II SA/Po 876/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego; oddala skargę Decyzją z [...] 2013r. (nr [...]) Wójt Gminy O. działając na podstawie art.2 pkt.2, art.3, art. 16a, art. 20 ust. 1-3, art. 23 ust.1- 4, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "k.p.a.", odmówił przyznania M. M. specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad matką Z. M.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę wyniósł 688,25 zł i tym samym przekroczył kryterium wynikające z art. 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto wskazano, iż M. M. od 19 marca 2011r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką w związku z wejściem w życie ustawy z 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, M. M. od 1 lipca 2013r. utraciła prawo do dalszego pobierania tego świadczenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. M.. Decyzją z [...]2013r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję oraz wskazując w uzasadnieniu, że M. M. nie spełnia również drugiej przesłanki uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego – mianowicie nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. M., podnosząc, iż nie chciała zwalniać się ze swojego zakładu pracy by nie utracić przywilejów, wiedziała, ze zakład pracy zostanie zlikwidowany i na ten czas wynajęła opiekunkę. Ponadto korzystała z zasiłku dla bezrobotnych bo jego wysokość była wyższa aniżeli wysokość świadczenia pielęgnacyjnego. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie odwołując się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku postepowania sądowego Sąd ustalił, iż Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w O. prowadzi postępowanie z wniosku M. M. o przyznanie jej zasiłku dla opiekunów w związku z opieką sprawowaną nad matką Z. M.. Na dzień 26 sierpnia 2014r. postępowanie to było zawieszone do czasu zakończenia prowadzonego przez WSA w Poznaniu postępowania sądowoadministracyjnego o sygn. II SA/Po 876/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa przyznania M. M. specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad matką Z. M.. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Zgodnie z art. 16a ust. 1 powołanej powyżej ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Analiza powyższego przepisu wskazuje, że jedną powyżej podstawowych przesłanek, umożliwiających przyznania omawianego świadczenia, jest rezygnacja z zatrudnienia. Ustawodawca precyzuje przy tym w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Drugą przesłanką przyznania ww. świadczenia jest spełnienie wskazanego w art. 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium dochodowego. Ustawodawca ustalił wysokość tego kryterium maksymalnie na kwotę 623,- zł, w przeliczeniu na jednego członka rodziny. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że matka skarżącej jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, która wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy stwierdziły, że skarżąca nie spełnia drugiego warunku przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego, jakim jest rezygnacja z pracy zarobkowej. Podzielić należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., iż M. M. nie spełniła obu ww. kryteriów, a zatem nie przysługuje jej uprawnienie do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego. W istocie skarżąca w uzasadnieniu skargi potwierdziła, że mimo okoliczności, iż jej matka wymagała opieki z racji niepełnosprawności, M. M. nie zrezygnowała z pracy z uwagi na opłacalność zatrudnienia, dokonała określonego wyboru kierując się czynnikiem ekonomicznym. Skarżąca dopóki pracowała, korzystała z pomocy opiekunki. Jak wynika z oświadczenia skarżącej zawartego w skardze korzystniejsze było dla skarżącej pracować niż rezygnować z pracy w celu sprawowania opieki nad matką. Powyższe wnioski potwierdzają trafność ustalenia przez organ odwoławczy, iż skarżąca nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, to znaczy nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Już z tego powodu zasadnym było stwierdzenie przez orzekające w sprawie organy, iż skarżącej nie można przyznać specjalnego zasiłku opiekuńczego. Osobną, acz w kontekście powyższych stwierdzeń drugorzędną kwestią jest przekroczenie przez rodzinę skarżącej kryterium dochodowego, od spełnienia którego również uzależniona jest możliwość przyznania przedmiotowego świadczenia. Reasumując powyższe wnioski, Sąd uznał, iż skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów, które mogłyby skutkować zakwestionowaniem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił. Na marginesie należy zauważyć, iż skarżąca otrzymywała do 30 czerwca 2013r., w oparciu o uprzednio obowiązujące przepisy świadczenie pielęgnacyjne. Zasadnym było złożenie przez nią wniosku o przyznanie świadczenia przewidzianego w ustawie z 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, (Dz. U. z 2014r. poz. 567). Wobec treści wydanego w niniejszym postępowaniu wyroku organ I instancji winien niezwłocznie podjąć zawieszone postępowanie o sygn. [...] i załatwić sprawę z wniosku M. M. o przyznanie zasiłku dla opiekuna.