II SA/Po 911/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-12-20

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, prawidłowo ocenił, czy skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu pierwotnym, ograniczając się jedynie do analizy zgodności projektowanej nadbudowy z przepisami dotyczącymi odległości od granicy działki?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji odmawiającej uchylenia pozwolenia na budowę, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady praworządności i dwuinstancyjności. Ograniczył się do analizy zgodności projektowanej nadbudowy z przepisami dotyczącymi odległości od granicy działki, nie badając kompleksowo, czy inwestycja nie ogranicza sposobu zagospodarowania nieruchomości skarżących w świetle pozostałych norm techniczno-budowlanych, co jest kluczowe dla ustalenia przymiotu strony. Ponadto, organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania, w tym dotyczących zgodności z normami projektowanego balkonu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. i W. G. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego odmawiającą uchylenia decyzji Starosty G. z 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę (nadbudowę) budynku mieszkalnego. Skarżący domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie byli stroną w pierwotnym postępowaniu, a inwestycja narusza ich interesy. Po serii decyzji i wyroków sądowych, w tym uchyleniu przez WSA decyzji organów obu instancji z powodu naruszenia przepisów k.p.a. i błędnego ustalenia terminu wniosku o wznowienie, organy ponownie rozpatrywały sprawę. Ostatecznie Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ inwestycja (nadbudowa) została zaprojektowana z zachowaniem 3m odległości od granicy działki skarżących i nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu ich nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2011 r. oraz zasądził od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. G. i W. G. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Dnia [...] 2004 r. Starosta G. wydał decyzję nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę - rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego poprzez nadbudowę w miejscowości G. na działce nr [...], przy ul. M. na rzecz H. i S. K.. Pismem z dnia 10 lipca 2009 r. (data wpływu do Starostwa w G. . 13.07.2009 r.) K. i W. G. wnieśli o wznowienie postępowania, dotyczącego udzielenia pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego poprzez nadbudowę przy ul. M., dz. nr [...] w G. Starosta G. decyzją z [...] 2009 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją. Na skutek odwołania K. i W. G. decyzją z [...] 2009 r. Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty G., wskazując m.in. na uchybienie przez wnioskujących terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. K. i W. G. zaskarżyli w/w decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Ten, wyrokiem z dnia 5 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Po 915/09 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z [...] 2008 r. W wyroku tym stwierdził m.in., iż organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W następstwie powołanego wyroku Starosta G. postanowieniem z dnia [...] 2010r. na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie nadbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. Następnie decyzją z dnia [...] 2010r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej Starosty G. z dnia [...] 2004 r. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie do Wojewody Wielkopolskiego złożyli K. i W. G.. Wojewoda decyzją z [...] 2010r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty G. z [...] 2010 r. oraz postanowienie z [...] 2010 r. Uznał, że w postanowieniu wznawiającym postępowanie, jak i decyzji organ nie wskazał w podstawie prawnej przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 k.p.a. Ponadto nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego dotyczącego kwestii terminu, jak również nie odniesiono się do niego w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia. Mając na uwadze powyższe Starosta G. po przeprowadzeniu ponownej analizy decyzją z [...] 2011 r. ponownie odmówił wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej nadbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. Od powyższej decyzji K. i W. G. złożyli odwołanie do Wojewody Wielkopolskiego. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2011 r. uchylił kolejną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu ostatnio wymienionej decyzji wywiódł, że z akt sprawy wynika, iż K. i W. G. pismem z 10 lipca 2009 r. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego dot. decyzji Starosty G. z [...] 2004 r. Starosta G. mając na uwadze treść ww. pisma skarżących, decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] 2010 r. oraz wyrok WSA w Poznaniu z 5 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Po 915/09, działając na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt. 4, art. 147 i art. 148 k.p.a. decyzją z [...] 2011 r. odmówił wznowienia postępowania w powyższej sprawie z uwagi na przekroczenie wskazanego w art. 148 § 2 k.p.a. terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji stwierdził, że skarżący o wydanej decyzji administracyjnej w sprawie dowiedzieli się co najmniej przed 4 lutego 2009 r. kwestionując jedynie zgodność z projektem budowy balkonu, traktując tę budowę w tym zakresie jako samowolę budowlaną. Tak więc wniosek z 10 lipca 2009 r. o wznowienie postępowania należy uznać za złożony po terminie, o którym stanowi art. 148 § 2 k.p.a. Ponadto, Starosta uznał, iż wniosek z 27 marca 2009 r. złożony do PINB nie można traktować jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie, albowiem w piśmie wprost wskazano, że chodzi o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu wyjaśnienie, czy budowa przez sąsiadów balkonu na wprost ich okien jest zgodna z projektem. Zdaniem Wojewody nie można zgodzić się z powyższym stanowiskiem. Biorąc pod uwagę stanowisko Sądu wyrażone w wyroku z 5 maja 2010r. organ odwoławczy stwierdził, że w istocie z pisma skarżących z 4 lutego 2009 r. wynika, iż nie wiedzieli oni jeszcze o wydaniu przez Starostę decyzji z [...] 2004 r. W piśmie tym wskazali, iż w dniu 16 grudnia 2003 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne na wniosek H. i S. K. w sprawie warunków zabudowy dla lokalizacji rozbudowy wraz z nadbudową przedmiotowego budynku mieszkalnego. Postępowanie to zakończyło się wydaniem w dniu [...] 2003 r. decyzji o warunkach zabudowy. W opinii K. i W. G. od daty powyższej decyzji nie toczyło się już żadne postępowanie związane z rozbudową budynku mieszkalnego inwestorów. W odpowiedzi na ww. pismo PINB pismem z 3 marca 2009 r. poinformował ich, iż "decyzją z dnia [...] 2004 r. Starosta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia inwestorom H. i S.K. na rozbudowę mieszkalnego ...". Tym samym w ocenie Wojewody należało podzielić stanowisko WSA w Poznaniu wyrażone w wyroku z wyroku z 5 maja 2010 r., iż dopiero w ww. piśmie doręczonym skarżącym w dniu 4 marca 2009 r. PINB poinformował skarżących o wspomnianej wyżej decyzji i tę datę należy traktować jako dzień, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ II instancji zaznaczył, że istotne jest, aby do strony dotarła wiadomość nie tylko o wydaniu decyzji, ale przede wszystkim o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Dodatkowo Wojewoda wskazał, że w wyroku z 5 maja 2010 r. Sąd stwierdził, iż zarówno organ I, jak i II instancji nie zbadali, pomimo iż były ku temu przesłanki, czy skarżący przed wniesieniem pisma z 10 lipca 2009 r. nie złożyli podania o wznowienie postępowania do PINB w G. Pismem z 4 lutego 2009 r. K. i W. G. zwrócili się do PINB w G. z zapytaniem o stan realizacji inwestycji prowadzonej przez H. i S. K.. Podali też, że z powodu niewyjaśnienia przez Inspektora w piśmie z 3 marca 2009 r. podnoszonych przez nich kwestii zwrócili się do niego "o wszczęcie postępowania administracyjnego". W ocenie Sądu (wyrok z dnia 5.05.2010 r.) z pisma skarżących z 27 marca 2009 r. skierowanego do PINB wyraźnie wynika, że stanowi ono wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosta G. z [...] 2004 r. Wojewoda zaznaczył, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W świetle tego organ II instancji przyjął, że po upływie niespełna miesiąca tj. 23 dni K. I W. G. zwrócili się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty G. z [...] 2004 r. i tym samym nie można uznać iż wniosek o wznowienie został złożony po terminie. Dlatego należało uchylić decyzję Starosty G. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. W decyzji z dnia [...] 2011r. Wojewoda podał, że wnioskodawcy w piśmie z dnia 14 sierpnia 2009 r. wskazali, jako podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Zatem organ administracyjny związany jest wolą strony wyrażoną w podaniu. Niespornym jest fakt, iż w przypadku wskazania w podaniu o wznowienie postępowania jako podstawy wznowienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., badanie czy podmiot występujący z żądaniem wznowienia ma przymiot strony, winno nastąpić w toku wznowionego postępowania, gdyż organ we wstępnym etapie postępowania nie może dokonywać ustaleń w zakresie legitymacji wznoszącego podanie. Z kolei istotą wznowionego postępowania jest konieczność merytorycznej oceny decyzji. W następstwie powyższej decyzji Starosta G. postanowieniem z dnia [...] 2011 r. w oparciu o przepis art. 149 § 1 kpa wznowił postępowanie administracyjne zakończone jego decyzją z dnia [...] 2004 r. Następnie decyzją z dnia [...] 2011 r. Starosta G. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji z [...] 2004 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że wobec ustaleń WSA w Poznaniu i decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2011r. należało rozstrzygnąć, że skarżący wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie w terminie. W ocenie Sądu, jak Wojewody Wielkopolskiego, z pisma skarżących z dnia 27 marca 2009 r. skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wyraźnie wynika, że stanowi ono wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Starosty G. z [...] 2004 r. W świetle tych ustaleń należy uznać, iż po upływie niespełna miesiąca tj. 23 dni Państwo G. zwrócili się o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją Starosty G., tym samym można uznać, iż przedmiotowy wniosek został złożony w terminie. Rozstrzygnięcie co do powyższej okoliczności pozwoliło Staroście G. na merytoryczne rozpoznanie sprawy w zakresie powołanej przez wnioskodawców podstawy wznowienia postępowania – nieuczestniczenia bez własnej winy w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Starosta wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlane). Przez przepisy odrębne rozumie się konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Organ zaznaczył, że zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002 r. Nr 75, poz. 690, ze zm.) budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Jak wynika z materiału dowodowego - projektu zagospodarowania działki nr [...] (załącznik do decyzji Nr [...] z dnia [...] 2004 r.), przy projektowanej rozbudowie obejmującej nadbudowę w/w budynku zostały zachowane odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią. Skoro więc budynek, zgodnie z decyzją z dnia [...] 2004 r., został usytuowany, zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia, z zachowaniem odległości 3 m w przypadku ścian bez otworów, to zachowanie tej odległości uprawnia organ do stwierdzenia, że budynek nie oddziałuje na sąsiednią nieruchomość. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że K. i W. G. winni być stroną tegoż postępowania. Ponadto Starosta wskazał, że kierował się normą art. 151 § 1 pkt 1 kpa, która stanowi expressis verbis, iż w przypadku ustalenia braku podstaw określonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b § 1 organ podejmuje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Artykuł 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. reguluje wyczerpująco rodzaje zakończenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, a zatem wyłączone jest podjęcie innej treści rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. W sytuacji, gdy organ nie ustali w toku postępowania zajścia podstaw wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b, nie jest dopuszczalne podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania należy rozważyć na podstawie art. 105 § 1 i § 2. Będzie to miało miejsce np. w razie śmierci strony, gdy prawa i obowiązki mają charakter osobisty, w przypadku cofnięcia przez stronę żądania wszczęcia postępowania. Zatem artykuł 151 § 1 pkt 1 w sposób jednoznaczny przesądza, że w przedmiotowym przypadku organ winien wydać jedynie decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. K. i W. G. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Wskazali, że nadbudowa przedmiotowego obiektu spowodowała zbliżenie piętra budowli do granicy ich działki na odległość 2,8 m, a więc znacznie bliżej niż zezwalają na to przepisy. Z tego leż względu wywodzą swoją legitymację procesową, albowiem w oczywisty sposób ich nieruchomość znajduje się w sferze oddziaływania obiektu H. i S. K.. Dodatkowo podnieśli, iż balkon w nieruchomości inwestorów nie był ujawniony w mapie załączonej do decyzji Burmistrza G. nr [...] z dnia [...] 2003 r. Wskazali, że okoliczność tę wielokrotnie podnosili w korespondencji kierowanej do urzędów z wnioskami o udzielenie wyjaśnień oraz podjęcie stosownych działań. Podnieśli również, iż zmian dotyczących naniesienia balkonu na mapę stanowiącą załącznik do decyzji z [...] 2003 r. nie ma na mapkach znajdujących się u nich oraz u Burmistrza G. Dodatkowo stwierdzili, że według ich wiedzy balkon został zbudowany niezgodnie z przepisami. Usytuowany został na wprost okna od kuchni na parterze oraz pokoju na piętrze. Znajduje się on w odległości poniżej 3 m od granicy nieruchomości należącej do odwołujących. Wskazali, że w załączeniu do pisma z dnia 28 września 2009 r. skarżący przesłali 2 zdjęcia. Ściana parteru znajduje się równe 3 m od granicy nieruchomości. Kondygnacja piętra oraz balkonu zostały przesunięte do granicy na odległość poniżej dopuszczalnych 3m. O ile odwołujący dopuszczają ewentualne przesunięcie ściany piętra na odległość poniżej 3 m od granicy to w żaden sposób nie zaakceptują usytuowania balkonu w aktualnej formie. Ponadto wskazali, że nadal nie zrealizowano ich jedynego wniosku dowodowego, aby z ich udziałem dokonać pomiarów odległości od rozbudowanego budynku inwestorów do granicy ich nieruchomości. Zarzucili organowi I instancji, że jego argumentacja, zgodnie z którą rozbudowa budynku była zgodna z przepisami nijak ma się do rzeczywistości. Podali, że wystarczy dokonać dwóch pomiarów i wszystko będzie jasne. Obecnie skarżący uważają, że również okno w ścianie parteru znajduje się w odległości 3m od granicy nieruchomości. Spytali więc, jak to w takim razie ma się to do prawidłowości stosowania przepisów prawa budowlanego, na które powołuje się organ. Decyzją z dnia [...] 2011 r. Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że działając jako organ administracji architektoniczno-budowlanej bada zgodność zatwierdzonego przez Starostę G. decyzją z dnia [...] 2004 r. projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami prawa. Decyzja ta zatwierdziła projekt budowlany sporządzony przez projektanta J. S. Z planu zagospodarowania działki nr [...] znajdującego się w projekcie budowlanym wynika, że odległość projektowanej rozbudowy od granicy z działką o nr [...] - stanowiącej własność K. i W. G., wynosi 3 m. Ponadto projektant wskazał, że szerokość projektowanej rozbudowy również wynosi 3 m, co ma odzwierciedlenie w rysunku nr 6 projektu budowlanego pt. rzut piętra. Powyższe prowadzi do wniosku, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją z [...] 2004 r. przewidywał realizację inwestycji usytuowanej zgodnie § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda dodał, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją z [...] 2004 r. nie przewidywał żadnych okien w części nadbudowywanej od strony odwołujących. Stąd wskazanie przez projektanta na projekcie zagospodarowania działki, że odległość omawianej nadbudowy od granicy z działką sąsiednią wynosi 3 m uznać należy jako usytuowanie budynku zgodne z przepisami. W odniesieniu do kwestii okna istniejącego w ścianie budynku usytuowanej równolegle w stosunku do granicy z działką o nr [...] - znajdującego się pod przedmiotową nadbudową, organ odwoławczy wyjaśnił, iż otwór ten nie został zatwierdzony decyzją z [...] 2004 r. Rysunek nr 1 przedstawiający inwentaryzację stanu istniejącego jednoznacznie wskazuje to okno jako istniejące. Dlatego Wojewoda stwierdził, iż istniało ono przed datą wydania ww. decyzji. Kompetencje do zbadania legalności jego istnienia posiada zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Reasumując organ II instancji stwierdził, że w związku z powyższym, a także z uwagi na fakt, iż przedmiotowa inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości odwołujących, K. i W. G. nie są stroną postępowania administracyjnego związanego z udzieleniem pozwolenia na budowę - rozbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego poprzez jego nadbudowę. Usytuowanie inwestycji w odległości 3 m od granicy działki [...] w żaden sposób nic powoduje ograniczenia w sposobie użytkowania lub zagospodarowania tej działek. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że skoro zakres planowanej inwestycji nie zakłóca możliwości korzystania z działki odwołujących stanowiących ich własność i jej zabudowy, nie posiadają oni przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę. Zgodnie z panującym orzecznictwem w powstałej sytuacji zasadne było wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. K. i W. G. wnieśli skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego. W jej uzasadnieniu podtrzymali dotychczas prezentowane stanowisko. W odpowiedzi organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to obowiązek wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W pierwszej kolejności zważyć należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Mając na względzie powołany przepis stwierdzić należy, że zarówno organy orzekające w niniejszej sprawie, jak i Sąd związane były oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia 5 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Po 915/09. W wyroku tym Sąd wskazał, iż organy orzekające (Starosta G. i Wojewoda Wielkopolski) pominęły pisma wniesione przez K. i W. G. do PINB w G.i błędnie przyjęły, że skarżący złożyli podanie o wznowienie postępowania w dniu 13 lipca 2009 r., w konsekwencji czego błędnie orzekły, że podanie to wniesiono z uchybieniem terminu. Jednocześnie Sąd stwierdził, że z pisma skarżących z dnia 27 marca 2009 r. skierowanego do PINB w G. wyraźnie wynika, że stanowi ono wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty G. z dnia [...] 2004 r. Sąd wskazał również, że odmowa wznowienia postępowania może mieć miejsce wyłącznie z uwagi na naruszenie przepisów formalnych, a nie materialnoprawnych. Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony jest możliwe wyjątkowo i to wyłącznie w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej. Nie można więc w drodze odmowy wznowienia postępowania odmówić osobom, które uważają się za strony, możliwości wykazania ich interesu prawnego, a zatem przesłanki materialnoprawnej żądania. Sąd orzekając w niniejszym składzie stwierdza, że organy orzekające zastosowały się do powołanej wyżej oceny prawnej i wskazań Sądu zawartych w powołanym wyroku z 5 maja 2010 r. Po pierwsze tak organ I, jak i II instancji przyjęły, że skarżący złożyli podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty G. z dnia [...] 2004 r. z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa. W decyzji z [...] 2011 r. Wojewoda Wielkopolski uchylając decyzję Starosty G. z dnia [...] 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przyjął, że skarżący dowiedzieli się o decyzji Starosty G. z dnia [...] 2004 r. w dniu 4 marca 2009 r., kiedy to doręczono im pismo PINB w G. informujące o tej decyzji, zaś wniosek o wznowienie postępowania zawarli w piśmie skierowanym do PINB w G.w dniu 27 marca 2009 r. Starosta G. w następstwie tejże decyzji Wojewody z [...] 2011 r. postanowieniem z [...] 2011 r. wznowił postępowanie, uznając powyżej zaprezentowane stanowisko organu odwoławczego. Po wtóre należy zauważyć, że organy prawidłowo badały, czy skarżącym przysługiwał przymiot stron w zakończonym decyzją Starosty G. z dnia [...] 2004 r. postępowaniu nie na etapie wznowienia postępowania, lecz po wydaniu postanowienia o wznowieniu na etapie badania wystąpienia podstaw wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa. Sąd uznał jednak, że ocena dokonana przez organy orzekające co do kwestii, czy skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty G. z dnia [...] 2004 r. jest niewyczerpująca. Wskazać należy, iż organy administracji publicznej prowadząc postępowanie związane są zasadą praworządności (art. 7 kpa). Oznacza to, że powinny w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją tej zasady w postępowaniu dowodowym są przepisy art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Pierwszy z nich stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero zaś na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Ponadto, istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określona w art. 15 kpa polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie powinien ograniczać się do ustosunkowania się do argumentacji w nim wskazanej oraz do oceny stanowiska organu I instancji (tym bardziej powtórzenia tegoż stanowiska, bez wskazania własnych motywów), ale przede wszystkim powinien samodzielnie dokonać oceny stanu faktycznego, zgromadzonych dowodów i w oparciu o własne ustalenia wydać rozstrzygnięcie. W postępowaniu o pozwolenie na budowę to przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego określa, komu przysługuje przymiot strony. Przepis ów stanowi bowiem wprost, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przy czym kluczowe jest znaczenie pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu", które zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Trzeba zauważyć, że w przepisie art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego ustawodawca wskazał, co winno być brane pod uwagę w procesie projektowo-budowlanym. Po pierwsze wskazał, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Artykuł 7 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy określa zaś, że do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, uwzględniające wymagania, o których mowa w art. 5. Po wtóre obiekt należy projektować i budować uwzględniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9). W związku z tym stwierdzić należy, że funkcją warunków technicznych jest również określanie granic wykonywania praw składających się na uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oznacza to, że jeżeli inwestor zachował wymogi określone w warunkach technicznych, to uzasadnione interesy skarżących zostały poszanowane (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., II OSK 1651/09, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej należało stwierdzić, że Wojewoda Wielkopolski badając, czy skarżący posiadają przymiot strony ograniczył się do oceny, iż odległość projektowanej rozbudowy-nadbudowy domu jednorodzinnego na działce nr [...] do granicy z działką nr [...], której właścicielami są skarżący wynosi – jak wynika z projektu - 3 m, a więc jest zgodna z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, odpowiadając na zarzuty skarżących, że projekt budowlany, zatwierdzony decyzją Starosty z [...] 2004 r., nie przewidywał żadnych okien w części nadbudowywanej od strony działki skarżących. Dodatkowo Wojewoda wskazał, że okno znajdujące się w budynku objętym przedmiotowym pozwoleniem na budowę (rozbudowę) równolegle w stosunku do granicy działki nr [...], nie było objęte projektem zatwierdzonym decyzją z [...] 2004 r., bowiem usytuowane jest pod planowaną nadbudowywaną częścią obiektu i istniało w dniu wydania tejże decyzji. W oparciu o powyższe ustalenia organ II instancji uznał, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji (nadbudowy budynku jednorodzinnego na działce nr [...]) dotyczy jedynie nieruchomości inwestorów, ponieważ przedmiotowa rozbudowa nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących o nr [...]. Z tego też powodu przyjęto, że skarżącym nie przysługiwał przymiot stron w zakończonym decyzją Starosty z dnia [...] 2004 r. postępowaniu, w związku z czym nie doszło do pozbawienia ich udziału w nim w rozumieniu w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W ocenie Sądu powyżej przedstawione stanowisko organu II instancji jest co najmniej przedwczesne. W istocie bowiem ocena organu odwoławczego ograniczyła się do zbadania zgodności projektowanej nadbudowy z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Wprawdzie analiza dokumentacji projektowej pozwala w istocie na przyjęcie za organem, iż odległość projektowanej nadbudowy od granicy w istocie wynosi 3m(k.25 akt administracyjnych I instancji) , co odpowiada powołanej normie, poprzestanie jednak na tych ustaleniach nie może być uznane za wystarczające dla przyjęcia braku przymiotu strony skarżących w niniejszej sprawie. Organ nie dokonał oceny, czy przedmiotowa inwestycja w świetle pozostałych norm, mających w sprawie zastosowanie, w tym norm techniczno-budowlanych nie ogranicza sposobu zagospodarowania nieruchomości należącej do skarżących, w sposób, o którym mowa w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że z decyzji Wojewody nie wynika, by przedmiotem badania objęto np. zgodność projektowanej nadbudowy z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), który dotyczy dopuszczalnego przesłaniania obiektu na działce sąsiedniej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania w tym co do zgodności z normami projektowanego balkonu, który jednak wbrew stanowisku odwołujących ujęty był w projekcie, zatwierdzonym decyzją z dnia [...] 2004 r. W tym stanie rzeczy przyjąć należało, że Wojewoda dopuścił się naruszenia przepisu art. 7, 15, 77 § 1, 80, 107 § 3,145 § 1pkt 4 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda uwzględni poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania, w tym co do konieczności ustalenia obszaru oddziaływania spornej inwestycji w świetle wszystkich, mających zastosowanie w sprawie norm, celem ustalenia, czy istnieją podstawy do przyznania skarżącym przymiotu strony. Będzie miał także na względzie, iż w uzasadnieniu decyzji należy ustosunkować się do wszystkich zarzutów odwołania. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest kontrola zgodności wykonanej rozbudowy budynku z decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] 2004 r. Postępowanie w tym zakresie należy do organów nadzoru budowlanego. Do organów nadzoru należy także zbadanie zgodności z normami usytuowania okna w części budynku, która nie była objęta skarżonym pozwoleniem. O kosztach postępowania w oparciu o przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 2 ust. 1 i 2 oraz § 2 ust. 1 i 2, § 3 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło