II SA/Po 910/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-04-25
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Jolanta Szaniecka, Stanisław Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać odmówiona dla budowy nowego budynku mieszkalnego na niezabudowanej działce, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje jedynie możliwość rozbudowy istniejących budynków mieszkalnych, ale nie zawiera zakazu budowy nowych obiektów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące rozbudowy istniejących budynków mieszkalnych nie mogą być stosowane do działki niezabudowanej, nawet jeśli znajduje się ona na terenie oznaczonym jako "tereny mieszkalnictwa". Plan, który dopuszcza tereny mieszkalnictwa, powinien umożliwiać realizację nowych budynków mieszkalnych, chyba że wyraźnie stanowi inaczej. Odmowa wydania decyzji o warunkach zabudowy w takiej sytuacji jest sprzeczna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy domu mieszkalnego na niezabudowanej działce. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, uznając, że jest ona sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał jedynie rozbudowę istniejących budynków mieszkalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, argumentując, że plan nie zakazuje budowy nowego domu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Stanisław Małek Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/St. Małek /-/A. Łaskarzewska /-/J. Szaniecka
S. S. wniósł o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla działki numer [...], położonej w P. przy ulicy [...] poprzez budowę na niej domu mieszkalnego.
Dnia [...] maja 1999r. Rada Miasta w P. podjęła uchwałę nr XII/91/99, w sprawie uchwalenia zamiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta P. w rejonie ulic [...] – [...] – [...] – [...].
W § 2 uchwały postanowiono co następuje:
- na obszarze objętym zmianą planu ustala się przeznaczenie terenów oznaczonych na rysunku literami:
1) M – tereny mieszkalnictwa,
2) U/M – tereny istniejących usług i mieszkalnictwa,
3) K – tereny komunikacji drogowej,
4) KP - tereny parkingów wydzielonych,
5) Kx – tereny samodzielnych ciągów pieszych.
W § 2 uchwały wprowadzono indeks liczbowy wyróżniający na rysunku tereny o tym samym przeznaczeniu, lecz o odmiennych warunkach zabudowy i zagospodarowania.
§ 5 uchwały określa obowiązujące warunki zabudowy i zagospodarowania dla poszczególnych terenów. W punkcie 3 paragrafu określono, iż dla terenów istniejącego mieszkalnictwa jednorodzinnego oznaczonych symbolem M3 wprowadza się prawo rozbudowy budynków mieszkalnych w ten sposób, że:
a) maksymalna powierzchnia zabudowy części rozbudowywanej wynosi 36m2,
b) rozbudowa na działkach graniczących z ulicami [...],[...],[...],[...] nie może przekroczyć istniejącej, najdalej wysuniętej w kierunku tych ulic obrysów budynku,
c) rozbudowa musi nawiązywać do wysokości, charakteru, detalu architektonicznego istniejącego obiektu,
d) przebudowa i modernizacja dachów skośnych budynków położonych na działkach graniczących z pasem drogowym ul. [...] nie może powodować zmian nachylenia istniejących skośnych połaci dachu na powierzchni przekraczającej 20% tych połaci.
Dnia [...] stycznia 2003r. Prezydent Miasta P. decyzją na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, Uchwały Rady Miejskiej w P. z dnia [...] maja 1999r. nr XII/91/97 odmówił wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę budynku mieszkalnego z przyłączami na działce nr [...] w P. przy ulicy [...] jako sprzecznej z ustaleniami obowiązującej zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta P. w rejonie ulic: [...],[...],[...],[...].
W ocenie organu I instancji obowiązujący plan uwzględnia istniejącą zabudowę z prawem do jej rozbudowy, nie przewiduje natomiast możliwości wprowadzenia nowej zabudowy mieszkalnej.
Lokalizacja nowego obiektu mieszkalnego na niezabudowanej działce jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stąd należało orzec jak na wstępie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. S. W jego ocenie zapisy planu nie zabraniają budowy nowego domu na jego działce.
Zauważył, że graficzna część planu nie odpowiada rzeczywistości tj. nie uwzględnia podziału działki [...] na [...] i [...].
Zawnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2003r. numer [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie zarówno z rysunku jak i z tekstu obowiązującego planu wynika jednoznacznie, że zamierzenie inwestycyjne odwołującego się nie jest zgodne z ustaleniami planu, który dla przedmiotowego terenu przewiduje jedynie możliwość intensyfikacji zabudowy poprzez rozbudowę istniejących budynków mieszkalnych w ściśle określonym zakresie, nie dopuszcza budowy nowych obiektów mieszkalnych.
