formalnie nie pełnił służby. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odsetek od uposażenia I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz Decyzją Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. z dnia [...]05.2008 r. nr [...]sierż. sztab. M. J. odmówiono przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia. Z uzasadnienia decyzji oraz z akt sprawy wynika, iż sierżant sztabowy M.J. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku podoficera ewidencyjnego - sekcja poboru i uzupełnień w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w P . W dniu [...]09. 2002 r. Dowódca Wojsk Lądowych wydał rozkaz nr [...]w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w Wojskowych Komendach Uzupełnień, według którego z dniem 01.11.2003 r. instytucja wojskowa, w której żołnierz pełnił służbę wojskową uległa przeformowaniu. W związku z powyższym likwidacji uległo stanowisko służbowe zajmowane przez M. J . Podoficerowi zawodowemu zaproponowano objęcie niższego stanowiska służbowego: starszego kierowcy plutonu transportowego. Zainteresowany odmówił jednak przyjęcia proponowanego mu stanowiska. W takim stanie rzeczy dnia [...].11.2002 r. decyzją Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego nr [...] wypowiedziano podoficerowi M.J. stosunek służbowy. W dalszej kolejności decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...].01.2006 r. nr [...] stwierdzono nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dnia 26.11.2002 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał, iż dla celów ewidencyjno-finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano M.J. zwaloryzowane należności z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. W motywach uzasadnienia decyzji z [...].05.2008 r. odmawiającej przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia stwierdzono też, że organy wojskowe zobowiązane były do wypłaty uposażenia za okres, w którym żołnierze faktycznie pozostawali poza służbą, z zaznaczeniem, że mają to być należności zwaloryzowane zgodnie z przepisami. Odnośnie odsetek organ powołał się na treść art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179, poz. 1750 ze zm.), który stanowi, że tylko w razie zwłoki w wypłacie uposażenia żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne. Zdaniem organu instytucja zwłoki (art. 476 k.c.) - w odróżnieniu od opóźnienia (art. 481 k.c.) warunkowana jest winą. W ocenie organu nie sposób przypisać winy organowi zobowiązanemu do zapłaty uposażenia. Podkreślono też, że M. J. mimo, że nie pełnił służby wojskowej to otrzymywał od resortu MON należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, w szczególności dwunastomiesięczne uposażenie, odprawę wojskową i emeryturę wojskową. Organ wyraził przekonanie, że dopiero z chwilą, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna, roszczenia o odsetki można naliczać od tego właśnie momentu, ale nie wstecz, lecz po tej dacie. Od powyższej decyzji M. J. wniósł odwołanie. W odwołaniu podniesiono naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem zainteresowanego stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej, oznacza, że skutki są takie jakby tej decyzji nigdy nie wydano. W związku z powyższym w całym, spornym okresie podoficer w sensie prawnym pełnił zawodową służbę wojskową. Dlatego też każdego 10 dnia miesiąca w spornym okresie odwołujący winien otrzymywać uposażenie, a co za tym idzie na podstawie art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 17.12.1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 2002 r., Nr 76, poz. 693 ze zm.) oraz art. 75 ust. 3 ustawy o służbie żołnierzy zawodowych przysługują mu odsetki od uposażenia. Zdaniem M. J. stanowisko organu I instancji budzi poważne wątpliwości także z tego powodu, iż wypłacając powodowi uposażenie za sporny okres po terminie jego wymagalności, miał wiedzę i świadomość konkretnego długu i wiedzę o tym, iż wypłaca należności po terminie. Dnia [...].06.2008 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. wydał decyzję nr [...]utrzymującą decyzję organu I instancji w mocy. Organ II instancji powtórzył argumentację Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. nie znajdując podstawy do wypłacenia odsetek. Analogicznie do twierdzeń organu I instancji przyjęto, że M. J. po przywróceniu do służby odmówił zwrotu świadczenia emerytalnego i innych nienależnych świadczeń. Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że najbardziej nieuzasadnione wydaje się roszczenie o odsetki za świadczenie, które żołnierz pobrał z góry (roczne uposażenie przez pierwszy rok po zwolnieniu). W przewidzianym ustawą terminie M. J. wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P., względnie o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu organu II instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa., polegającą na uznaniu, iż wskutek stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego nie powstało po stronie skarżącego przywrócenie stanu poprzedniego, w którym miał on w okresie od dnia 01.03.2003 r. do dnia 30.06.2006 r. prawo do wypłaty uposażenia w terminie do 10 dnia każdego miesiąca kalendarzowego w tym okresie, a tym samym, iż wypłacenie uposażeń po dacie 30.06.2006 r. w formie skumulowanej odbyło się z zawinionym opóźnieniem organów wojskowych (ze zwłoką). Skarżący zaznaczył, że na potwierdzenie swojego stanowiska wielokrotnie przytaczał pogląd, który znalazł wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak również w orzecznictwie sądów powszechnych. M. J. wniósł zarazem w skardze o prowadzenie sprawy w trybie uproszczonym oraz wydanie wyroku bez przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 23.07.2008 r. (k. 29) organ II instancji poinformował Sąd, że w bliźniaczo podobnych sprawach toczących się wcześniej przed sądami pracy i zakończonych wyrokami II instancji - VI Wydziału Sądu Okręgowego w Poznaniu Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła skargi kasacyjne do Sądu Najwyższego. W związku z faktem ich oczekiwania na rozpatrzenie organ wniósł o zawieszenie niniejszej sprawy przed tutejszym sądem do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy zagadnienia prawnego będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Postanowieniem z dnia 05.08.2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie w sprawie (k.45). W związku z wydaniem przez Sąd Najwyższy w dniu 02.07.2008 r. wyroku o sygn. II PK 8/08 postanowieniem z dnia 04.11.2008 r. postępowanie podjęto (k. 61). Wyrokiem z dnia 16.12.2008 r. sygn. IV SA/Po 506/08 (k.68) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Jednak wskutek złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30.09.2009 r. sygn. I OSK 101/09 (k.129) uchylił wyrok WSA w Poznaniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wyjaśnił, że zasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 75 ust. 3 i art. 81 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2008 r. Dz. U. Nr 179, poz. 1750). Pierwszy z tych przepisów określa terminy wypłacania żołnierzom zawodowym pozostającym w służbie wojskowej uposażenia zasadniczego, dodatków do uposażenia i innych należności, drugi przepis natomiast stanowi, że: "w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne". Oceniając zarzut błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwego zastosowania wskazanych wyżej przepisów należy w pierwszej kolejności podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie kwestię sporną stanowi prawo do odsetek za zwłokę w wypłacie uposażenia, które zostało wypłacone w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej. Decyzja stwierdzająca nieważność jest aktem o charakterze deklaratoryjnym działającym wstecz i eliminującym skutki prawne wadliwej decyzji. Jednakże trzeba również mieć na względzie, że decyzja stwierdzająca nieważność nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy również elementy nowego stanu prawnego, wywiera skutki w obrocie prawnym. Są to elementy konstytutywne decyzji nieważnościowej. Decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. Dopiero od dnia doręczenia stronom decyzji stwierdzającej nieważność ustaje okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności. Jednakże należy mieć na względzie okoliczność, iż nie wszystkie skutki wywołane przez decyzję nieważną są odwracalne. Do skutków o charakterze nieodwracalnym należy upływ czasu, który ma niebagatelne znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Trzeba zauważyć, że decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej wywołała skutek prawny w postaci rozwiązania stosunku służbowego. W efekcie skarżący został przeniesiony do rezerwy, a więc uzyskał status, z którym wiąże się prawo do odprawy i po spełnieniu odpowiednich przesłanek prawo do emerytury wojskowej, który można ogólnie określić jako status przeniesionego do rezerwy. Oczywistym jest, że w tym samym czasie skarżący nie mógł mieć statusu żołnierza zawodowego jak i statusu przeniesionego do rezerwy. Zatem dopóki w obrocie prawnym pozostawała decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej, dopóty nie powstawało roszczenie o zapłatę uposażenia za okres, który nastąpił po rozwiązaniu stosunku służbowego i uzyskania statusu przeniesionego do rezerwy. W tym czasie w stosunku do skarżącego zaktualizowały się inne uprawnienia wynikające z instytucji prawnych uruchamianych po rozwiązaniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Wobec tego w tym okresie zachodziła przedmiotowa niemożność świadczeń z tytułu stosunku zawodowej służby wojskowej, a zatem nie można przyjąć, aby doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia. Roszczenie o wypłatę takiego uposażenia w tym okresie nie powstawało, gdyż nie istniał administracyjnoprawny stosunek obligacyjny, stanowiący podstawę do wypłaty tego typu należności. Wprawdzie decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej wywołała skutek