II SA/Po 866/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 listopada 2018 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego – w zakresie ustanowienia dla skarżącego adwokata z urzędu /-/ J. Szuma Wyrokiem z dnia 22 marca 2018 r., II SA/Po 866/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego (k. 41 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 4 maja 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla P. K. adwokata (k. 61 akt sądowych). Pismem z dnia 25 czerwca 2018 r. Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła adwokata P. M. jako pełnomocnika skarżącego z urzędu (k. 74 akt sądowych). Dnia 9 lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 22 marca 2018 r., II SA/Po 866/17 (k. 79-84 akt sądowych). Zarządzeniem dnia 18 lipca 2018 r. sędzia sprawozdawca stwierdził, że opinia sporządzona przez pełnomocnika z urzędu, adwokata P. M., została sporządzona z zachowaniem zasad należy tej staranności. Polecono doręczyć opinię skarżącemu stosownie do art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") z pouczeniem o treści tego przepisu (k. 89 akt sądowych). Odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony [...] 25 lipca 2018 r. (k. 90 i 106 akt sądowych). Pismem z dnia 20 sierpnia 2018 r. P. K. wniósł sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną, w której wyjaśnił, że jego pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie konsultował się z nim przez złożeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (k. 101-103 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 5 września 2018 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną P. K. z uwagi na nie sporządzenie jej przez profesjonalnego pełnomocnika (k. 108-109 akt sądowych). Pismem z dnia 19 września 2018 r. P. K. złożył po raz kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu, uzasadniając to zakończeniem reprezentacji przez ustanowionego wcześniej z urzędu adwokata, co miało nastąpić z momentem wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku (k. 116-117 akt sądowych). Zarządzeniem sędziego z dnia 25 września 2018 r. poinformowano skarżącego, że złożona przez pełnomocnika z urzędu opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie rodzi dla strony prawa do żądania wyznaczenia innego pełnomocnika z urzędu, gdyż ustanowiony pełnomocnik nadal reprezentuje stronę. Ponadto skarżący pozostaje zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie (k. 120 akt sądowych). Pismem z dnia 22 października 2018 r. P. K. ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie ponownie pełnomocnika z urzędu, powołując się na rozmowę z dotychczasowym pełnomocnikiem, w której został poinformowany, że wraz ze złożeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zakończył on reprezentowanie strony skarżącej. Jednocześnie P. K. przedłożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 129-134 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 20 listopada 2018 r., II SA/Po 866/17 referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania P. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W motywach orzeczenia referendarz w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii kosztów sądowych. Przypomniał, że zgodnie art. 239 § 2 pkt 1 lit. a P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. P. K. wnosząc skargę w sprawie dotyczącej zasiłku celowego nie miał z mocy prawa obowiązku ponoszenia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należało umorzyć (art. 249a P.p.s.a.). Dalej referendarz sądowy odniósł się do kwestii kolejnego żądania dotyczącego ustanowienia adwokata. Zaznaczył, że postanowieniem z dnia 4 maja 2018 r. skarżącemu przyznano pełnomocnika z urzędu, a dnia 25 czerwca 2018 r. Dziekan Rady Okręgowej Rady Adwokackiej w P. wyznaczył do tej roli adwokata [...]. Adwokat, jako profesjonalny pełnomocnik, po analizie zapadłego orzeczenia zgodził się z argumentacją zaprezentowaną w wyroku Sądu i w związku z tym sporządził z zachowaniem zasad należytej staranności w dniu 24 sierpnia 2018 r. opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Nawiązując do powyższego referendarz sądowy wywiódł, że w P.p.s.a. nie ma przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań. Uprzednie przyznanie [...] adwokata z urzędu wypełniło rozumienie pojęcia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla strony pełnomocnika. Nie zachodziła zatem konieczność ponownego przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie. Referendarz dodał też, że w realiach sprawy nie było możliwe rozpoznanie kolejnego wniosku o prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika do wniesienia środka zaskarżenia od wyroku. Ponowne rozpoznawanie wniosku w zakresie przyznania pełnomocnika w osobie innego adwokata w tej samej sprawie pozostaje zatem bezprzedmiotowe, gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu został już rozpoznany pozytywnie dla strony. Według referendarza zachodziły zatem przesłanki do umorzenia postępowania również w zakresie ustanowienia adwokata. Ubocznie referendarz wyjaśnił, że o wyznaczeniu konkretnego adwokata pełnomocnikiem strony nie decyduje Sąd, a jedynie organ samorządu adwokackiego (Okręgowa Rada Adwokacka). Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci ustanowienia innego pełnomocnika. Przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już bowiem skonsumowane. Od postanowienia referendarza z dnia 20 listopada 2018 r. P. K., reprezentowany przez adwokata [...], wniósł sprzeciw – zaskarżając postanowienie w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, polegające na niewłaściwym zastosowaniu przez referendarza sądowego art. 194 § 4 zd. 1 w zw. z art. 243 § 1 zd. 1 P.p.s.a. i uznanie, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do adwokata z urzędu w sytuacji, gdy zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, a skarżący ma prawo do złożenia wniosku w toku postępowania, zwłaszcza gdy umocowanie dotychczasowego pełnomocnika wygasło, a skarżący wraz z postanowieniem o odrzuceniu skargi kasacyjnej otrzymał pouczenie o prawie do pomocy przez adwokata/radcę prawnego przy złożeniu zażalenia na postanowienie (pkt 6 pouczenia z dnia 11 września 2018 r.). Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o zmianę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonego postanowienia z dnia 20 listopada 2018 r. i ustanowienie dla skarżącego adwokata z urzędu. Wystąpił nadto o przyznanie mu (jako pełnomocnikowi) kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu skargowym według norm przepisanych, oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte przez skarżącego nawet w części. W motywach sprzeciwu pełnomocnik P. K. wyjaśnił, że został ustanowiony dla skarżącego na jego wniosek złożony w toku postępowania po wydaniu wyroku. Konsekwencje wyznaczenia pełnomocnika na tym etapie sprawy były takie, iż pełnomocnik ustanowiony z urzędu, w świetle art. 177 §4 P.p.s.a., był zobowiązany do zbadania, czy istnieją podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej. W wyniku badania pełnomocnik wnosi skargę kasacyjną albo składa opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W przypadku wniesienia skargi kasacyjnej, nie ulega wątpliwości, iż pełnomocnik działa do momentu prawomocnego zakończenia sprawy. Adwokat P. M. zaznaczył dalej, że sytuacja ta nie jest oczywista w przypadku, gdy ustanowiony pełnomocnik składa opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W takim wypadku złożenie opinii co do zasady powinno kończyć działanie pełnomocnika, co wiąże się ze szczególnym stosunkiem zaufania pełnomocnika i skarżącego. Pełnomocnik wyjaśnił dalej, że skarżący pomimo opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, na podstawie, art. 177 § 4 zd. 3 P.p.s.a. ma prawo do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej, przy czym nadal wiąże go przymus adwokacko-radcowski, co prowadzi do wniosku, iż skarżący powinien ustanowić pełnomocnika z wyboru, który podjąłby się sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Gdyby uznać, iż działanie pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie kończy się z chwilą wydania opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, lecz trwa nadal (jak wynikałoby to z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia), wówczas oznaczałoby to, iż w istocie pełnomocnik ustanowiony z urzędu powinien działać niezgodnie z wydana przez siebie opinią. Wszystkie czynności, jakie ustanowiony pełnomocnik mógłby podjąć po wydaniu przez siebie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej prowadzą do wniesienia skargi kasacyjnej, a więc do działania, które byłoby sprzeczne z treścią opinii wydanej przez tegoż pełnomocnika. Tego rodzaju sprzeczność trudno zaakceptować. W sprzeciwie dalej wywiedziono, że w specyficznej sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący (po złożeniu skargi kasacyjnej w imieniu własnym i otrzymaniu nieprawomocnego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej) rozważyć należy dwie możliwości: - ewentualne zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej powinien sporządzić adwokat z wyboru (na zasadzie analogii do art. 177 § 4 zd. trzecie P.p.s.a.), - skarżący może w trybie art. 243 § 1 zd. 1 P.p.s.a. złożyć wniosek o ustanowienie adwokata w toku postępowania, a to w związku z zakończeniem działania przez wcześniej ustanowionego pełnomocnika na skutek wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie pełnomocnika skarżącego, ta druga możliwość jest prawidłowa, albowiem znajduje oparcie w przepisach P.p.s.a. Adwokat P. M. przyznał, że skarżącemu nie przysługuje prawo do kolejnego adwokata, który sporządziłby skargę kasacyjną, jednakże nie znaczy to, że skarżącemu nie przysługuje w takiej sytuacji prawo do adwokata w toku postępowania na podstawie art. 243 § 1 zd. 1 P.p.s.a., który wniósłby zażalenie zgodnie z art. 194 § 4 zd. 1 P.p.s.a. Taka konkluzja jednoznacznie nasuwa się po przeanalizowaniu czynności Sądu podjętych po wniesieniu przez skarżącego skargi kasacyjnej. Sąd wydał bowiem postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które doręczył jedynie skarżącemu, a nie jego pełnomocnikowi – co uzasadnia słuszny wniosek, iż z chwila wydania opinii o braku podstaw zakończyła się rola pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego w ramach pomocy prawnej.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Objęte sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego podlega utrzymaniu w mocy. Pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu została przyznana na etapie postępowania międzyinstancyjnego, to jest po wydaniu przez Sąd w dniu 22 marca 2018 r. wyroku oddalającego skargę. Z kolei Okręgowa Rada Adwokacka – działając w oparciu o postanowienie referendarza sądowego z 4 maja 2018 r. – dnia 25 czerwca 2018 r. wyznaczyła dla P. K. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata P. M.. Jak wskazano w części sprawozdawczej niniejszego postanowienia dnia 9 lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku (k. 79-84 akt sądowych), a odpis opinii został doręczony P. K. 25 lipca 2018 r. (k. 90 i 106 akt sądowych). Sprzeciw złożony w odniesieniu do postanowienia nie zawiera polemiki z procesowymi konsekwencjami prawnymi sporządzenia i następnie doręczenia bezpośrednio skarżącemu złożonej przez adwokata P. M. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie ulega wątpliwości, że składając tego rodzaju opinię profesjonalny pełnomocnik wywiązuje się ze swojego obowiązku pomocy prawnej, jeśli chodzi o wsparcie strony w zakresie oceny i ewentualnego zaskarżenia wyroku. W sprzeciwie od postanowienia referendarza z dnia 20 listopada 2018 r. uwypuklono natomiast inną okoliczność. Podkreślono, że po złożeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez ustanowionego z urzędu adwokata, na skutek działania P. K., doszło do wydania postanowienia z dnia 5 września 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej złożonej osobiście przez skarżącego. Dalej zauważono, że powyższe postanowienie z dnia 5 września 2018 r. jest zaskarżalne zażaleniem, a takie zażalenie zgodnie z art. 194 § 1 zd. 1 P.p.s.a. powinno być złożone przez adwokata lub radcę prawnego. Z całokształtu argumentacji pełnomocnika P. K. – adwokata P. M. wynika, że wedle ustawy nie jest jednoznaczne, w jaki sposób należy stronie zapewnić prawo pomocy w sytuacji procesowej, w jakiej znalazł się jego klient. Pełnomocnik ustanowiony na zasadzie prawa pomocy wypełnił bowiem swoją rolę składając opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i nie wydaje się właściwe, aby miał on nadal reprezentować mocodawcę, w takim chociażby zakresie jak kwestionowanie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej (osobiście złożonej przez stronę). Powyższe stanowisko skłoniło pełnomocnika P. K. do postawienia w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego zarzutu naruszenia art. 194 § 4 zd. 1 w zw. z art. 243 § 1 zd. 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do (kolejnego) adwokata z urzędu w sytuacji, gdy zgodnie z tym przepisem zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. W argumentacji dotyczącej wymienionego tu zarzutu uwypuklono, że rola dotychczasowego pełnomocnika zakończyła się na skutek złożenia opinii o braku podstaw wniesienia skargi kasacyjnej. Podsumowując stwierdzić należy, że istotą sporu, który wyłania się na tle treści sprzeciwu złożonego przez pełnomocnika P. K., jest to, czy ma on obowiązek nadal działać w imieniu mocodawcy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, pomimo, że 9 lipca 2018 r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 22 marca 2018 r., II SA/Po 866/17 (k. 79-84 akt sądowych). Odpowiedź na to pytanie w konsekwencji pozwoli rozstrzygnąć, czy zachodzą podstawy ubiegania się przez P. K. po raz kolejny o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (ze względu na to, że w toku postępowania wydano orzeczenie, którego zaskarżenie objęte jest przymusem adwokacko-radcowskim). Przyznać należy rację pełnomocnikowi P. K., że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie są jednoznaczne, gdy chodzi o określenie zakresu czasowego i przedmiotowego obowiązków pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy, jeżeli pełnomocnik ten decyduje się nie składać skargi kasacyjnej, ale składa opinię o braku podstaw do jej wniesienia. Wątpliwości te mogą pojawić się zwłaszcza, gdy dostrzeże się – co jest oczywiste w świetle art. 177 § 4 P.p.s.a. – że pełnomocnik z urzędu nie jest obowiązany przygotowywać dla dotychczasowego mocodawcy skargi kasacyjnej, po tym jak temu drugiemu otwiera się "na nowo" termin jej wniesienia (po otrzymaniu opinii pełnomocnika). W ocenie Sądu art. 177 § 4 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stosownie do literalnego brzmienia nazwy tego dokumentu, zastępuje tylko czynność złożenia skargi kasacyjnej. Złożenie tego rodzaju opinii nie zwalnia jednak pełnomocnika działającego na zasadzie prawa pomocy z jego zasadniczej roli, jaką jest świadczenie pomocy prawnej swojemu mocodawcy. Jeżeli zatem na skutek różnych zawiłości postępowania dojdzie w jego toku do wydania orzeczeń sądowych, czy podjęcia przez Sąd innych czynności pełnomocnik nadal powinien służyć mocodawcy radą, a w razie potrzeby podejmować niezbędne działania procesowe. Adwokat P. M. zauważył w sprzeciwie, że złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno skutkować zakończeniem jego działania w sprawie, jako że opinia ta ma wpływ na stosunek zaufania pełnomocnika i skarżącego. Zwrócił także uwagę, że dalsza reprezentacja skarżącego może niekiedy wiązać się z zaprzeczeniem treści tej opinii. Sąd powyższe argumenty przyjmuje ze zrozumieniem. W ocenie Sądu rolę i zadania pełnomocnika ustanowionego z urzędu należy postrzegać w sposób wyważony. Zgodzić się należy z adwokatem P. M., że nie można żądać od takiego pełnomocnika podejmowania czynności, które stanowiłyby zaprzeczenie jego stanowiska wyrażonego w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd nie podziela jednak poglądu, że oznacza to, iż od momentu złożenia tego rodzaju opinii pełnomocnik jest zwolniony z obowiązku działania w ogóle i powinien być zastąpiony innym pełnomocnikiem ustanowionym w oparciu o kolejne postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że działanie w granicach pomocy prawnej przyznanej z urzędu należy postrzegać w kategorii roli pełnomocnika wynikającej z przepisów prawa, a nie opartej na prywatnym zleceniu. W ramach tej roli pełnomocnik z urzędu jest obowiązany podejmować te czynności, które w granicach jego najlepszej wiedzy służą dobrze rozumianemu interesowi mocodawcy. W innych przypadkach może odmówić podjęcia określonego działania, a gdy rodzi to skutki procesowe, powinien dać temu wyraz między innymi w formie opinii o braku podstaw do wniesienia środka zaskarżenia. W sytuacji, takiej jak zaistniała w niniejszej sprawie – to jest wyrażenia przez skarżącego woli zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej – nadal ustanowiony pełnomocnik z urzędu, który nie uważa tego za zasadne, powinien przedstawić swoje stanowisko mocodawcy, a w razie potrzeby sporządzić opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia. W ocenie Sądu nie ma znaczenia, że tenże pełnomocnik wcześniej składał też opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Dodać w tym miejscu należy, że co prawda wprost w przepisach P.p.s.a. nie przewiduje się tego rodzaju dokumentu (to jest opinii dotyczącej zasadności zażalenia, a nie skargi kasacyjnej), jednakże w praktyce i orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się go za dopuszczalny prawem, procesowy sposób wyrażenia przez pełnomocnika stanowiska, iż w ramach swoich obowiązków pomocy prawnej świadczonej z urzędu nie widzi podstaw do wywiedzenia środka zaskarżenia (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2018 r., I OZ 1383/15 i z dnia 18 grudnia 2017 r., II FZ 628/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioski z przedstawionego wywodu przekładają się w sposób zasadniczy na niniejszą sprawę. Otóż w ocenie Sądu należy przyjąć, że adwokat P. M., pomimo złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nadal pozostał w zakresie sprawy pełnomocnikiem z urzędu, a co za tym idzie, nie zachodziły podstawy do ubiegania się przez skarżącego o prawo pomocy w zakresie ustanowienia kolejnego adwokata. Istniały zatem podstawy do umorzenia postępowania z wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 249a P.p.s.a., jak trafnie uczynił referendarz sądowy w postanowieniu z dnia 20 listopada 2018 r. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Na marginesie Sąd wskazuje, że zawarty w sprzeciwie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zostanie rozpatrzony przez referendarza sądowego w odrębnym orzeczeniu. /-/ J. Szuma