II SA/Po 917/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-09-19
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, ale nie spełnia nowych warunków określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących od 1 stycznia 2013 r., przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego, wprowadzony na okres przejściowy od 1 stycznia do 30 czerwca 2013 r., przysługiwał osobom uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, które jednocześnie spełniały nowe warunki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Osoba, która nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, ale nie spełniała nowych warunków, nie była uprawniona do tego dodatku, co nie naruszało zasady równości ani praw nabytych.Stan faktyczny
Skarżąca E. H. ubiegała się o przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2013 r. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że skarżąca nie spełnia nowych warunków określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ niepełnosprawność jej męża powstała po ukończeniu 18. roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podnosząc naruszenie praw nabytych i sprzeczność z konstytucyjnymi wartościami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2014 r. sprawy ze skargi E. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego; oddala skargę
Burmistrz W., decyzją z dnia [...] 2013 r. o nr [...]odmówił E. H. przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym R. H..
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż na podstawie art. 12 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 Ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw "osobom uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych spełniającym nowe - tj. obowiązujące od 1 stycznia 2013 r. warunki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie znowelizowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, za każdy miesiąc, w okresie od 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego.
Dalej organ wyjaśnił, iż w trakcie postępowania ustalił, że E. H. nie spełnia nowych warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w treści art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących od 1 stycznia 2013 r, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
- nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub
- w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Tym samym wnioskodawczynie nie spełnia przesłanki do przyznania jej dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. H. podnosząc, iż jej mąż R. H. już od 29 lat choruje i przebywa na rencie. Jest całkowicie niezdolny do pracy w związku z niepełnosprawnością w stopni znacznym. Wymaga opieki i wsparcia w samodzielnej egzystencji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...]2013 r. o [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (dz. u. z 2012r., poz. 1548), osobom, o których mowa w art. 11 ust. 1 tej ustawy, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych , w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą , oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustaw o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w wysokości 100,00 zł miesięcznie.
Z powyższego wynika, iż dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje osobom uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach, jeśli spełniają warunki do otrzymania świadczenia na podstawie nowych przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2013r.
Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013 r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z kolei, zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1. nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
2. w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Dalej organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z treścią orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 20 kwietnia 2006r. dotyczącego R. H., posiada on znaczny stopień niepełnosprawności oraz został zaliczony do osób wymagających stałej lub długotrwałej opieki i pomocy ze strony innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, przy czym niepełnosprawność datuje się od dnia 27 października 1983r.
Zatem z powyższego wynika, iż niepełnosprawność u R. H. powstała później niż do ukończenia 18. roku życia, a więc nie została spełniona przesłanka przewidziana przez obowiązujący przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W związku z powyższym Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż E. H. z powołanych wyżej względów nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, według przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2013r. i tym samym do uzyskania prawa do dodatku do tego świadczenia.
Skargę na powyższą decyzję wniosła E. H. wskazując, iż naruszono jej prawa nabyte i zachodzi sprzeczność z podstawowymi wartościami konstytucyjnymi równością wobec prawa, oraz ochrony małżeństwa i rodziny.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r. o sygn. II SA/Po 458/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: czy art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548), w zakresie w jakim uzależnia przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego od spełnienia warunków określonych w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz.992), jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Sąd zawiesił postępowanie.
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2014 r. o sygn. akt P 33/13 Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł, iż art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548), w zakresie w jakim uzależnia przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego od spełnienia warunków określonych w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz.992), jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto Trybunał na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.
W związku z powyższym Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2014 r. podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...]2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrz W. z dnia [...]2013 .r. o odmowie przyznania E. H. prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2013 r., nr poz. 1456 ze zm.) – dalej jako "u.ś.r." oraz ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. nr 1548) – dalej jako "ustawa zmieniająca".
Zgodnie z art. 12. ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej osobom, uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w wysokości 100,00 zł miesięcznie.
Jak wynika z akt sprawy skarżącej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. decyzją z dnia [...]2011 r. nr [...]przyznano E. H. bezterminowo świadczenie pielęgnacyjne z związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem R. H.. Zatem E. H. należała do kategorii osób, które w świetle art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej były uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych. Niemniej nie została spełniona druga przesłanka warunkującą przyznania wnioskowanego dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak słusznie bowiem zauważyły organy obu instancji, E. H. nie spełnia warunków określonych w art. 17 u.ś.r., w brzmieniu nadanym mu przez ustawę zmieniającą i obowiązującym od 1 stycznia 2013 r., a dokładnie nie została spełniona przesłanka z ust. 1b tego artykułu.
Zgodnie z art. 17 ust. 1b w brzmieniu nadanym mu ustawą zmieniającą, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Tymczasem jak wynika z załączonego do akt sprawy Orzeczenia z dnia [...]2006 r. o zmianie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]2006 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. ([...]) niepełnosprawność R.a H., urodzonego 8 lutego 1950 r., datuje się od 27 października 1983 r. a w stopniu znacznym od 14 lutego 2006 r. Zatem niepełnosprawność tej osoby powstała po okresach wskazanych ww. art. 17 ust.1b pkt 1-2 u.ś.r.
W świetle takiego brzmienia wyżej wskazanych przepisów tj. art. 12 ust 1 i 2 ustawy zmieniającej z dnia 7 grudnia 2012 r. oraz art. 17 ust 1b u.ś.r., nie budzi wątpliwości Sądu, iż E. H. nie spełnia przesłanek do przyznania jej wnioskowanego dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. decyzją z dnia 28 lutego 2011 r.
Sąd nie miał wątpliwości co do wykładni wyżej wymienionych przepisów. Są one skonstruowane w sposób jasny, a wykładnia literalna nie pozostawia żadnych wątpliwości co do rozumienia ich treści. Niemniej Sąd powziął wątpliwości do zgodności lub niezgodności przepisu art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej z Konstytucją RP. Z tej też przyczyny postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r. o sygn. II SA/Po 458/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: czy art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), w zakresie w jakim uzależnia przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego od spełnienia warunków określonych w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz.992), jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2014 r. o sygn. akt P 33/13 Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu ww. pytania prawnego orzekł, iż art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw , w zakresie w jakim uzależnia przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego od spełnienia warunków określonych w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny zauważył, iż w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie występuje rodzaj świadczenia opiekuńczego określony mianem dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie w postaci dodatku do świadczenia opiekuńczego pojawiło się po raz pierwszy w art. 12 ustawy zmieniającej. Trybunał wskazał, iż z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej jednoznacznie wynika, że ratio legis ustanowienia dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego była utrzymanie stabilnego wsparcia dla osób objętych wcześniej tj. przed 1 stycznia 2013 r. rządowym programem pomocy finansowej dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z uchwałą Rady Ministrów nr 234/2011 z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie ustanowienia rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne w okresie od stycznia do marca 2012 r. oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne pomoc przysługiwała jedynie matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka, mającym ustalone za styczeń, luty lub marzec 2012 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych niezależnie od dochodu. Wysokość dodatku wynosiła 100 zł miesięcznie. Powyższy program był kontynuowany w okresach od kwietnia do czerwca 2012 r.. oraz od lipca do grudnia 2012 r. na tym samych zasadach.
Dalej Trybunał zauważył, iż 1 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa zmieniająca. Wprowadziła ona między innymi wyższą od dotychczasowej kwotę świadczenia pielęgnacyjnego – 620 zł. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 724/VII kadencja), "podwyższenie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, związane jest również z potrzebą kontynuacji rządowego programu wspierania osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, który zakłada przyznawanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 100 zł miesięcznie. Znacznie bardziej racjonalne wydaje się ukonstytuowanie takiego założenia na stałe w ustawie, niż w programie rządowym, który skutkował brakiem stabilności i poczucia bezpieczeństwa osób, które taki dodatek pobierają". Wyższa kwota świadczenia (620 zł) zaczęła obowiązywać od 1 lipca 2013 r. (zob. art. 15 ustawy zmieniającej). W okresie przejściowym, tj. od wejścia w życie ustawy zmieniającej 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r., w art. 12 ustawy zmieniającej przewidziano dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 100 zł miesięczne dla osób uprawionych do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, spełniających nowe warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz dla osób, którym po raz pierwszy przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie zmienionych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, w celu utrzymania dodatkowego wsparcia w wysokości 100 zł dla uprawnionych otrzymujących je w ramach obowiązującego do końca 2012 r. programu rządowego do momentu wejścia w życie przepisu przewidującego wyższą o tę kwotę wartość świadczenia pielęgnacyjnego. Trybunał zauważył, że art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej rozszerzył dotychczasowy krąg osób uprawnionych do dodatku, gdyż program rządowy był skierowany jedynie do rodziców lub opiekunów faktycznych dzieci.
Reasumując Trybunał zauważył, iż dodatek ustanowiony w art. 12 ustawy zmieniającej był nowym świadczeniem ustanowionym czasowo (tj. do dnia wejścia w życie przepisu podwyższającego o 100 zł wysokość świadczenia pielęgnacyjnego) jako forma wsparcia dla niektórych osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. W istocie była to grupa tych osób, które korzystały do końca 2012 r. z pomocy w wysokości 100 zł w ramach programu rządowego. W odniesieniu do osób, które zarówno wcześniej nie otrzymywały wsparcia rządowego, jak i nie były uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego w świetle zmienionego art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przyznanie nowego dodatku nie było konieczne do zachowania ich praw w okresie przejściowym. W tej grupie była również skarżąca E. H.. Ze względu na to, że opiekowała się niepełnosprawnym mężem, nie przysługiwała jej pomoc w ramach programu rządowego realizowanego do końca 2012 r. (uprawnionymi byli jedynie matka, ojciec lub opiekun faktyczny dziecka), a w związku z tym, że nie spełniała kryteriów określonych w dodanym do ustawy o świadczeniach rodzinnych art. 17 ust. 1b, nie była uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach i zachowała to świadczenie w dotychczasowej wysokości (tj. 520 zł) jedynie do 30 czerwca 2013 r.
Według Trybunału rozróżnienie świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego z art. 12 ustawy zmieniającej, będącego novum legislacyjnym, prowadzi także do konkluzji, że ustawodawca miał prawo ustanowić inne zasady jego nabycia, różne od zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym bezpodstawne jest utożsamianie przesłanek, celu ustanowienia i funkcji dodatku pielęgnacyjnego i świadczenia pielęgnacyjnego. Nie można też stawiać znaku równości pomiędzy osobami pobierającymi świadczenie pielęgnacyjne, które do końca 2012 r. nie były uprawnione do dodatkowej pomocy w ramach programu rządowego, i które nie były uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na zmienionych zasadach, w okresie przejściowym od 1 stycznia do 30 czerwca 2013 r. nadal otrzymywały świadczenie w dotychczasowej wysokości a osobami, które korzystały z dodatkowej pomocy w ramach programu rządowego i od 1 stycznia 2013 r. spełniają warunki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego. Podmioty te nalezą do różnych grup, a zatem ich odrębne traktowanie nie narusza zasady równości wyrażonej w art. 31 ust 1 Konstytucji RP .
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą szczególnej pomocy ze strony państwa dla osób do niego uprawnionych i jego ustanowienie nie narusza art. 71 ust 1 Konstytucji RP. Zaznaczył, iż adresatami tej formy pomocy byli opiekunowie niepełnosprawnych, którzy spełniali nowe warunki nabycia świadczenia pielęgnacyjnego. W praktyce były to osoby dotychczas uprawnione do pomocy w ramach programu rządowego, czyli rodzice i opiekunowie niepełnosprawnych dzieci. Tak określony zakres podmiotowy uprawnionych do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego jest konsekwencją decyzji ustawodawcy o ograniczeniu przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego do sytuacji, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do 25. roku życia. Ustawodawca kierował się bowiem założeniem, że osoby takie są z reguły niesamodzielne ekonomicznie z powodu kontynuacji nauki i niepodejmowania aktywności zawodowej. Osoby dorosłe, których niepełnosprawność nie powstała w okresie nauki, z reguły były samodzielne i miały możliwość wypracowania własnych źródeł dochodu (emerytura, renta), co pozwala im na sfinansowanie lub współfinansowanie opieki, bez konieczności dodatkowego wsparcia ze strony budżetu państwa.
Nie narusza zasady sprawiedliwości społecznej nieprzyznanie takiego dodatku tym osobom, które nigdy nie były uprawnione do rządowego wsparcia, ani nie są uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie nowych przepisów. Osoby te w okresie przejściowym, na jaki został przyznany dodatek, to jest od 1 stycznia do 30 czerwca 2013 r. nadal otrzymywały świadczenie pielęgnacyjne w dotychczasowej wysokości 520 zł. Z tych też przyczyn nie może być również mowie o pozbawieniu tych osób praw nabytych zwłaszcza, iż dodatek ten został wprowadzony dopiero w ustawie zmieniającej z dnia 7 grudnia 2012 r.
W tym stanie rzeczy, mając na względzie prawidłowo ustalony stan faktyczny, jednoznaczną treść powołanych przepisów ustawy zmieniającej z dnia 7 grudnia 2012 r. oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz stanowisko wyrażone w przytoczonym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. uznając, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza W. wydane zostały bez naruszenia prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło