II SA/Po 956/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2013r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. I. i J. I. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. I. i J. I. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu skarżący argumentowali, że w obecnej sytuacji materialnej nie stać ich na wynajęcie adwokata. Oświadczyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dwójką dzieci – pełnoletnią córką i 17-letnim synem. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości [...] zł brutto miesięcznie oraz z dochodu z działalności gospodarczej skarżącego w wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczyli, że posiadają dom jednorodzinny o powierzchni 128 m². Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, skarżący zostali wezwani, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Zobowiązano wnioskodawców przede wszystkim do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskują oni oraz pozostałe osoby, z którymi prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wezwano do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami, w tym zeznaniami podatkowymi PIT oraz do podania aktualnego wyniku finansowego z działalności gospodarczej w pierwszym kwartale 2013r. Zeznania podatkowe najpełniej odzwierciedlają, bowiem wszystkie przychody jakie uzyskują strony ubiegające się o skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy oraz inne osoby, z którymi prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wyjaśnienia wymagało także to, jakie są obroty na posiadanych przez wnioskodawców rachunkach bankowych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem skalę środków jakimi wnioskodawcy rzeczywiście dysponują. Zwrócono się do wnioskodawców o podanie posiadanych samochodów osobowych oraz o opisanie posiadanego przez nich majątku nieruchomego, w tym do podania jakie przynosi dochody i jakich kosztów utrzymania wymaga. Posiadanie takiego majątku, stanowiącego źródło dodatkowego dochodu, co do zasady, wyłącza bowiem możliwość przyznania prawa pomocy. Nadto istotne było wyszczególnienie kosztów bieżącego utrzymania rodziny, gdyż konkretnie wskazuje to na realną wysokość środków, jakimi wnioskodawcy rozporządzają. Powyższe wezwania skierowane do każdego z wnioskodawców oddzielnie zostały prawidłowo doręczone w dniu 16 kwietnia 2013r. i do dnia dzisiejszego pozostały bez odpowiedzi. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżnego utrzymania siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcach ubiegających się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponują żadnymi środkami, które mogliby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania w części. W niniejszej sprawie na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Nadto należy podkreślić, że strona musi wykazać nie tylko swoją sytuację majątkową, ale również sytuację majątkową innych członków rodziny, którzy pozostają z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 252 p.p.s.a.). W świetle powyższego oświadczenia majątkowe wnioskodawców zawarte na formularzu nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wniosek skarżących o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej ich zdolności finansowej do uiszczenia kosztów przedmiotowego postępowania. Niewystarczające jest, bowiem samo twierdzenie, że aktualnie nie stać ich na wynajęcie adwokata. Na wnioskodawcach ciąży obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia, że nie mają możliwości poniesienia wynagrodzenia takiego pełnomocnika z wyboru. Ostatecznie wnioskodawcy na wezwanie do uzupełnienia i wyjaśnienia wątpliwości nie udzielili żadnej odpowiedzi. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, że wnioskodawcy nie zrealizowali warunku wykazania, iż nie są w stanie uiścić kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przedłożone oświadczenie na formularzu nie przekonuje, że w niniejszej sprawie odzwierciedlona została pełna sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawców. Należy w tym miejscu podkreślić, że brak współpracy strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskujących. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaki jest rzeczywisty stan majątkowy skarżących, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011r., sygn. akt I GZ 170/11, www.cebois.nsa.gov.pl). Niemożliwe okazało się poczynienie ustaleń faktycznych w rozpatrywanym zakresie, uzasadniających stwierdzenie, że sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, oddalić należało wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska