II SA/Po 908/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2013r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Rektora Politechniki P. z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący H. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący argumentował, że 1 września 2011r. utracił jedyne źródło dochodu jakim był zasiłek stały z powodu zaliczenia go do lekkiego stopnia niepełnosprawności. W części wniosku dotyczącej stanu rodziny podał, że we wspólnym gospodarstwo domowym pozostaje z rodzicami, a następnie w dalszej części wniosku podał, że od 2008r. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Otrzymywał wtedy z powodu stanu zdrowia zasiłek stały oraz pielęgnacyjny. Podał, że aktualnie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Mieszka z rodzicami w mieszkaniu o powierzchni 72 m². Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny i budził wątpliwości z uwagi na zawarte sprzeczności co do stanu rodziny, skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Zobowiązano wnioskodawcę przede wszystkim do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje on i pozostałe osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, jeżeli je prowadzi z innymi osobami, oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami, w tym zeznaniami podatkowymi PIT. Zeznania podatkowe najpełniej odzwierciedlają, bowiem wszystkie przychody jakie uzyskuje strona ubiegająca się o skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy oraz inne osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wezwano wnioskodawcę do podania, czy prowadzona jest działalność gospodarcza, zwłaszcza przez rodziców, a jeżeli tak, to z jakim wynikiem finansowym. Okoliczność ta w istotny sposób rzutuje na możliwości finansowe skarżącego. Wyjaśnienia wymagało także to, jakie są obroty na posiadanych przez wnioskodawcę i rodziców rachunkach bankowych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem skalę środków jakimi wnioskodawca i jego rodzice rzeczywiście dysponują. Zwrócono się do wnioskodawcy o opisanie posiadanego przez niego i rodziców majątku nieruchomego, w tym do podania jakie przynosi dochody i jakich kosztów utrzymania wymaga. Posiadanie takiego majątku, stanowiącego źródło dodatkowego dochodu, co do zasady, wyłącza bowiem możliwość przyznania prawa pomocy. Nadto istotne było wyszczególnienie kosztów bieżącego utrzymania rodziny, gdyż konkretnie wskazuje to na realną wysokość środków, jakimi wnioskodawca i rodzice obracają. Istotne jest przy tym wskazanie z jakich aktualnie źródeł dochodu pokrywa swoje wydatki, skoro jak podaje, nie uzyskuje żadnych dochodów. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone matce skarżącego w dniu 21 lutego 2013r. i pozostało bez odpowiedzi. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponuje żadnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania, chociażby w części. Nadto należy podkreślić, że strona musi wykazać nie tylko swoją sytuację majątkową, ale również sytuację majątkową innych członków rodziny, którzy pozostają z nią we wspólnym gospodarstwie domowym bądź są zobowiązani do jej alimentacji (art. 252 p.p.s.a.). Przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, regulujące stosunki między rodzicami i dziećmi nakładają na rodziców i dzieci określone obowiązki alimentacyjne (art. 128 k.r.o.). Do obowiązków tych zalicza się również pomoc w opłaceniu kosztów postępowania sądowego, toczonego przez osobę uprawnioną do alimentacji. W świetle powyższego oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte na formularzu nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach nie tylko wnioskodawcy, ale i jego rodziców. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej jego zdolności finansowych, z uwzględnieniem obowiązku alimentacyjnego rodziców, do uiszczenia kosztów przedmiotowego postępowania. Niewystarczające jest, bowiem samo twierdzenie, że nie uzyskuje żadnych własnych dochodów i zamieszkuje w mieszkaniu rodziców. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że także rodzice nie mają możliwości uiszczenia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Ostatecznie wnioskodawca na wezwanie do uzupełnienia i wyjaśnienia wątpliwości nie udzielił żadnej odpowiedzi. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, że wnioskodawca nie zrealizował warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedłożone oświadczenie na formularzu nie przekonuje, że odzwierciedlona została pełna i rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy oraz rodziny w niniejszej sprawie. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska