II SA/Po 856/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba /spr./ Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi Wojewody L. na uchwałę Rady Miejskiej wŻarach z dnia 15 lipca 2004r. Nr XVII/49/04 w przedmiocie planu ochrony środowiska i planu gospodarki odpadami I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. /-/L. Drewniak – Żaba /-/A. Zieliński /-/St. Małek Uchwałą z dnia 15 lipca 2004r. nr XVII/49/04 podjętą na podstawie art.18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001r. Nr 61, poz. 627 ze zm.) w związku z art. 14 ust. 6 i 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. z 2001r. Nr 62, poz. 628 ze zm.). Rada Miejska w Żarach przyjęła Program Ochrony Środowiska wraz z Prawem Gospodarki Odpadami dla Związku Gmin na lata 2004 – 2011 uwzględniający zadanie Gminy Żary o statusie miejskim stanowiące załączniki do uchwały. Ze skargą na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wystąpił Wojewoda L., który działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zarzucając jej istotne naruszenie przepisu art. 64 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym i wnosząc w konsekwencji o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że zgodnie z § 2 pkt 9 Statutu Związku Gmin (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2002r. Nr 77, poz. 1024) Miasto Żary jest członkiem tego związku, natomiast jak wynika z § 8 Statutu do zadań Związku należy między innymi: wspólne planowanie, wykonywanie i eksploatowanie obiektów z zakresu ochrony środowiska oraz wdrażanie nowoczesnych technologii gospodarowania odpadami i gospodarką wodno – ściekową. Tak więc w ocenie organu nadzoru prawa i obowiązki gmin należących do Związku związane z ochroną środowiska i planem gospodarki odpadami, przeszły z dniem ogłoszenia Statutu Gmin na ten Związek. Skoro więc Miasto Żary jest członkiem Związku, to Rada Miejska w Żarach nie miała podstaw prawnych do przyjęcia Programu Ochrony Środowiska wraz z Planem Gospodarki Odpadami dla Związku Gmin, albowiem jedynie Zgromadzenie Związku jest władcze do podjęcia uchwały w tymże zakresie. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Żary wniósł o oddalenie skargi, podnosząc iż obowiązki gminy dotyczące opracowywania przez gminy programu ochrony środowiska, oraz planu gospodarki odpadami, na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 61, poz. 627 ze zm.), ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.), a także § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 09 kwietnia 2003r. w sprawie sporządzenia planów gospodarki odpadami (Dz. U. Nr 66, poz. 620) obejmują znacznie szerszy zakres zadań gmin w tym przedmiocie, aniżeli kompetencje przekazane przez gminę Związkowi Gmin. W przyjętym przez Radę Miejską w Żarach programie i planie gospodarki odpadami uwzględnione są wspólne zadania dla realizacji i finansowania przez gminy uczestniczące w Związku Gmin, jak i zadania, w tym inwestycyjne, dla Gminy Żary o statusie miejskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawie niniejszej bezsporne jest, że Miasto Żary jest członkiem Związku Gmin (§ 2 Statutu Związku Gmin – Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2002r. Nr 77, poz. 1024). Zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku międzygminnym, związane z wykonywaniem zadań przekazanych związkowi, przechodzą na związek z dniem ogłoszenia tego związku. W § 8 statutu Związku Gmin ustalono, że do zadań Związku należy "wspólne planowanie, wykonywanie i eksploatowanie obiektów z zakresu środowiska, wdrażanie nowoczesnych technologii gospodarowania odpadami i gospodarką wodno – ściekową". Z powyższego wynika, że prawa i obowiązki Miasta Żary, z dniem ogłoszenia Statutu Związku Gmin związane z planowaniem, wykonywaniem i eksploatowaniem obiektów z zakresu ochrony środowiska, wdrażanie nowoczesnych technologii gospodarowania odpadami i gospodarką wodno – ściekową, przeszły na ten Związek. Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym przez skarżącego, iż ten zapis statutu świadczy o przekazaniu przez Miasto Żary wszystkich spraw z zakresu programu ochrony środowiska i planu gospodarki odpadami. W tym względzie rację przyznać należy Radzie Miejskiej w Żarach. Mianowicie ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001r. Nr 62, poz. 627 ze zm.) w art. 17 ust. 1 wprowadza obowiązek opracowania także przez gminy programu związanego z ochroną środowiska, natomiast ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. z 2001r. Nr 62, poz. 628 ze zm.) w art. 14 ust. 2 i art. 15 obowiązek opracowywania planów gospodarki odpadami. Faktycznie zakres tychże opracowań wyznaczony wskazanymi wyżej przepisami, a nadto § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 09 kwietnia 2003r. w sprawie sporządzenia planów gospodarki odpadami (Dz. U. Nr 66, poz. 620) jest znacznie szerszy, aniżeli uprawnienia i obowiązki gmin przekazane w § 8 Statutu Związku Gmin. Dlatego też podnoszony przez skarżącego zarzut przekazania Związkowi przez Miasto Żary wszystkich uprawnień i obowiązków w zakresie ochrony środowiska i gospodarki odpadami jest nietrafny. Niewątpliwie jednak rację ma skarżący twierdząc, iż w zakresie przekazanym Związkowi Rada Miejska traci niejako uprawnienia i nie posiada – od chwili ogłoszenia statutu związku – kompetencji do podejmowania uchwał w tymże zakresie. Ze znajdujących się w aktach sprawy załączników do zaskarżonej uchwały – to jest "Program Ochrony Środowiska dla Związku Gmin" i "Planu Gospodarki Odpadami dla Związku Gmin" wynika, że obejmują one uregulowania – w zakresie przekazanym przez członków Związku – temu Związkowi. A skoro Miasto Żary przekazało część swoich praw i obowiązków, związanych z zadaniami w zakresie ustawy o ochronie środowiska i ustawy o odpadach na Związek Gmin, to wszelkie czynności podejmowane w tym zakresie, a więc również podejmowanie uchwał są nieważne, jako podejmowane bez podstawy prawnej. Bez znaczenia w takiej sytuacji jest więc powoływanie się na zapis ustawy – uprawniający do podejmowania działań w tym zakresie – skoro Rada przekazała swe kompetencje do dokonywania czynności Związkowi Gmin. Wobec powyższych okoliczności Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji, określając na podstawie art. 152 cytowanej ustawy o niemożności wykonania zaskarżonej uchwały. /-/L. Drewniak – Żaba /-/A. Zieliński /-/St. Małek kk