Zgłaszane przez odwołującego się zarzuty odnośnie nie uwzględnienia w planie istnienia należącej do niego niezabudowanej działki budowlanej, mogły być rozpatrywane w toku uchwalenia aktualnie obowiązującego planu, z tych względów odwołania należało nie uwzględnić.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył S. S. Powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Podniosło do tej pory prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1999r. Nr 15, poz. 139) nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jeżeli zamierzenie inwestora jest zgodne z prawem.
Do organów administracji należy ocena, czy zgodność taka rzeczywiście występuje.
W niniejszej sprawie organu obydwu instancji wywiodły, że obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego miasta P. w rejonie ulic [...],[...],[...] i [...] wyklucza budowę nowych obiektów mieszkalnych na terenie działki nr [...], należącej do S. S.
Powyższy nakaz sformułowany został zdaniem organów w postanowieniach paragrafu 5 punktu 3 tekstu, który stanowi, że dla terenów istniejącego mieszkalnictwa jednorodzinnego, oznaczonych na rysunku symbolem M3 przewiduje się jedynie prawo rozbudowy budynków mieszkalnych.
Z interpretacją taką nie sposób się zgodzić. Zdaniem Sądu powyższe postanowienia planu określają zasady i ograniczenia w zakresie możliwości rozbudowy istniejących budynków mieszkalnych i lokalizowania na tym terenie obiektów innych niż mieszkalne. Postanowienia te dotyczą więc wyłącznie terenów już zabudowanych. Nie mogą mieć zastosowania w odniesieniu do działki, która jest niezabudowana, tak jak ma to miejsce w badanym przypadku mimo, że położona jest na obszarze oznaczonym symbolem literowo – liczbowym M3.
Zgodnie z paragrafem 2 pkt 1 planu obszary oznaczone ogólnym symbolem M przeznaczone są pod tereny mieszkalnictwa, natomiast ograniczenia przewidziane w paragrafie 5 planu odnoszą się do istniejącego mieszkalnictwa. Definicja "istniejącego mieszkalnictwa" nie jest tożsama z pojęciem terenów mieszkalnictwa. "Istniejące mieszkalnictwo" oznacza faktyczną zabudowę. Pojęcie "mieszkalnictwa" jest szerokie, obejmuje swym zakresem istniejącą zabudowę oraz mającą powstać w przyszłości. W pojęciu "tereny mieszkalnictwa" zawiera się uprawnienie do zabudowy terenu budynkami mieszkalnymi.
Żaden z zapisów przedmiotowego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta P. w rejonie ulic [...] – [...] – [...] – [...] nie zawiera zakazu realizacji nowych budynków mieszkalnych na terenach mieszkalnictwa, na działkach jeszcze nie zabudowanych, czy ograniczeń w tego typu inwestycje.
Odmiennej interpretacji planu nie sposób pogodzić z zasadami logiki. Pozostaje w sprzeczności z wymaganiami ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury. Godzi w konstytucyjnie chronione prawo własności oraz przewidziane w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 07.07.19994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym prawo każdego do zagospodarowania nieruchomości, do której ma tytuł prawny.
Za niedopuszczalną uznać należy odmowę wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce niezabudowanej, gdy plan nie przewiduje zakazu takiej zabudowy, wyłącznie w oparciu o postanowienia planu odnoszące się do warunków i zasad rozbudowy istniejących budynków. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Tym samym decyzje organów obydwu instancji jako pozostające w sprzeczności z art. 43 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz postanowieniami Uchwały Rady Miejskiej w P. nr XI/91/99 z dnia 25.05.1999 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta P. w rejonie ulic [...] -[...] -[...] -[...] musiały zostać uchylone.
Powyżej opisane naruszenia stanowią w istocie naruszenia prawa materialnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ppkt "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji winny mieć na względzie wyżej poczynione rozważania oraz aktualnie obowiązujące przepisy.
Jak w punkcie II orzeczono na zasadzie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r.).
Rozstrzygnięcie jak w punkcie III zapadło w oparciu o art.152 ustawy jak wyżej.
/-/St. Małek /-/A. Łaskarzewska /-/J. Szaniecka
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło