II SA/Po 860/15

Dnia 6 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 roku sprawy ze skargi A.G. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2015 roku Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu K. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] (znak: [...] ), Starosta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. W. pozwolenia na budowę budynku garażowego na działce nr [...] , położonej w K., gm. N.. Odwołanie o powyższej decyzji wniosła A. G. podnosząc, iż odległość planowanej inwestycji od jej mieszkania jest zbyt mała. Postanowieniem z [...] 2015 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.) Wojewoda Wielkopolski stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, iż Kodeks postępowania administracyjnego wyznacza czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, o czym A. G. została pouczona w doręczonej jej decyzji Starosty S.. Tymczasem pismo wyżej wymienionej z dnia 25 czerwca 2015 r., które z uwagi na swoją treść zostało uznane za odwołanie od decyzji z dnia 3 czerwca 2015 r. nr 326/2015, nadane zostało w placówce pocztowej w dniu 26 czerwca 2015 r. Zatem po terminie czternastodniowym, liczonym od dnia 11 czerwca 2015 r., kiedy doszło do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji. Organ zaznaczył jednocześnie, iż nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Uzupełniająco Wojewoda wyjaśnił, że strona nie złożyła prośby o przywrócenie terminu, do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 k.p.a.). W tej sytuacji obowiązkiem organu odwoławczego było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r., sprecyzowanym pismem z 10 września 2015 r., A. G. wniosła skargę na powyższe postanowienie Wojewoda Wielkopolski z [...] 2015 r. nr [...] 8. W skardze wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podnosząc, iż z uwagi na swój stan zdrowia poprosiła w dniu 25 czerwca 2015 r. listonosza o przyjęcie i nadanie jej odwołania od decyzji Starosty S. z 3 czerwca 2015 r. i nie była świadoma, iż osoba ta dokona tego dopiero w dniu następnym. Ponadto skarżąca podniosła zarzuty dotyczące decyzji organu I instancji oraz wskazała na trudne relacje pomiędzy nią a jej sąsiadami. Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] , znak [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty S. z dnia [...] 2015 r. nr [...] (znak: [...]), której dotyczy przedmiotowe odwołanie. Postanowieniem z dnia 14 października 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uwzględnił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. ORRP w Poznaniu na pełnomocnika skarżącej wyznaczyła radcę prawnego K. W., który uczestnicząc w rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 6 lipca 2016 r. poparł skargę i jej argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 K.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przepis art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. stanowi natomiast, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Zgodnie z treścią art. 178 ust. 1 tej ustawy w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. obowiązki operatora wyznaczonego pełni Poczta Polska S.A. Z akt sprawy wynika, że skarżąca została prawidłowo pouczona przez Starostę S. w decyzji z dnia 3 czerwca 2015 r. o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Skoro decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie skarżącej do rąk własnych w dniu 11 czerwca 2011 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia doręczenia decyzji, to oznacza, że ostatnim dniem wniesienia odwołania był dzień 25 czerwca 2015 r., natomiast odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym Z. w dniu 26 czerwca 2015 r., co potwierdza data stempla pocztowego. Powyższe oznacza, że odwołanie wniesiono z uchybieniem czternastodniowego terminu do dokonania tej czynności. Wojewoda Wielkopolski słusznie zatem zauważył, iż w tej sytuacji zobligowany był do wydania postanowienia o którym mowa w art. 134 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Istotne jest również, iż do dnia wydania zaskarżonego postanowienia A. G. nie wniosła prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (uczyniła to dopiero w momencie wniesienia skargi do sądu administracyjnego), zatem w tym stanie faktycznym Wojewoda Wielkopolski nie mógł podjąć innego rozstrzygnięcia niż stwierdzenie uchybienia terminu wniesionego odwołania. Odnosząc się do uwag podniesionych przez skarżącą, dotyczących złożenia odwołania za pośrednictwem listonosza przed upływem terminu do jego wniesienia, wyjaśnić należy, iż pozostaje to bez wpływu na zachowanie terminu do wniesienia odwołania, bowiem o zachowaniu terminu do wniesienia odwołania decyduje data stempla pocztowego, która potwierdza moment dokonania tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2007 r. o sygn. akt I OSK 1872/06 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu wyjaśnić należy, iż Sąd dostrzegł, że obowiązujący od 19 sierpnia 2014 r. Regulamin świadczenia usług powszechnych Poczty Polskiej S.A. (dostępny na stronie internetowej: www.poczta-polska.pl.) przewiduje możliwość przyjmowania przesyłek nierejestrowanych i poleconych do nadania za pośrednictwem listonosza ( § 44 ust. 5 ww. Regulaminu). Niemniej po pierwsze, regulamin ten, mimo, iż został przyjęty w oparciu o przepisy ustawy dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego. Regulaminy nie są bowiem wymienione w art. 87 Konstytucji RP. Ponadto zauważyć należy, iż w powołanym § 44 ust. 5 Regulaminu mowa jest o przyjęciu do nadania za pośrednictwem listonosza, a nie o nadaniu za pośrednictwem listonosza. Zdaniem Sądu, oznacza to, że zgodnie z ww. Regulaminem przekazanie przesyłki listonoszowi nie oznacza jej nadania. Dopiero listonosz dokonuje tej czynności w imieniu nadawcy. Moment dokonania tej czynności potwierdzany jest przybiciem stempla pocztowego. Uzupełniająco wyjaśnić należy, iż Sąd kontrolując prawidłowość postanowienia w przedmiocie uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie może dokonywać kontroli kwestionowanej przez stronę decyzji organu I instancji. Wykracza to bowiem poza granice sprawy, o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kwestia oceny zasadności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę stanowi inną sprawę w znaczeniu materialnym – inny jest przedmiot postępowania. Stąd też Sąd nie odniósł się do podniesionych w tym zakresie zarzutów skarżącej. Na marginesie zauważyć należy, iż z uzyskanych od Wojewody Wielkopolskiego informacji wynika, iż organ ten decyzją z dnia [...] , znak IR-[...] stwierdził nieważność decyzji Starosty S. od której odwołuje się skarżąca. Zatem kwestionowana przez A. G. decyzja została wyeliminowana z obiegu prawnego, co w przypadku uwzględnienia skargi oraz ustalenia, że decyzja wydana w trybie nieważnościowym jest ostateczna, skutkowałoby koniecznością umorzenia postępowania odwoławczego. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.) w zw. z § 21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).