II SA/Po 930/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-12-09

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Elwira Brychcy, Wiesława Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej, która samotnie zamieszkuje lokal mieszkalny, przysługuje prawo do powiększenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu o 15 m2 na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeśli nie posiada aktualnego orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności stwierdzającego wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania dodatku mieszkaniowego. Kluczowe było stwierdzenie, że skarżący nie spełnił przesłanek do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Brak aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności stwierdzającego wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju oraz fakt samotnego zamieszkiwania przez skarżącego lokalu wykluczyły możliwość powiększenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który został odrzucony przez Prezydenta Miasta, a następnie decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Powodem odmowy było przekroczenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu oraz niespełnienie warunków do powiększenia tej powierzchni ze względu na niepełnosprawność skarżącego. Skarżący, który jest osobą niepełnosprawną, kwestionował decyzje, powołując się na swoje schorzenia i posiadane zaświadczenia lekarskie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant: ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. działając na podstawie art.7 ust.1 w zw. z art.5 ustawy z dnia 21.06.2001r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.), odmówił Panu S. M przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie wniosku złożonego 29 stycznia 2015 r. W uzasadnieniu decyzji Organ wyjaśnił między innymi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez wnioskodawcę nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż 30% albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W niniejszej sprawie ustalono, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez Wnioskodawcę lokalu wynosząca 47,20 m2 przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30%. Ponadto udział pow. pokoi i kuchni w pow. użytkowej zajmowanego mieszkania przekracza 60% . Dalej podano, że wnioskodawca dołączył do akt orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na okres do 30 czerwca 2005 r., a także zaświadczenie lekarskie potwierdzające wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pomieszczeniu. Dokumenty te nie pozwalają na uznanie uprawnień Wnioskodawcy określonych w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż Pan S. M. nie jest osobą niepełnosprawną poruszająca się na wózku lub osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Od decyzji tej odwołał się Pan S. M. czując się pokrzywdzony wydaną decyzją i podając, że jest od wielu lat . osobą niepełnosprawną (choroby ortopedyczne, neurologiczne, bezdech senny). Dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przed datą [...] 11.2004 r. oraz zaświadczenie lekarskie stwierdzające wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzja z dnia [...] lipca 2015 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymało w mocy zaskarżona decyzje. W uzasadnieniu podano, że tryb i zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz.966 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 r. (Dz. U. Nr 156, poz.1817 ze zm.) w sprawie dodatków mieszkaniowych. Decyzje w sprawach dodatków mieszkaniowych nie mają charakteru uznaniowego. Organy administracyjne zobowiązane są do przestrzegania ścisłych reguł w sprawach dodatków mieszkaniowych wynikających z cyt. przepisów. Dodatki mieszkaniowe przyznawane są osobom spełniającym łącznie wymogi przewidziane w przepisach o dodatkach mieszkaniowych tj. posiadają tytuł prawny do lokalu i ponoszą wydatki związane z korzystaniem z niego oraz spełniają kryterium dochodowe, a zajmowane mieszkanie kryterium metrażowe. Z akt sprawy wynika, że Pan S. M. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje mieszkanie o powierzchni użytkowej 47,20 m . Powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 38,00 m , wobec czego przekracza 60%.powierzchni użytkowej (całkowitej) lokalu, gdyż wynosi 80,50%. Powierzchnia normatywna w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego wynosząca 35,00 m2 dla 1 osoby (nie może przekraczać 30 % - art.5 ust.1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Regulacja zawarta w artykule 5 ust.5 daje możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez 1 osobę przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 %- 45,50 m i nie więcej niż 50 - 52,50 m 2 pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60 %. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na powierzchnię normatywną. Zgodnie z art.5 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywną powierzchnię większa się o 15 m2 jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz.721 ze zm.). Obowiązek legitymowania się wskazanym orzeczeniem został wprowadzony przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 08 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 240, poz. 2406), która weszła w życie 23 listopada 2004 r. Jednak zgodnie z art. 2 powołanej ustawy do osób, które legitymują się orzeczeniem zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, wydanym przed dniem wejścia w życie art.1 pkt 4 niniejszej ustawy konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju może być udokumentowana w szczególności zaświadczeniem lekarskim lub opinią biegłego. Pan S. M. legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności (stopień lekki), wydanym przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] czerwca 2003 r. nr sprawy [...]. Zespół ten w punkcie 3 postanowił, iż orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy i orzeczenie wydaje się na okres do 30.06.2005 r. W tej sytuacji skoro orzeczenie straciło aktualność nie można uwzględnić zaświadczenia lekarskiego dot. wymogu zamieszkiwania Wnioskodawcy w oddzielnym pokoju. Pan S. M. chcąc skorzystać z uprawnień wynikających z art. 5 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (tj. powiększenia powierzchni normatywnej o 15 m ). winien wystąpić do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności - ul. S. w celu uzyskania aktualnego orzeczenia z zaznaczeniem wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Przedstawione przez Pana S. M. także pozostałe dokumenty nie uzasadniają możliwości ich uwzględnienia. Powyższą decyzje zaskarżył do sądu osobiście S. M. Z treści skargi wynika, że domaga się uchylenia niekorzystnej dla niego decyzji i przyznania dodatku mieszkaniowego. Dla uzasadnienia swojego stanowiska opisał występujące choroby i przedłożył zaświadczenia lekarskie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoja dotychczasową argumentacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z powyższym wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji może nastąpić tylko w razie stwierdzenia, że przy jego wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeks postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w omówionym zakresie, tj. wynikającym z przepisów powołanych wyżej ustaw, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. W konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Istotą stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m. z dnia [...] lutego 2015 r. było to, że organy obu instancji uznały, iż skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do dodatku mieszkaniowego. W szczególności organy prawidłowo przyjęły iż nie było podstaw do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966 z późn. zm.) i zwiększenia normatywnej powierzchni o 15 m2, ze względu na niepełnosprawność skarżącego. Niesporne jest, że skarżący samodzielnie zajmuje lokal mieszkalny typu spółdzielczego o powierzchni 47,20 m2 (w tym łącznej powierzchni pokoi i kuchni 38 m2),. Odmowa przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego uzasadniona została przez organy orzekające w sprawie niniejszej niespełnieniem warunków określonych w ustawie powołanej wyżej, tj. przekroczeniem normatywnej powierzchni użytkowej lokalu zajmowanego przez skarżącego Ocena ta, w stanie faktycznym sprawy ustalonym zgodnie z regułami k.p.a., a więc art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., jest prawidłowa i nie narusza prawa. Otóż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby. Stosownie zaś do przepisu art. 5 ust. 5 tej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Wielkości te, w odniesieniu do lokalu mieszkalnego skarżącej nie zostały zachowane, co nie jest kwestionowane. Organy prawidłowo ustaliły i wskazały, że, brak było podstaw do zastosowania wobec skarżącego również art. 5 ust. 3 ustawy i powiększenia powierzchni normatywnej o 15 m2. Przepis ten stanowi, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Zatem organ prowadzący postępowanie o przyznanie dodatku mieszkaniowego okoliczność faktyczną, w postaci wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, może ustalić jedynie na podstawie orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Do kompetencji tego zespołu należą okoliczności odnoszące się do niepełnosprawności (stan zdrowia i jego wpływ na możliwość samodzielnego funkcjonowania osoby), natomiast poza zakresem jego kompetencji pozostaje to, jaki lokal mieszkalny osoba zajmuje i czy jest to zamieszkiwanie samodzielne czy też z innymi osobami. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 sierpnia 2012 r., I OSK 881/12, nie można twierdzić, że dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju skutkuje automatycznie powiększeniem normatywnej powierzchni. Przepis materialny stosuje organ administracyjny rozpatrujący wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, a nie powiatowy zespół, który ma tylko kompetencję do wydania orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności. Przypomnieć również należy, podzielając tym samym poglądy NSA wyrażone przy dokonywanej wykładni art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a które podziela Sąd orzekający w sprawie niniejszej, że sformułowanie "oddzielny pokój" ma sens tylko wówczas, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. Zatem w razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne (zob. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r., I OSK 565/06). Skoro skarżący, co nie jest kwestionowane, w przedmiotowym lokalu zamieszkuje sam, to również i z tego powodu prawidłowo nie zastosowano art. 5 ust. 3 ustawy cyt. wyżej. Brak było podstaw do powiększenia normatywnej powierzchni i również realizacji uprawnienia do zamieszkania w oddzielnym pokoju. Reasumując decyzje administracyjne w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zostały wydane w oparciu o obowiązujące przepisy, które w sposób należyty organy uzasadniły. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego. Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło