II SA/Po 92/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 07 maja 2021 r. wniosku W. F. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi W. F. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przystąpienie do użytkowania części obiektu postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Po [...]. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. W. F. (zwany dalej "Skarżącym") reprezentowany przez radcę prawnego wniósł skargę na opisane w rubrum postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "[...]" lub "organem"). W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że w pełni podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto wskazano, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. [...] wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia na wniosek Skarżącego do czasu rozstrzygnięcia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Dnia [...] marca 2021 r. Skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, jako podstawę swojego żądania powołując przepis art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami). Zdaniem Skarżącego zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania, bowiem niezbędne jest rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia, czy inne roboty budowlane, prowadzone na nieruchomości w tym samym okresie, stanowiły samowolę budowlaną, bądź były prowadzone z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazano, że to zagadnienie jest przedmiotem skargi zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Po [...], która dotyczy postanowienia [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie zmiany terminu realizacji obowiązku i utrzymującego w pozostałym zakresie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. wstrzymującego roboty budowlane na działkach [...] i [...] w J. oraz nakładającego szereg innych obowiązków na inwestora – Skarżącego. W uzasadnieniu wniosku o zawieszenie postępowania Skarżący ponadto wskazał, że do obowiązku uiszczenia kary pieniężnej z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania części obiektu budowlanego niezbędne jest m.in. ustalenie, czy w tym czasie nie były prowadzone roboty budowlane w ramach istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ta okoliczność, jego zdaniem, ma znaczący wpływ na możliwość uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, a co za tym idzie, na możliwość nałożenia na niego tego rodzaju kary administracyjnej. Skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie zagadnienia, czy zrealizowana dobudowa stanowiła odrębną samowolę budowlaną, czy też była ona wykonana w ramach istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, ma kluczowe znaczenie dla legalności nałożenia na niego kary pieniężnej. Jeśli tut. Sąd uznałby, że inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, ta okoliczność wyłączałaby możliwość nałożenia na niego kary z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zmianami). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek o zawieszenie postępowania jest uzasadniony. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powołany przepis stanowi uprawnienie do zawieszenia postępowania sądowego, jeżeli istnieje relacja pomiędzy dwiema sprawami, w której rozstrzygnięcie jednej wywiera wpływ na rozstrzygnięcie drugiej. Skarżący wniósł do tut. Sądu dwie skargi, które zostały zarejestrowane pod sygn. akt II SA/Po [...] oraz II SA/Po [...]. Druga z tych spraw dotyczy zagadnienia, czy zrealizowana przez Skarżącego inwestycja stanowi samowolę budowlaną, czy też została wykonana w ramach istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. W opinii Sądu rozpoznanie tego zagadnienia będzie miało istotny wpływ na rozpoznanie skargi wniesionej w niniejszej sprawie tj. legalności nałożenia kary pieniężnej. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zmianami, zwanej dalej "p.b.") do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się. Wprowadzone zastrzeżenie (odsyłające do art. 55 i art. 57 p.b.) wskazuje na obowiązek uzyskania decyzji o zezwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Z treści przepisów art. 54 ust. 1, art. 55 i art. 57 p.b. wynika więc, że pozwolenie na użytkowanie może być udzielone tylko wówczas, gdy roboty budowlane są prowadzone zgodnie z prawem na podstawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 657/19, to jak i wszystkie powołane orzeczenia dostępne są na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). A contrario, brak pozwolenia na budowę oznacza niemożność uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie chyba, że nastąpi legalizacja samowoli budowlanej. Z kolei zastosowanie kary pieniężnej, o której mowa w art. 57 ust. 7 p.b. w związku z art. 1 pkt 45 lit. d oraz art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), jest możliwe w sytuacji przystąpienia do użytkowania obiektu budowalnego lub jego części z naruszeniem art. 54 i art. 55 p.b. Brak pozwolenia na użytkowanie pozwala organowi nadzoru budowlanego nałożyć karę. Jednakże zakwestionowanie prawidłowości przeprowadzonych robót budowlanych w sprawie II SA/Po [...] poddaje pod wątpliwość w ogóle możliwość uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W sytuacji niemożności uzyskania takiego pozwolenia, nie można naruszyć art. 54 i art. 55 p.b. To z kolei prowadzi do braku możliwości nałożenia kary administracyjnej. Zagadnienie legalności przeprowadzonych robót budowlanych zostanie rozstrzygnięte w sprawie II SA/Po [...]. Do tego czasu Sąd w niniejszej sprawie nie może zdecydować o legalności nałożonej kary. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym: "O przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisu art. 55 p.b. można mówić dopiero wówczas, kiedy inwestor przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydana została decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych bądź, jeżeli budowa została zakończona, o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zawierająca jednocześnie obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie." (wyrok NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2641/17, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku także wskazuje na korelację pomiędzy decyzją o pozwoleniu na budowę, a decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Konkludując, jeżeli więc tut. Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Po [...] uzna, że inwestycja Skarżącego została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, czy też została wykonana w ramach istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, będzie to miało istotny wpływ rozstrzygnięcie o legalności nałożenia kary. Wobec samowoli budowlanej nie da się uzyskać pozwolenia na użytkowanie, a tym samym nie można naruszyć przepisów skutkujących nałożeniem kary administracyjnej. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 i art. 131 p.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak