II SA/Po 860/13

Dnia 15 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 roku sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2013 roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r., II SA/Po 1093/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Poznaniu z dnia [...] października 2012 r., znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...], na mocy której odmówiono G. L. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zapłatę odszkodowania za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego na wrzesień 2012 r. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że G. L. zwróciła się o pomoc finansową na zapłatę czynszu na miesiąc wrzesień 2012 r. Odmawiając przyznania wnioskowanej pomocy organ I instancji wskazał, że skarżąca zobowiązana jest do zapłaty odszkodowania za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego, gdyż wynajmujący wypowiedział jej umowę najmu. Wprawdzie G. L. spełnia kryterium dochodowe, to jednak niski dochód bądź jego brak, nie stanowi podstawy do przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Prezydenta Miasta P. nie znalazł podstaw przemawiających za koniecznością udzielenia świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na opłacenie należności z tytułu bezumownego korzystania z lokalu na miesiąc wrzesień 2012r. Skarżąca posiada bowiem znaczne zaległości w opłatach czynszowych, które na dzień [...] czerwca 2012 r. wynosiły 6.288,74 zł. Ponadto wynajmujący pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wypowiedział G. L. umowę najmu z uwagi na zaistniałe zaległości w opłatach czynszowych, pismem z dnia [...] maja 2011 r. wezwał skarżącą do opuszczenia zajmowanego lokalu w terminie do dnia [...] czerwca 2011 r., a w dniu [...] lipca 2012 r. złożył do sądu pozew o eksmisję. Organy I instancji wskazał, że wsparcie świadczone przez organy pomocy społecznej jest ze swej natury świadczeniem doraźnym, i ma na celu usamodzielnienie osób i rodzin, nie zaś wyręczanie ich w rozwiązywaniu własnych problemów, tym bardziej w momencie świadomego działania wpływającego na znaczne pogorszenie własnej sytuacji materialnej i bytowej. Tymczasem mimo wyznaczenia terminu do uregulowania należności, G. L. nie spłaciła zaległych zobowiązań. Dlatego przyznanie jednorazowo świadczeń z pomocy społecznej na pokrycie kosztów związanych z należnością za bezumowne korzystanie z lokalu za jeden miesiąc byłoby sprzeczne z celami pomocy społecznej, ponieważ nie poprawi to sytuacji życiowej i materialnej skarżącej. Trudna sytuacja życiowa, w jakiej znalazła się skarżąca, nie polega jedynie na niemożności zapłaty bieżących świadczeń oraz uregulowania zaległości za korzystanie z lokalu mieszkalnego, ale również z tego powodu, że otrzymała wypowiedzenie umowy najmu przedmiotowego lokalu. Nadto, w kolejnych miesiącach znowu powstanie konieczność uregulowania odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy opisaną decyzję organu i instancji, podzielając w pełni argumentację Prezydenta Miasta P. Natomiast G. L. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zakwestionowała zarzucany jej brak tytułu prawnego do zajmowanego mieszkania. Podniosła, że nieprawdą jest, że wnioskowana pomoc nie poprawi jej sytuacji materialnej, skoro brak pomocy spowoduje zaległości czynszowe. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd podzielił stanowisko organów administracji publicznej co do uznaniowego charakteru decyzji o przyznaniu zasiłku celowego, zastrzegając jednak, że taka konstrukcja nie pozwala jednak na dowolność w załatwieniu sprawy. Orzekając w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego, organy mają bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z tej perspektywy zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2012 r. Kolegium wydało z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to polegało na braku wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i przesłanek, będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Odmawiając przyznania wnioskowanej pomocy, organy przyjęły, że skarżąca korzysta bezumownie z lokalu mieszkalnego i nie jest zobowiązana do płacenia czynszu, lecz do odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu. W konsekwencji organy odmówiły skarżącej przyznanie pomocy finansowej na opłacenie odszkodowania za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego stwierdzając, iż mija się to z celem pomocy społecznej. Tymczasem analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pozwala na przyjęcie, że G. L. w okresie, na który złożyła wniosek o pomoc finansową w opłacie czynszu, korzystała z zajmowanego lokalu bez stosownej umowy. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że skarżąca w 2011 r. straciła prawo do zajmowanego lokalu. Znajduje się tam jedynie pismo z dnia [...] czerwca 2012 r. podpisane m.in. przez Dyrektora Przedszkola nr [...] "M." na os. P. [...] w P., w którym poinformowano organ I instancji, jaka jest wysokość zaległości czynszowej G. L. oraz o zamiarze złożenia pozwu o eksmisję skarżącej. Pismo to nie wystarczy jednak, aby jednoznacznie ustalić, czy G. L. w sierpniu 2012 r. zajmowała wspomniany lokal mieszkalny bez stosownej umowy. W aktach sprawy brak jest zarówno umowy najmu jak i jej wypowiedzenia oraz potwierdzenia, iż takie oświadczenie woli dotarło w ogóle do najemcy. Brak jest także orzeczenia właściwego sądu potwierdzającego skuteczność takiego wypowiedzenia. Pismo z dnia [...] czerwca 2012 r. podpisane m.in. przez Dyrektora Przedszkola nr [...] nie ma bowiem waloru dokumentu urzędowego. Wszelkie informacje