wsteczny w zakresie stosunku zawodowej służby wojskowej, jednakże poza zaktualizowaniem z momentem jej uostatecznienia prawa do uposażenia za okres od dnia rozwiązania stosunku służbowego nie mogła odwrócić skutku upływu czasu w zakresie prawa do tych świadczeń. W czasie pozostawania w obrocie prawnym decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej nie istniał między stronami administracyjnoprawny stosunek obligacyjny. Dopiero stwierdzenie nieważności tej decyzji spowodowało, że powstało roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Jest to skutek prawny decyzji stwierdzającej nieważność, będący elementem konstytutywnym decyzji nieważnościowej. Reasumując należy stwierdzić, że skoro roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku ze skutkiem ex tunc powstało po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej ten stosunek administracyjnoprawny, to brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, iż zostały spełnione przesłanki prawa do odsetek, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, za każdy miesiąc okresu, w którym skarżący miał statusu przeniesionego do rezerwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego. Wzruszenie aktu administracyjnego może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ppsa). Działając przy tym w myśl art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga również fakt, iż zaskarżona decyzja wydana została w sprawie, w której orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny i wyrokiem z dnia 30.09.2009 r. sygn. II OSK 101/09 uchylił wyrok Sądu I instancji. Zgodnie z art. 190 ppsa, sąd któremu, skutkiem uchylenia wyroku, sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest, zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.09.2009 r. sygn. II OSK 101/09. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wymienionym wyżej wyroku decyzja stwierdzająca nieważność jest aktem o charakterze deklaratoryjnym działającym wstecz i eliminującym skutki prawne wadliwej decyzji. Jednakże trzeba również mieć na względzie, że decyzja stwierdzająca nieważność nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy również elementy nowego stanu prawnego, wywiera skutki w obrocie prawnym. Są to elementy konstytutywne decyzji nieważnościowej. Decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. Dopiero od dnia doręczenia stronom decyzji stwierdzającej nieważność ustaje okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności. Nie wszystkie skutki wywołane przez decyzję nieważną są odwracalne. Do skutków o charakterze nieodwracalnym należy upływ czasu, który ma niebagatelne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej wywołała skutek prawny w postaci rozwiązania stosunku służbowego. W efekcie skarżący został przeniesiony do rezerwy, a więc uzyskał status, z którym wiąże się prawo do odprawy i po spełnieniu odpowiednich przesłanek prawo do emerytury wojskowej, który można ogólnie określić jako status przeniesionego do rezerwy. Oczywistym jest, że w tym samym czasie skarżący nie mógł mieć statusu żołnierza zawodowego jak i statusu przeniesionego do rezerwy. Zatem dopóki w obrocie prawnym pozostawała decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej, dopóty nie powstawało roszczenie o zapłatę uposażenia za okres, który nastąpił po rozwiązaniu stosunku służbowego i uzyskania statusu przeniesionego do rezerwy. W tym czasie w stosunku do skarżącego zaktualizowały się inne uprawnienia wynikające z instytucji prawnych uruchamianych po rozwiązaniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Wobec tego w tym okresie zachodziła przedmiotowa niemożność świadczeń z tytułu stosunku zawodowej służby wojskowej, a zatem nie można przyjąć, aby doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia. Roszczenie o wypłatę takiego uposażenia w tym okresie nie powstawało, gdyż nie istniał administracyjnoprawny stosunek obligacyjny, stanowiący podstawę do wypłaty tego typu należności. Wprawdzie decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej wywołała skutek wsteczny w zakresie stosunku zawodowej służby wojskowej, jednakże poza zaktualizowaniem z momentem jej uostatecznienia prawa do uposażenia za okres od dnia rozwiązania stosunku służbowego nie mogła odwrócić skutku upływu czasu w zakresie prawa do tych świadczeń. W czasie pozostawania w obrocie prawnym decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej nie istniał między stronami administracyjnoprawny stosunek obligacyjny. Dopiero stwierdzenie nieważności tej decyzji spowodowało, że powstało roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Jest to skutek prawny decyzji stwierdzającej nieważność, będący elementem konstytutywnym decyzji nieważnościowej. W konsekwencji skoro roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku ze skutkiem ex tunc powstało po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej ten stosunek administracyjnoprawny, to brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, iż zostały spełnione przesłanki prawa do odsetek, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, za każdy miesiąc okresu, w którym skarżący miał statusu przeniesionego do rezerwy. Stosownie do treści art. 54 § 2 ppsa organ, do którego skarga została skierowana, zobowiązany jest przekazać Sądowi kompletne akta sprawy. Podstawą orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem. Stosownie do art. 133 § 1 ppsa Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zatem Sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 ppsa), a także dowody uzupełniające z dokumentów (art. 106 § 3 ppsa ), jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości a jednocześnie nie powoduje nadmiernego przedłużenia w sprawie. Co do zasady więc nie prowadzi się postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Sąd ten, bowiem kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. Dopuszczalne jest jedynie przeprowadzenie dowodu uzupełniającego tj. takiego, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją. Jeżeli natomiast zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok NSA z 07.02.2001 r., sygn. V SA 671/00). Przytoczone powyżej okoliczności przesądziły o konieczności uwzględnienia złożonej skargi. W niniejszej sprawie organ nadesłał akta daleko niekompletne i pozbawione szeregu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów. Nadesłanie do Sądu akt, do których nie załączono tak istotnych dla toku postępowania dokumentów jak: wniosek inicjujący postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia czyni niemożliwym dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał Sąd nie jest w stanie ocenić tak zasadniczych kwestii, jak choćby to czy organ w ogóle prawidłowo zinterpretował treść żądania wniosku. Brak danych na temat daty oraz sposobu złożenia wniosku. Nie jest również jasne jakiego okresu dotyczyło wskazane we wniosku żądanie. Okoliczności te mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, a nie zostały one wyjaśnione również w uzasadnieniach decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego. W aktach sprawy brak również dokumentacji potwierdzającej sposób naliczenia i dokonania wypłaty uposażenia. Stwierdzone braki dotyczą zasadniczej z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy części dokumentacji. Stwierdzone uchybienie stanowi naruszenie prawa do rzetelnej procedury, które ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego ( art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28.01.319; wyrok NSA z 19.X.1993 r.- sygn. V SA 250/93, ONSA 2/94/84). Naruszenie tych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Warunkiem wydania rozstrzygnięcia w sprawie jest ustalenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały wyjaśnione. Aby to było możliwe, Sąd musi dysponować kompletem akt sprawy, które powinien przesłać organ, którego decyzji dotyczy skarga. Sąd w dacie orzekania nie dysponował kompletnymi aktami sprawy. W świetle zebranego w sprawie materiału, potwierdzenia nie znajduje argumentacja organu, nawet co do faktu wypłaty uposażenia. Tymczasem, w myśl art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Dokonanie stosownych ustaleń jest możliwe wyłącznie w oparciu o akta administracyjne sprawy obrazujące dotychczasowy przebieg postępowania w danej sprawie, czego wyrazem jest m.in. prowadzenie akt administracyjnych sprawy w oryginale, gromadzenie w sprawie, wezwań i skierowań dotyczących sprawy oraz potwierdzeń odbioru rozstrzygnięć przez strony postępowania, a także wszystkich dokumentów potwierdzających w myśl zasady pisemności (art. 14 kpa) podejmowane w toku postępowania czynności. Materiał dowodowy, który stanowi podstawę ustaleń faktycznych i wydanego rozstrzygnięcia musi znajdować się w aktach sprawy administracyjnej. Dokonanie oceny prawidłowości ustaleń w niniejszej sprawie, z uwzględnieniem wytycznych: zawartych w wyroku z dnia 30.09.2009 r. sygn. II OSK 101/09 oraz przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 106) jest niemożliwe w świetle poważnej wadliwości przedłożonych akt administracyjnych. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa orzeczono jak w pkt I wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne stanie się uzupełnienie akt administracyjnych w ten sposób, aby przedstawiały one rzeczywisty przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie. Argumentacja przytoczona na poparcie rozstrzygnięcia wydanego w sprawie musi znajdować potwierdzenie w zebranym w aktach administracyjnych sprawy materiale, w szczególności muszą to być dokumenty wymieniane w uzasadnieniu niniejszego wyroku tj. wniosek w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia, dokumentacja obrazująca sposób naliczenia i termin dokonania na rzecz skarżącego wypłaty uposażenia. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt. II wyroku w oparciu o art. 152 ppsa. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło