II SA/Po 868/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę Postanowieniem z dnia 17 lipca 2017 r., nr [...], Komendant Policji, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), stwierdził uchybienie przez R. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendant Policji nr [...] z dnia 30 grudnia 2010 r. o opróżnieniu i opuszczeniu lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] przez W. K. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w tym lokalu. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że lokal mieszkalny położony w P. przy ul. [...] pozostaje w dyspozycji Komendant Policji W dniu 03 listopada 2010 r. Komendant wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o opróżnieniu powyższego lokalu z uwagi na zadłużenie czynszowe. W dniu [...] grudnia 2010 r. Komendant Policji wydał decyzję o opróżnieniu i opuszczeniu lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] przez W. K. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w tym lokalu. Decyzja powyższa została odebrana osobiście przez W. K. w dniu 11 stycznia 2011 r., a w ustawowym terminie nie wniesiono od niej odwołania. Wobec powyższego decyzja z dnia 30 grudnia 2010 r. stała się ostateczna z dniem 26 stycznia 2010 r. R. K. otrzymała egzemplarz decyzji z dnia 30 grudnia 2010 r. w dniu 06 czerwca 2017 r., a następnie, w dniu 08 czerwca 2017 r. wniosła od niej odwołanie. Organ zwrócił jednak uwagę, że w tym przypadku doszło do naruszenia terminu, o jakim mowa w art. 129 § 2 K.p.a., a więc do naruszenia terminie do wniesienia odwołania, co obligowało Komendanta Policji do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zwrócono przy tym uwagę, że R. K. miała możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z czego jednak nie skorzystała. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. K. podnosząc zarzut naruszenia art. 134 w zw. z art. 112 K.p.a. oraz naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 124 § 2 K.p.a. Równocześnie w skardze zwrócono się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie skarżącej nie można było skutecznie zarzucić jej uchybienia terminu do wniesienia odwołania z dnia 30 grudnia 2010 r., gdyż doręczono ją jej skutecznie w dniu 06 czerwca 2017 r. Wtedy też zaczął swój bieg termin do wniesienia odwołania. Skarżąca zwróciła uwagę na treść art. 112 K.p.a. wskazując, że w niniejszej sprawie znajduje on zastosowanie, a skarżąca nie może ponosić ujemnych konsekwencji z tytuł błędnego pouczenia, co do prawa odwołania się od decyzji. Dodatkowo w skardze zwrócono uwagę, że jej mąż – W. K., nie zamieszkiwał w dniu doręczenie decyzji w przedmiotowym lokalu, co dodatkowo potwierdza prawidłowość skargi. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie, wskazując dodatkowo, że od dnia, w którym decyzja z dnia 30 grudnia 2010 r. stała się ostateczna osoby zamieszkujące w przedmiotowym lokalu były zobowiązane do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, czego musiały mieć świadomość. Organ podkreślił, że skarżąca mogła wnieść o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – czego jednakże nie uczyniła, a organ z uwagi na naruszenie terminu, nie miał podstaw do wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania od decyzji Komendant Policji nr [...] z dnia 30 grudnia 2010 r. o opróżnieniu i opuszczeniu lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] przez W. K. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w tym lokalu. Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że w skardze zawarto również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do W. S. A. wnosi się w terminie od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie postanowienie z dnia 17 lipca 2017 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 26 lipca 2017 r., natomiast sama skarga została wniesiona w dniu 11 sierpnia 2017 r. co oznacza, że dochowano ustawowemu terminowi i nie było podstaw do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przechodząc do merytorycznej oceny wniesionej skargi wyjaśnić należy, że z istotnego dla sprawy przepisu art. 134 K.p.a. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to jest ostateczne. W zakresie odnoszącym się do drugiej, spośród wymienionych w art. 134 K.p.a. przesłanek wydania postanowienia, o którym w nim mowa, a mianowicie "uchybienia terminu do wniesienia odwołania" należy uznać, że uchybienie wskazanego terminu ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 Działu II k.p.a. zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. terminu 14 dni. W związku z tym każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu już stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminowi nastąpiło, to przy braku istnienia prośby (wniosku) o przywrócenie terminu - organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 K.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Fakt stwierdzenia (zaistnienia) tej okoliczności wiąże organ administracji, co jednoznacznie wynika z treści bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 134 k.p.a., czyniąc niemożliwym i niedopuszczalnym zarazem operowanie w odniesieniu do tejże okoliczności jakimkolwiek marginesem swobody. Każde więc uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 K.p.a., tj. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, chyba że strona domaga się przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. Należy podkreślić, iż wniosku o przywrócenie terminu nie można domniemywać (musi być on wyraźnie złożony). Także sam fakt dokonania określonej czynności po terminie, nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 czerwca 2008r. sygn. akt I OSK 1297/07, Baza NSA, z art. 58 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. W tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu. Termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że decyzja z dnia 30 grudnia 2010 r. Komendant Policji o opróżnieniu i opuszczeniu lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] przez W. K. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w tym lokalu została odebrana osobiście przez W. K. w dniu 11 stycznia 2011 r. Równocześnie, w ustawowym terminie nie wniesiono od niej odwołania. Wobec powyższego, jak zasadnie przyjął organ II instancji decyzja z dnia 30 grudnia 2010 r. stała się ostateczna z dniem 26 stycznia 2010 r. Tym samym skarżąca, wnosząc odwołanie w dniu w dniu 08 czerwca 2017 r. niewątpliwie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Zauważyć bowiem należy, że decyzja z dnia 30 grudnia 2010 r. nie była skierowana do skarżącej, lecz do W. K.. Tym samym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w momencie doręczenia mu powyższej decyzji. Powyższy skutek nie nastąpił jednakże w odniesieniu do skarżącej (nie będącej adresatem decyzji z dnia 30 grudnia 2017 r.), która dowiedziała się o decyzji z dnia 30 grudnia 2010 r. w dniu 06 stycznia 2017 r. Za nietrafne i niezrozumiałe uznać należało tym samym zarzuty związane z naruszeniem art. 112 K.p.a., gdyż treść pouczenia w decyzji z dnia 30 grudnia 2010 r. była prawidłowa, a strona postępowania (W. K.) nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. Sąd podkreśla, że obecnie, skarżąca, pragnąc zakwestionować decyzję z dnia 30 grudnia 2010 r., mogła wnieść odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, lub też starać się wyeliminować decyzję z dnia 30 grudnia 2010 r., w jednym z trybów nadzwyczajnych, a więc poprzez złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji lub wznowienie postępowania. Reasumując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że w ocenie Sądu Komendant Policji prawidłowo uznał, że odwołanie skarżącej zostało złożone po upływie ustawowego terminu, wobec czego skargę, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.