zarządcy nieruchomości uznać zatem należy za dokumenty prywatne. Dokument taki stanowi tymczasem jedynie dowód, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. W realiach niniejszej sprawy organ administracji wobec kwestionowania przez G. L. informacji o wypowiedzeniu jej umowy najmu lokalu winien z urzędu ustalić i procesowo udokumentować fakt, czy takie wypowiedzenie, a jeśli tak to w jakiej formie, o jakiej treści i kiedy zostało skierowane do skarżącej. Powyższego zabrakło w rozpatrywanej sprawie, a zatem ustalenia organów co do okoliczności bezumownego korzystania przez G. L. z zajmowanego lokalu okazały się dowolne i przedwczesne. Uchybienie to ma charakter istotny, gdyż doprowadziło do rozstrzygnięcia niezgodnego z treścią wniosku skarżącej, która wnosiła o przyznanie pomocy na opłacenie czynszu, a nie na opłaceniu odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z lokalu mieszkalnego. Ponadto uzasadnienie decyzji organów pomocy społecznej opierało się na stanowisku, że pomoc na opłacenie odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z lokalu mieszkalnego mija się z celem pomocy społecznej, ponieważ nie wpłynie na poprawę sytuacji skarżącej. Organy w żaden sposób nie wypowiedziały się, czy w sytuacji gdyby G. L. posiadała tytuł prawny do zajmowanego lokalu, taka pomoc byłaby też niecelowa. Dlatego, rozpatrując ponownie sprawę, organ II instancji powinien uzupełnić dowody potwierdzające bezumowne korzystanie przez skarżącą z zajmowanego lokalu w miesięcu sierpniu 2012 r. i rozważyć, jaki jest charakter prawny korzystania przez nią z zajmowanego lokalu i jak ta okoliczność wpływa na możność przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy. Rozpoznając ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79 poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania, podkreślając zarazem konieczność uwzględnienia aktualnego stanu prawnego i faktycznego, oraz zbadania, czy udzielone wsparcie finansowe będzie odpowiadać zasadom i celom pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło następnie, że organ I instancji bezpodstawnie przyjął, iż lokal, w którym skarżąca mieszka, jest zajmowany przez nią bez tytułu prawnego. Ponadto, Prezydent Miasta P. błędnie uznał, że wniosek skarżącej dotyczy przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na opłacenie kosztów bezumownego zajmowania lokalu przez skarżącą we wrześniu 2012 r. Tym samym doszło do naruszenia art. 7-10 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji powinien zatem wyjaśnić treść powyższego wniosku oraz rozważyć kwestię tytułu prawnego skarżącej do zajmowanego przez nią lokalu. Nadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało także, że decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], przyznającej dodatek mieszkaniowy, Prezydent Miasta P. potwierdził, że skarżąca dysponuje tytułem prawnym do zajmowanego lokalu. Ustalenia wymaga również kwestia dochodów, osiąganych przez skarżącą, a w szczególności to, czy uzyskała ona prawo do emerytury socjalnej, o która zwróciła się do Prezesa Rady Ministrów w dniu [...] lipca 2012 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. G. L. zaskarżyła omówioną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Kolegium powinno orzec merytorycznie, a nie przekazywać sprawę do rozpatrzenia ponownie przez organ I instancji. Tym bardziej, że wytyczne w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego dotyczą informacji przynajmniej częściowo niepotrzebnych, np. kwestii przyznania emerytury specjalnej. Dlatego też skarżąca wniosła o doprowadzenie do jak najszybszego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nietrafna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie trzeba zauważyć, że pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. G. L. wniosła o przyznanie jej pomocy finansowej w postaci zasiłku na zapłatę za czynsz mieszkaniowy (k. 13 akt adm. organu I instancji). Okoliczność zgłoszenia powyższej potrzeby znajduje swoje odzwierciedlenie również w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu [...] sierpnia 2012 r. (k. 30-34 akt adm. organu I instancji). Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Należy ponadto zaznaczyć, że w niniejszej sprawie zapadł już prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1093/12 (k. 1-6 akt adm. organu II instancji). Jak wynika natomiast z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie nie tylko organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, lecz także sąd. Oznacza to, że Sąd w niniejszej związany jest stanowiskiem wyrażony w wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.). Zgodnie z art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Ustawodawca precyzuje zarazem w art. 39 ust. 2 cytowanej, że zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że decyzja w przedmiocie przyznania zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, na co wskazuje użycie wyrazu "może" w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy. Tym samym ustawodawca pozostawia organom administracji publicznej pewien luz decyzyjny, co jednak bynajmniej nie oznacza, że mogą one wydać zupełnie dowolne rozstrzygnięcie. W przypadku decyzji uznaniowej na organach administracji publicznej spoczywa bowiem obowiązek dokładnego zgromadzenia i rozważenia materiału dowodowego jako całości oraz przekonującego uzasadnienia zajętego stanowiska. Doprecyzowaniem tych ogólnych wytycznych są w kontekście poruszanej sprawy są z kolei ogólne zasady przyznawania świadczeń z tytułu pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 wskazanej ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowiek. Z kolei wedle art. 3 ust. 3 i 4 tej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z tej perspektywy należy zauważyć, że w powołanym wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. Sąd wskazał, iż powyższe wytyczne nie zostały zachowane przy wydawaniu kontrolowanych wtedy decyzji, gdyż okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla poprawnego rozstrzygnięcia sprawy, nie zostały dokładnie wyjaśnione. Sąd zalecił jednocześnie w cytowanym wyroku by materiał dowodowy został uzupełniony poprzez (1) pozyskanie dowodów na okoliczność bezumownego korzystania przez skarżącą z zajmowanego przez nią lokalu w sierpniu 2012 r. oraz (2) rozważanie charakteru prawnego korzystania przez nią z tego lokalu. Dopiero następnie organ administracji publicznej powinien zbadać na nowo zasadność przyznania skarżącej omawianego świadczenia z pomocy społecznej. Trzeba przy tym od razu podkreślić, że powyższe wytyczne zostały w zasadzie skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które to miało we własnym zakresie przeprowadzić uzupełniające czynności dowodowe. Tym samym argumentacja skarżącej, w świetle której organ II instancji powinien był orzec merytorycznie, a nie uchylić decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...] (k. 35-37 akt adm. organu I instancji), może wydawać się prima facie trafna. Sąd nie podziela jednak takiego stanowiska w kontekście niniejszej sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy uzyskano nowe informacje, mające istotne znaczenie dla poprawnego załatwienia wniosku skarżącej, przy czym informacje te nie były znane w chwili wydawania wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. W piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], Prezydent Miasta P. poinformował bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że sytuacja G. L. uległa zmianie (k. 25 akt adm. organu II instancji). Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], uzyskała ona bowiem dodatek mieszkaniowy na okres od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] maja 2012 r., a z kolei decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], na okres od dnia [...] września 2012 r. do dnia [...] lutego 2013 r. – w obu przypadkach kwota wsparcia finansowego wynosi 307,15 zł miesięcznie. W konsekwencji, jak zaznaczył organ I instancji, kwota zaległości za wynajmowany lokal uległa znacznej redukcji. Co więcej Prezydenta Miasta P. wyraził również stanowisko, że skarżąca posiada tytuł prawny do wspomnianego lokalu, gdyż wypowiedzenie umowy najmu nie zostało jej skutecznie doręczone. Ze względu na charakter powyższych informacji, nie ulega wątpliwości, że zmianie musiał ulec również zakres postępowania dowodowego, jaki został wyznaczony w wytycznych zawartych w powołanym wyroku z dnia [...] stycznia 2013 r. Z informacji przekazanych w wymienionym piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. wynika bowiem jednoznacznie, że skarżąca dysponuje jednak pewnym tytułem prawnym do zajmowanego przez nią lokalu, co z kolei podważa sedno argumentacji zaprezentowanej w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...] (k. 35-37 akt adm. organu I instancji). Ponadto, G. L. uzyskała wsparcie finansowe w postaci dodatku mieszkaniowego z mocą wsteczną, przy czym wspomniane świadczenie dotyczy znacznym okresów czasu. Jeśli uwzględni się ponadto fakt, że skarżąca sama uiszczała w części opłatę za korzystanie z zajmowanego lokalu, co potwierdza pismo Dyrektora Przedszkola nr [...] "M." w P. wraz załączonymi do niego zestawieniami (k. 5-8 akt adm. organu I instancji), to powstaje konsekwentnie pytanie, czy rozważana potrzeba, zgłoszona przez nią we wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r., nie została już w istocie zaspokojona. Nie ulega zatem wątpliwości, że przedstawione wyżej okoliczności mają istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż bezpośrednio oddziałują one na możliwość uzyskania żądanego zasiłku celowego. Ponadto, ich weryfikacja jest niezbędna w celu kompletnego ustalenia i rozważenia stanu faktycznego w sprawie, a zatem także w celu uchylenia się organów administracji publicznej od zarzutu arbitralności wydanych decyzji. Trzeba jednak zarazem podkreślić, że charakter informacji zawartych w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. sprawia, iż niezbędne jest ponowne rozpatrzenie całości materiału zgromadzonego dowodowego. Zgodnie bowiem z art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Tym samym zakres postępowania dowodowego, jakie powinno być wykonane w związku z informacjami ujawnionymi w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r., wykraczał poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego przed organem II instancji. W takim wypadku nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji mogłoby nawet naruszać prawo skarżącej do dwukrotnego rozpoznania jej wniosku o przyznanie pomocy społecznej, a tym samym także zasadę dwuinstancyjności postępowania, o jakiej mowa w art. 15 k.p.a. Tym samym uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2012 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Prezydenta Miasta P., mimo wytycznych zawartych w wyroku z dnia 26 lutego 2013 r., skierowanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, należy uznać za odpowiednie działanie organu II instancji. W tej sytuacji Sąd, rozpoznając sprawę w granicach skargi, nie znalazł żadnych podstaw do jej uwzględnienia. Skarga, jako niezasadna, podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).