II SA/Po 94/22
WyrokWSA w Poznaniu2022-04-20
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Jan Szuma, Paweł Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej, wydana w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. z powodu ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nie były znane organowi, może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nie były znane organowi z powodu np. niedostępności danych z systemu PUE-ZUS lub zatajenia informacji przez stronę, uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w takim przypadku, a tym samym utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza uchylającą częściowo decyzję o przyznaniu świadczenia wychowawczego. Powodem uchylenia było ujawnienie, że wnioskodawczyni od marca 2016 r. uzyskiwała dochody, co przekroczyło kryterium dochodowe. Wnioskodawczyni zarzuciła organom naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w tym brak obowiązku organu do samodzielnego ustalania dochodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu wniosku I. G. (o ponowne rozpatrzenie sprawy), utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2021 r., [...]
Drugą z wymienionych decyzji Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. (zwanego dalej "Burmistrzem"), którą organ ten organ uchylił częściowo, to jest za okres od [...] maja 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. – decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...] ustalającą prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko J. W. G. i zarazem odmówił za ten okres świadczenia wychowawczego na wymienionego syna.
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. I. G. wystąpiła o ustalenie na jej rzecz prawa do świadczenia wychowawczego na okres lat [...] na rzecz pierwszego dziecka J. G.. W skład rodziny zaliczyła siebie, syna V. G. oraz wskazanego syna J. .
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...] Burmistrz przyznał wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze na rzecz syna J. G. na ustawowo określony okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. w kwocie [...]zł miesięcznie.
Dla jasności dalszego wywodu, w tym także na potrzeby sprawozdania stanu sprawy, Sąd przypomina, że w dacie wniosku i jak i w dacie wydania powyższej decyzji znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195, dalej "u.p.p.w.d.") w pierwotnym brzmieniu, uzależniającym świadczenie wychowawcze na rzecz pierwszego
dziecka od kryterium dochodowego. Ustawa ta w tym zakresie została
później fundamentalnie znowelizowana ustawą z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 924), jednakże w sprawach świadczeń wcześniej przyznanych stosuje się przepisy dotychczasowe. Tak jest też w tej sprawie – do świadczenia wychowawczego przyznanego I. G. za okres [...] stosować się będzie u.p.p.w.d. w pierwotnym brzmieniu i to pomimo, że decyzje w trybie wznowieniowym (opisane poniżej i dotyczące go retrospektywnie) w 2020 i 2021 r.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. Burmistrz wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...]
Następnie wydawano kolejne decyzje w trybie wznowieniowym, które jednak zostały wyeliminowane z obrotu bądź to przez ich unieważnienie, bądź przez uchylenie przez Kolegium.
Finalnie, decyzją z dnia [...] października 2020 r., [...], wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia, Burmistrz, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a.") uchylił za okres od [...] maja 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2016 r. o przyznaniu świadczenia wychowawczego na J. W. G. i jednocześnie za ten okres i na wymienione dziecko, świadczenia wychowawczego zainteresowanej odmówił. Organ wskazał, że ujawnione zostało iż I. G. od [...] marca 2016 r. była zatrudniona w A. sp. z o.o., przez co uzyskiwała dochody powodujące, iż wysokość dochodu na członka rodziny wynosiła [...] zł. To w rezultacie spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego od kwietnia 2016 r. Tymczasem wnioskodawczyni we wniosku z dnia [...] maja 2016 r. nie poinformowała organu o fakcie uzyskania dochodu.
W odwołaniu I. G. zarzuciła organowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 138 K.p.a. i art. 17 u.p.p.w.d. oraz art. 77 K.p.a. , art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. i wreszcie art. 77 § 1 K.p.a. W ocenie odwołującej się należało przede wszystkim zauważyć, że jej zatrudnienie w A. sp. z o.o. nie było nową okolicznością. Poza tym ciężar dowodu w tym zakresie leżał po stronie organu.
W powyższym odwołaniu, poza treścią właściwą dla tego rodzaju środka zaskarżenia, znalazł się także wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji dnia [...] października 2020 r., [...] nawiązujący do przedstawionego zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Zanim przeprowadzono postępowanie nieważnościowe na skutek wskazanego w poprzednim akapicie żądania, Kolegium rozpoznało złożone odwołanie.
Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję Burmistrza w mocy. Organ odwoławczy przypomniał, że wedle u.p.p.w.d. za dochód uznawano dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, czyli, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Kolegium zaznaczyło też, że stosowanie do art. 7 ust. 1 i 3 u.p.p.w.d. obliczenie dochodu powinno uwzględniać dochód uzyskany i utracony, względem roku kalendarzowego stanowiącego podstawę ustalenia świadczenia wychowawczego.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.p.w.d. pierwszy okres świadczeniowy rozpoczynał się z dniem wejścia w życie ustawy ([...] kwietnia 2016 r. – uw. Sądu), a kończył [...] września 2017 r. Za ten okres świadczenia przyznawano uwzględniając dochody za rok kalendarzowy 2014 r.
Kolegium wywodziło, że I. G. osiągnęła za 2014 r. dochody z tytułu zatrudnienia w E. sp. z o.o., A. sp. z o.o. oraz A. sp. z o.o. Dochody te ustalono na podstawie [...] Dochody z tytułu zatrudnienia w tych podmiotach stały się później jednak dochodami utraconymi. Ostatecznie dochód rodziny – wedle przytoczonych przez Kolegium ustaleń Burmistrza – wyliczono na poziomie [...] zł. Jednakże do dochodu rodziny doliczyć należało dochód uzyskany z tytułu zatrudnienia w A. sp. z o.o. od [...] marca 2016 r. Dochód ten przysługiwał I. G. od kwietnia 2016 r., a to oznacza, iż ze skutkiem od [...] maja 2016 r. przekroczyła ona kryterium dochodowe: (908,79 zł + [...] zł) : 2 = [...] zł. Kolegium nadmieniło dalej, że miało wątpliwości, co do sposobu wyliczenia dochodu rodziny przez organ pierwszej instancji, gdy chodzi o ujmowanie kwot utraconego wynagrodzenia. Ostatecznie Kolegium uznało, że zagadnienie to nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem nawet jeżeli dodać do samej kwoty alimentów wynoszących [...] zł kwotę wynagrodzenia w A. sp. z o.o. od [...] marca 2016 r. [...] zł, to i tak dochód rodziny wynosiłby [...] zł na osobę.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] Kolegium zawiadomiło wnioskodawczynię o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dnia [...] października 2020 r., [...]
Decyzją z dnia [...] września 2021 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157 i art. 158 § 1 K.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez I. G. decyzji Burmistrza. W uzasadnieniu decyzji przedstawiło te same okoliczności, które wyłożyło już w motywach swej poprzedniej decyzji wydanej w trybie zwykłym z dnia [...] lipca 2021 r., [...] Zaznaczyło przy tym, że wobec zgodności decyzji Burmistrza z prawem tym bardziej nie dopatrzyło się, aby była ona dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie nieważności wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. G. zarzuciła naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 6 u.p.p.w.d. poprzez pominięcie, iż to organ powinien ustalić dane o sytuacji dochodowej osoby wnioskującej o świadczenie wychowawcze (jeżeli tego nie uczynił, to nie może się powoływać na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) oraz art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez uchybienie zasadom legalności działania organów, słusznego interesu obywateli i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., [...] Kolegium utrzymało swą poprzednią decyzję (z dnia [...] września 2021 r., [...]) w mocy. Organ jeszcze raz obszernie przedstawił stan faktyczny sprawy, a w ramach uzasadnienia prawnego objaśnił przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. W merytorycznej części rozważań Kolegium ponowiło stanowisko wyrażone już w decyzjach z dnia [...] lipca 2021 r., [...] oraz z dnia [...] września 2021 r., [...] podkreślając, że nie sposób dopatrzeć się, aby Burmistrz naruszył prawo, a tym bardzie naruszył je rażąco. W szczególności podkreśliło, że nie ma znaczenia z jakiego powodu istotne dla sprawy okoliczności, których późniejsze ujawnienie stało się przesłanką wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.), nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie. Kolegium zauważyło ponadto, że przede wszystkim I. G. w złożonym wniosku zaznaczyła, iż w jej rodzinie nie nastąpiło uzyskanie dochodu. Wnioskodawczyni wprowadziła więc sama Burmistrza w błąd.
W skardze I. G. zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 i art. 158 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie przez Kolegium decyzji własnej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2020 r., [...] W jej ocenie doszło także do uchybienia art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji wydanych w postępowaniu nieważnościowym oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W motywach skargi I. G. akcentowała, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.p.p.w.d. organy świadczeniowe same obowiązane były ustalać dochody osób ubiegających się o świadczenia wychowawcze. Nie powinno się zatem usprawiedliwiać braków w ustaleniach tym, że w 2016 r. trwały prace nad systemem PUE-ZUS. Skarżąca zwróciła też uwagę, że z punktu widzenia procesowego sytuacja, w której istnieje dostępność określonego dowodu dla organu, oznacza tylko tyle, że nie przeprowadzono wymaganych ustaleń. Nie jest to tożsame z przesłanką z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko, a także przedstawiło kontrargumentację w odniesieniu do przedstawionych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie Sąd wskazuje, że w jego ocenie w zupełności wystarczającym będzie, gdy z elementów stanu faktycznego i prawnego sprawy wyłuszczy się tylko istotne kwestie. Nie potrzeba natomiast aż tak obszernie relacjonować sprawy, jak to uczyniło Kolegium. Dostrzeżenie bowiem już tylko głównych wątków pozwala potwierdzić trafność rozstrzygnięcia organów.
Dalszy wywód rozpocząć należy od wskazania, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja Kolegium (jak i poprzedzająca ją decyzja tegoż organu) została wydana w trybie nieważnościowym. Postępowanie nadzwyczajne w tym trybie zostało zainicjowane na żądanie I. G. zawarte w odwołaniu od decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2020 r., [...] Dla precyzji należy też dodać, że skarżąca forsowała na etapie administracyjnym i forsuje nadal w skardze pogląd, że kwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotknięte jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która "wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". W niniejszej sprawie z jej kontekstu wynika I. G. uważa, iż decyzja Burmistrza z dnia [...] października 2020 r., [...] narusza prawo w sposób kwalifikowany. Taka jej intencja znajduje potwierdzenie także w treści zarzutu 1. skargi, gdzie wskazano właśnie na "rażące naruszenie prawa".
Ustalenie, że decyzja rażąco narusza prawo oznacza, że uchybia ona przepisom w sposób jaskrawy, a więc została wydana w sprzeczności z nim (wbrew jednoznacznej normie), względnie też ze względu na swe skutki jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Aby ustalić, czy w sprawie zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. należy więc rozpocząć od ustalenia podstawowego, czyli określenia, czy decyzja Burmistrza z dnia [...] października 2020 r., [...] w ogóle prawo narusza.
Jak zaznaczono w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia I. G. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...] przyznano świadczenie wychowawcze na J. W. G. (pierwszej dziecko) za okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. Po tym, gdy decyzja stała się ostateczna, ujawnione zostało, że I. G. dysponowała od kwietnia 2016 r. dochodem uzyskanym z tytułu zatrudnienia w A. sp. z o.o. od [...] marca 2016 r. w kwocie [...]zł. Są to okoliczności w sprawie niekwestionowane.
Wobec powyższego Burmistrz wznowił postępowanie powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W jego ocenie w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności – fakt zatrudnienia I. G. w A. sp. z o.o. i uzyskanie z tego tytułu dochodu – które spowodowały, że od 1 maja do [...] sierpnia 2016 r. wnioskodawczyni nie powinna uzyskiwać świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko wobec przekroczenia kryterium dochodowego.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie Burmistrza, jak i później utrzymujące je w mocy rozstrzygnięcie Kolegium są trafne. Nie ulega wątpliwości w oparciu o materiał dowodowy, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...] została wydana w oparciu o dane o dochodach rodziny skarżącej za rok 2014 r. Wynika to z tabeli na k. 19 akt administracyjnych, gdzie wyliczenia przedstawiono na podstawie rozliczeń podatkowych zadeklarowanych członków rodziny. Ostatecznie dochód na osobę w rodzinie I. G. wyniósł [...] zł, a więc – wobec kryterium dochodowego na poziomie [...] zł – Burmistrz przyznał I. G. świadczenie wychowawcze na syna [...]
Następnie [...] października 2017 r. wpłynęły do Burmistrza dane z systemu PUE-ZUS, w których ujawniono między innymi, że w okresie od [...] marca 2016 r. skarżąca zatrudniona została na umowę zlecenia. Na podstawie tej informacji przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, które wykazało, że I. G. zatrudniono w A. sp. z o.o. od [...] marca 2016 r., a wynagrodzenie (uwzględniane do dochodu) wyniosło [...] zł.
Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku. W 2016 r. I. G. posiadała wpływy stanowiące dochód uzyskany stosownie do art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. Zgodnie z tym przepisem "w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego".
I. G. uzyskała wynagrodzenie w A. sp. z o.o. w kwietniu 2016 r., stąd od [...] maja 2016 r. wynagrodzenie to należało doliczyć do dochodu rodziny na potrzeby spełnienia kryterium dochodowego.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że dwie kwestie ustalono w pierwotnej decyzji błędnie i stało się to z winy I. G..
Po pierwsze, ujawniono, że syn V. G. nie mieszka z matką od 2014 r. Skarżąca oświadczyła to w toku postępowania wznowieniowego, tym samym przyznając, że wcześniej wadliwie deklarowała trzy-osobowy skład rodziny.
Po drugie, dochód rodziny w toku pierwotnego postępowania ustalano w sposób "uproszczony", gdyż brano pod uwagę tylko dochody skarżącej z 2014 r., bez żadnych korekt. Wynikało to z faktu, że skarżąca nie informowała organu ani o utracie zatrudnienia ani o jego uzyskaniu, a wręcz zadeklarowała, że ani do uzyskania ani utraty dochodu nie doszło (co to tej kwestii - patrz też niżej).
Gdy ujawniono, że od [...] marca 2016 r. I. G. była zatrudniona w A. sp. z o.o. Burmistrz dokładniej zbadał jej sytuację i dążąc do obiektywnej weryfikacji dochodów odjął od dochodu skarżącej dochody utracone z tytułu trzech tytułów zatrudnienia, natomiast dodał wynagrodzenie z tytułu zatrudnienie podjętego [...] marca 2016 r. W efekcie ustalono, że kryterium dochodowe na osobę w rodzinie (dwu, a nie trzy osobowej) zostało przekroczone.
Powyższe ustalenia przyjęło też Kolegium.
Co do ustaleń dochodowych w tym miejscu należy uczynić uwagę – dotyczącą kwestii odnotwanej zresztą przez Kolegium – że skoro I. G. utraciła zatrudnienie ze wszystkich umów z 2014 r., to oznacza, że żadnego z dochodów tak uzyskiwanych nie należało brać pod uwagę. Innymi słowy, należało wyliczyć jej dochód z 2014 r. na takim poziomie, jak gdyby w ogóle nie była zatrudniona. Oznacza to, że jej dochód wynosił po prostu [...] zł miesięcznie z tytułu uzyskiwanych alimentów.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Zdaniem Sądu przesłanka z powyższego przepisu zaistniała. Burmistrz wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r., [...] nie miał dostępu do danych z bazy PUE ZUS w związku z pracami nad systemem dziedzinowym (systemem umożliwiającym bieżący dostęp określonej jednostki publicznej do danych ZUS). Przez to dane o umowie zawartej przez I. G. wpłynęły doń dopiero po wydaniu decyzji. Oznacza to, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi.
W ocenie Sądu nie sposób przyjąć natomiast argumentacji I. G. przedstawionej w skardze, która powołując się na art. 17 ust. 1 u.p.p.w.d. oraz na orzecznictwo sądów (I SA/Po [...], II SA/Po [...]) próbuje przerzucić na organy obowiązek ustalania niekorzystnych dla niej okoliczności, które sama zataiła.
Przede wszystkim pamiętać należy, że w punkcie 7 wniosku z dnia [...] maja 2016 r. sama I. G. zaznaczyła, iż w jej rodzinie "nie nastąpiło uzyskanie dochodu przez członka rodziny" (k. 4 akt administracyjnych). To samo zresztą wskazała, gdy chodzi o utratę dochodów. Wobec takich oświadczeń zawartych we wniosku trudno uznać za nieprawidłowe działanie organu, który po prostu przyjął je za prawdziwe, zwłaszcza że na moment procedowania nie było powodów, aby skarżącej nie dawać wiary, jak i że w oparciu o posiadane dane (dochody z 2014 r. przy założeniu rodziny trzy-osobowej) skarżąca spełniała przesłanki przyznania świadczenia wychowawczego.
Ze skargi wynika, że I. G. wyraża przekonanie, iż pomimo powyższego, to organy powinny dbać o ustalenie jej pełnej sytuacji dochodowej, a skoro tego wbrew obowiązkowi nie uczyniły, to później nie mogą powoływać się na swoje zaniedbania traktując je jako podstawy wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Skarżąca nietrafnie powołuje się na art. 17 ust. 1 u.p.p.w.d. Przede wszystkim w przepisie tym nie wskazuje się na obowiązek pozyskiwania przez organy właściwe w sprawach świadczeń wychowawczych danych o dochodzie utraconym czy uzyskanym. Stosownie do kolejnych punktów (art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.p.p.w.d.) organy samodzielnie obowiązane były uzyskiwać i weryfikować dane o dochodzie od organów podatkowych (w domyśle za rok kalendarzowy stanowiący podstawę do ustalenia dochodu), dane o osobach z rejestru PESEL, dane o składkach na ubezpieczenia społeczne od organów emerytalno-rentowych oraz dane o niepełnosprawności osoby.
Po drugie, nawet gdyby przyjąć, że organ powinien (nawet na niekorzyść skarżącej) poszukiwać danych o dochodzie uzyskanym przez I. G. w A. sp. z o.o. od [...] marca 2016 r., to i tak nie mamy do czynienia z sytuacją, w której można byłoby uznać, iż wyłączona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Orzecznictwo, które I. G. przywołała w skardze (I SA/Po [...], II SA/Po [...]) na poparcie twierdzenia, iż takie rozumowanie jest dopuszczalne, dotyczy sytuacji rodzajowo innych.
Prawdą jest, że niekiedy zaniedbania dowodowe organów są tak poważne, że zamiast twierdzić, iż "wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności" (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.), a należałoby raczej uznać, że organ o danych okolicznościach wiedział, ale je zlekceważył. W przywołanych w skardze wyrokach I SA/Po [...] i II SA/Po [...] wskazywano właśnie na takie sytuacje: ze stanu faktycznego pierwszego z nich wynika, że organ dysponował określonymi dowodami (fotografiami), ale ich – na skutek oczywistego zaniechania – nie uzupełnił, natomiast drugi dotyczył przypadku, w którym organ zwrócił się o określone dane, ale nie oczekiwał na ich uzyskanie i wydał decyzję.
W niniejszej sprawie Burmistrz wydający decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...] opierał się na pełnych danych dochodowych rodziny skarżącej z 2014 r. i dysponował jej oświadczeniem o braku dochodów utraconych i uzyskanych. Nie było więc powodów do "pogłębiania" postępowania dowodowego. W tym stanie rzeczy późniejsze ujawnienie przez system PUE-ZUS informacji o zatrudnieniu I. G. i dochodzie uzyskanym istniejącym w dacie wydania decyzji (zatajonym przez zainteresowaną) jawi się jako akademicki wręcz przykład sytuacji uzasadniających wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Podsumowując, należy stwierdzić, że nie jest zasadny podniesiony w skardze zarzut, iżby w sprawie miało dość do uchybienia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 158 § 1 K.p.a.) poprzez nie zidentyfikowanie w odniesieniu do decyzji Burmistrza rażącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Zdaniem Sądu nie jest też tak, że prowadzono postępowanie z naruszeniem art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. W sprawie – jak zaznaczono – Kolegium badało decyzję z dnia [...] października 2020 r., [...] pod kątem przesłanki kwalifikowanej z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ prowadzący postępowanie nadzwyczajne jasno opisał dlaczego nie dopatrzył się przesłanek rażącego naruszenia prawa, zrelacjonował stan faktyczny, objaśnił uwarunkowania prawne i szczegółowo umotywował rozstrzygnięcie. Trudno więc twierdzić, że uchybiono zasadom legalności działania organów, słusznego interesu obywateli i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Mając to wszystko na uwadze Sąd – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – oddalił skargę jako nie posiadającą usprawiedliwionych podstaw.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (k. 1 verte akt sądowych).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło