II SA/Po 96/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA M. Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 02 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych postanawia odmówić dopuszczania do udziału w sprawie W. S. w charakterze uczestnika postępowania /-/ M. Kwiecińska Pismem z dnia 23 marca 2015 r. W. S. zwrócił się o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia (...) grudnia 2014 r. Nr (...) w przedmiocie sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych w charakterze uczestnika do toczącego się postępowania. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że realizacja inwestycji – betoniarni – dotyczy zarówno ewentualnego naruszenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i odnosi się do ważnego interesu obecnych i byłych mieszkańców gminy. Oddziaływanie betoniarni na środowisko poprzez emisję hałasu i pyłów przyczyni się do naruszenia przyrody, mając negatywny wpływ na zdrowie okolicznych mieszkańców. Zwrócono również uwagę na ewentualny wpływ realizacji inwestycji na wartość rynkową okolicznych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w postępowaniu sądowoadministracyjnym udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Oznacza to, iż przepisy prawa umożliwiają podmiotowi, który nie brał udziału w procesie rozstrzygania sprawy administracyjnej udział w postępowaniu mającym na celu weryfikację legalności wydanego w jego wyniku aktu, pod warunkiem, że akt ten będzie ingerował w sferę jego prawem chronionych interesów. Dopuszczenie określonego podmiotu do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika uzależnione jest więc wyłącznie od pozytywnego ustalenia wpływu zaskarżonego aktu na prawem regulowaną sferę jego praw i obowiązków. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wnosząc o dopuszczenie do udziału w sprawie podmiot powinien wykazać, że wynik postępowania administracyjnego dotyczy jego interesu prawnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Aktualność interesu prawnego oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej i wiąże się z realnością, co oznacza, że powinien on istnieć w dacie stosowania norm. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danego podmiotu musi wpływać na jego sytuację prawną (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 lutego 2011 r., sygn. akt II OZ 18/11, Baza NSA). W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego. Z tego względu interes prawny nie istnieje w sytuacjach, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej. Interes prawny musi być nadto aktualny, a nie ewentualny. Poza tym, tak określony interes prawny musi być "własny", osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (por. J. Zimmermann, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, OSP 1997 nr 4 poz. 83A). Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotem sądowej kontroli jest sprzeciw Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 grudnia 2014 r. od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Postępowanie, w przedmiocie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, o jakim mowa w art. 30 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), dotyczy robót o mniejszym znaczeniu, skomplikowaniu i wpływie na otoczenie niż te, które są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Co istotne, w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia, o którym mowa w omawianym przepisie, oprócz inwestora (zgłaszającego) nie biorą udziału inne podmioty, gdyż jego dokonanie nie rodzi po stronie właściwego organu obowiązku wydania decyzji administracyjnej. Zgłoszenie nie ma więc znaczenia dla ich interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 346/09, Baza NSA, stwierdził, że wobec szczególnej regulacji instytucji sprzeciwu zawartej w ustawie – Prawo budowlane, nie ma w sprawie, której przedmiotem jest wydanie decyzji o sprzeciwie, możliwości uznania, że poza inwestorem w wydaniu tej decyzji udział powinny mieć także inne podmioty poza inwestorem np. sąsiedzi inwestora. Przyjęcie, że te inne osoby mają interes w sprawie i należy zapewnić im udział w postępowaniu, wymagałoby w szczególności zachowania odpowiednich procedur umożliwiających im wzięcie udziału w postępowaniu, takich jak zawiadomienie o wszczęciu postępowania, umożliwienie zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji itd. Wyjątkowa, wynikająca ze specyfiki instytucji sprzeciwu od zgłoszenia sytuacja, a przede wszystkim niezwykle krótki termin do wniesienia sprzeciwu liczony od daty zgłoszenia, wskazuje na to, że brak jest podstaw do tego, aby zaakceptować pogląd, iż poza inwestorem w sprawie wydania decyzji o sprzeciwie stronami są inne jeszcze podmioty. Poza tym decyzja o sprzeciwie nie wywołuje żadnych negatywnych skutków zarówno prawnych, jak i faktycznych dla osób trzecich. Skoro stroną postępowania w przedmiocie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych jest wyłącznie inwestor to nie sposób przyjąć, aby wnioskodawca miał interes prawny w toczącym się postępowania. Nie można bowiem wywodzić istnienia interesu prawnego z argumentu wnioskodawcy, że realizacja inwestycji może naruszać ważny interes obecnych i byłych mieszkańców gminy. Jest to bowiem interes faktyczny, a nie interes prawny w rozumieniu art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił dopuszczania do udziału w sprawie W. S. w charakterze uczestnika postępowania /-/ M. Kwiecińska