II SA/Po 968/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-02-03
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Edyta Podrazik, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 K.p.a. w sytuacji, gdy nie wskazał naruszeń przepisów postępowania przez organ I instancji ani zakresu sprawy wymagającego wyjaśnienia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 K.p.a. bez wskazania konkretnych naruszeń przepisów postępowania przez organ I instancji oraz bez określenia zakresu sprawy wymagającego dalszego wyjaśnienia. Takie działanie stanowi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. i zasady szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.), prowadząc do niepotrzebnego przedłużania postępowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, nakazując mu merytoryczne załatwienie sprawy zgodnie z art. 138 § 1 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu wykonania robót budowlanych związanych ze stanem technicznym przewodów kominowych we wspólnej ścianie budynków przy ul. W. 116 i 116a w P. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą wykonanie określonych prac. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając ją za wydaną z naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2015r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 500zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
W związku z pismem J. G. z dnia 21 maja 2011 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Powiatowego dla Miasta P. przeprowadzili kontrolę nieruchomości położonych przy ul. W. 116 i 116a w P., a następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Powiatowego dla Miasta P. (dalej: Inspektor Powiatowy) postanowieniem z 31 sierpnia 2011 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego (zawilgocenia ścian) budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. W. 116 w P. Postanowieniem z dnia 26 września 2011 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: Inspektor Wojewódzki) utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 1077/11 uchylił postanowienie Inspektora Wojewódzkiego oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Powiatowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Powiatowego dla Miasta P. w dniu [...] 2012 r. wszczął pod sygnaturą [...] postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego (zawilgocenia ścian) budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. W. 116 w P..
Następnie w dniu [...] 2012 r. Inspektor Powiatowy wydał decyzję Nr [...], znak [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego (zawilgocenia ścian) budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy W. 116 w P..
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2012 r., znak [...] uchylił ww. decyzję Inspektora Powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [...] 2014 r., Nr [...] (znak [...]) nakazał M. G. właścicielce budynku przy ul. W. 116 w P. oraz I. M. i D. K. właścicielkom budynku przy ul. W. 116a w P., w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, wykonanie robót budowlanych dotyczących kominów, znajdujących się we wspólnej ścianie między budynkami, tj. uzupełnić ubytki tynku pomiędzy czapą betonową wszystkich kominów a dachem, zamontować nasady kominowe na wszystkie przewody kominowe używane jak i nieużywane, wyprowadzić ponad komin odpowietrzenie pionu kanalizacyjnego umieszczonego w piątym przewodzie licząc od ulicy, w terminie 3 miesięcy od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2014 r., znak sprawy [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy zauważył, że postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie stanu technicznego (zawilgocenia ścian) zakreśliło granice tego postępowania i tylko w takim zakresie mogło nastąpić jego zakończenie decyzją. Nałożenie obowiązków decyzją z dnia 26 marca 2014 r. przekroczyło te granice, a wobec braku jakiegokolwiek zawilgocenia ścian w obecnym czasie, wyklucza nałożenie obowiązku zamontowania nasad kominowych na wszystkie przewody kominowe używane jak i nieużywane, co mogłoby jedynie zapobiec w przyszłości zaciekaniu opadów atmosferycznych do wewnątrz przewodów kominowych. Pozostałe obowiązki nałożone na właścicielki obu nieruchomości, które zostały nałożone na podstawie protokołów kominiarskich otrzymanych przed wydaniem decyzji zostały wykonane przed wydaniem decyzji, o czym świadczą przesłane do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażądane przez ten organ kolejne protokoły przeglądów kominiarskich jak i pismo M. G. - F. z dnia 9 kwietnia 2014 r.
Wobec powyższego, w związku ze wskazaniami zawartymi w decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lipca 2014 r., Inspektor Powiatowy dokonał zmiany kwalifikacji sprawy i pismem z dnia 3 listopada 2014 r. poinformował strony postępowania o prowadzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego budynków przy ul. W. 116 i 116a w P. w zakresie przewodów kominowych znajdujących się w ścianie wspólnej między tymi budynkami
Następnie decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane:
1. nakazał M. G. - F., właścicielce budynku przy ul. W. 116 w P., oraz I. M. i D. K., właścicielkom budynku przy ul. W. 116a w P., w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynków przy ul. W. 116 i 116a w P. w zakresie przewodów kominowych znajdujących się w ścianie wspólnej między tymi budynkami, wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu istniejącego otworu wentylacyjnego w łazience na I piętrze budynku przy ul. W. 116a w P. (wlotu do przewodu kominowego nr 6), wykonaniu w ww. łazience nowego otworu wentylacyjnego do przewodu kominowego nr 5 z zamontowaną w nim kratką (przekrój min. 0,04 m2) oraz udrożnieniu przewodu kominowego nr 6 do piwnicy.
2. określił termin wykonania obowiązków na 2 miesiące od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż fakt nieprzeprowadzania przeglądów kominiarskich przez właścicielki obu budynków (przewody znajdują się we wspólnej ścianie budynków jednorodzinnych) spowodował, że nieprawidłowe poprowadzenie dwóch wentylacji w budynku W. 116a istniało przez około 40 lat. Jedna nieprawidłowość, dotycząca podłączenia wentylacji garażu budynku W. 116a (przewód drugi od ulicy), została usunięta w trakcie postępowania. Druga, istotna nieprawidłowość dotyczy podłączenia przewodu wentylacji łazienki na I piętrze budynku przy ul. W. 116a do przewodu, do którego podłączona była już wentylacja garażu budynku przy ul. W. 116 (przewód nr 6). Przewód ten jest zagruzowany nad stropem nad parterem (otwarty na wysokości około 2 m od dachu budynku). Pomiarów takich dokonał Mistrz Kominiarski K. J., który w protokole nr 52/2013 z dnia 9 marca 2013 r. i protokole nr 110/2014 z dnia 10 czerwca 2014 r. wskazał nieprawidłowe podłączenie w przewodzie kominowym nr 6 oraz w swoich zaleceniach nakazał przełączenie wentylacji łazienki na I p. (W. 116a) z przewodu kominowego nr 6 do przewodu kominowego nr 5, a przewód nr 6 udrożnić do piwnicy (I wariant) bądź przewód kominowy nr 5 udrożnić do piwnicy i wentylację garażu (W. 116) przełączyć z przewodu kominowego nr 6 do przewodu kominowego nr 5 (II wariant). Dalej organ wyjaśnił, iż pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. mistrz kominiarski K. J. wskazał podłączenie wentylacji garażu w budynku przy ul. W. 116 w P. (p. G.) do przewodu kominowego nr 8. Natomiast mistrz kominiarski S. B. w protokole nr 85/2013 z dnia 4 marca 2013 r., w protokole nr 710/2013 z dnia 21 października 2013 r. oraz w protokole nr 224/2014 z dnia 10 czerwca 2014 r. nie stwierdził nie prawidłowego podłączenia wentylacji łazienki na I piętrzę w budynku przy ul. W. 116a w tym samym przewodzie kominowym, co wentylacja garażu budynku przy ul. W. 116.
Inspektor Powiatowy zauważył, że budynek przy ul. W. 116 w P. został wybudowany jako pierwszy, a budynek przy ul. W. 116a został wybudowany później, dlatego też należy przychylić się do I wariantu zaproponowanego przez mistrza kominiarskiego K. J. tj. przełączenia wentylacji łazienki na I p. (W. 116a) z przewodu kominowego nr 6 do przewodu kominowego nr 5, a przewód nr 6 udrożnić do piwnicy, w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynków przy ul. W. 116 i 116a w P. w zakresie przewodów kominowych znajdujących się w ścianie wspólnej między tymi budynkami.
Organ uznał, iż przez wykonanie nałożonych w sentencji obowiązków usunięte zostaną stwierdzone nieprawidłowości. Ponadto wyjaśniono, iż obowiązki te, z uwagi na wspólny ciąg kominowy mieszczący się w ścianie granicznej budynków na nieruchomości przy ul. W. 116 i przy ul. W. 116a, nałożono na wszystkich właścicieli powyższych nieruchomości.
Odwołania od powyższej decyzji wniosła M. G. - F. podnosząc, iż zgadza się z zakresem nakazanych w decyzji robót, lecz wnosi o wyraźne oznaczenie osób zobowiązanych do ich wykonania. Nakazane roboty powinny wykonać współwłaścicielki budynku przy ul. W. 116a bowiem to one są odpowiedzialne za powstałe nieprawidłowości.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła także I. M. wnosząc o nakazanie przeprowadzenia robót budowlanych w sposób wskazanym w wariancie II zaproponowanym przez mistrza kominiarskiego K. J., tj. podłączenie wentylacji garażu w budynku przy ul. Winiary 116 do przewodu wentylacyjnego nr 5. Łatwiej będzie bowiem odgruzować M. G. - F. 1 metr, a nie 7 metrów. Strona wskazała, iż wykonanie nakazanych w zaskarżonej decyzji robót budowlanych jest niemożliwe, bowiem wykonanie ich w łazience na I. piętrze budynku przy ul. Winiary 116a wiązałoby się z kuciem kafelków oraz likwidacją szafki, półki i oświetlenia.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] 2015 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w myśl art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po stwierdzeniu, że obiekt budowlany:
może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo
jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia,
właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku.
W rozpatrywanej sprawie wskutek wieloletnich zaniedbań i braku porozumienia właścicieli obu segmentów, w jednym przewodzie wentylacyjnym w ścianie wspólnej znajduje się wentylacja garażu w piwnicy budynku przy ul. W. 116 i łazienki na piętrze budynku przy ul. W. 116a co zagraża życiu lub zdrowiu ludzi.
Dalej organ zauważył, iż podstawę wydania przez organ I instancji nakazu stanowiły wnioski z protokołu kontroli mistrza kominiarskiego K. J. z dnia [...] 2013 r., nr [...] i z dnia [...] 2014 r., nr [...] wraz z informacją zawartą w piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że przed wydaniem decyzji w dniu 10 lipca 2015 r. organ I instancji nie zażądał aktualnych protokołów kominiarskich, do których sporządzenia właściciel jest zobowiązany na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowane.
Z opracowań mistrza kominiarskiego K. J. wynika nieprawidłowość dotycząca podłączenia do przewodu nr 6 wentylacji łazienki na I piętrze budynku przy ul. W. 116a i wentylacji garażu w piwnicy budynku przy ul. W. nr 116. Przy czym przewód nr 6 jest drożny na długości jedynie 2 metrów licząc od dachu budynku (7 metrów jest niedrożny).
Mistrz kominiarski przewidział dwa warianty rozwiązania tej sytuacji, mianowicie:
1. wentylację łazienki I piętra przełączyć z przewodu nr 6 do przewodu nr 5, a przewód nr 6 udrożnić do piwnicy, albo
2. przewód kominowy nr 5 udrożnić do piwnicy i wentylację garażu przełączyć z przewodu kominowego 6 do przewodu nr 5.
Zdaniem Inspektora Wojewódzkiego organ I instancji nie orzekając o własności któregokolwiek z przewodów kominowych, prawidłowo adresatem decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości uczynił właścicielki budynków.
Niemniej wątpliwości organu odwoławczego wzbudziło przyjęcie wariantu nr I przedstawionego przez mistrza kominiarskiego K. J., skoro:
- przewód nr 6 jest drożny 2 m od dachu, a przewód nr 5 - 8 metrów,
- łazienka na piętrze najpewniej jest wentylowana ,
- garaż w piwnicy zapewne nie ma wentylacji (w sposób niebezpieczny wentylacja odbywa się poprzez łazienkę na piętrze),
- w kanale nr 5 jest nieczynna rura żeliwna będąca niegdyś odpowietrzeniem kanalizacji segmentu przy ul. W. 116a.
Według Inspektora Wojewódzkiego wobec dwóch alternatywnych rozwiązań uzasadnione jest nakazanie wykonania robót o najmniejszej uciążliwości (przy podobnym stopniu ich skomplikowania), a co za tym idzie bardziej uzasadnione jest nakazanie usunięcia nieprawidłowości w sposób przewidziany w wariancie II mistrza kominiarskiego K. J.. Okoliczność, że budynek przy ul. W. 116 powstał jako pierwszy nie może stanowić o prawidłowości tego wyboru wariantu nr I.
Organ odwoławczy uznał jednocześnie, iż ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania nie jest możliwe orzeczenie przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zatem uzasadnione było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Dodatkowo w decyzji wskazano, ze bez znaczenia dla przyjętego rozwiązania jest przywoływany w odwołaniu Iwony M. fakt niedawnego remontu, czy też przyszłe zamierzenia dotyczące zmiany przeznaczenia poszczególnych kanałów.
Skargę na powyższą decyzję wniosła M. G. - F. podnosząc, iż organ II instancji zalecił zastosowanie wariantu robót budowlanego, który jest niesprawiedliwy i o wiele trudniejszy do wykonania, bowiem wyciąganie z przewodu wentylacyjnego starej skorodowanej rury kanalizacyjnej jest nie tylko bardzo trudne, ale może się okazać groźne dla stabilności wspólnej ściany. Skarżąca podnosi, iż zasadne było nakazanie wykonania robót wskazanych w wariancie I opracowania mistrza kominiarskiego z tym, iż prace te mogły być wykonany tylko przez właścicielki budynku położonego przy ul. W. 116a. Podniosła, iż to sąsiedzi samowolne założyli wentylację swojej łazienki do kanału wentylującego jej garaż.
Odpowiadając na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania jej z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
Ponadto przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.). Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zawisłej przed organem I instancji. Dlatego rola organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania przez ten organ.
Zatem ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest przede wszystkim ustalić w oparciu o przepis prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie zakres postępowania wyjaśniającego niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, później poddać ocenie materiał dowodowy zebrany i zbadany przez organ I instancji oraz dokonane przez ten organ ustalenia, a następnie usunąć stwierdzone naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuścił się organ niższej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu tak w sensie pozytywnym jak i negatywnym tj. wskazanie odwołującej się stronie dokonanej przez organ odwoławczy prawnej oceny podnoszonych w odwołaniu zarzutów.
W myśl art. 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy winien co do zasady rozpoznać sprawę co do istoty i rozstrzygnąć ją merytorycznie, a jedynie w wyjątkowych wypadkach wskazanych w art. 138 § 2 K.p.a. rozstrzygnąć kasacyjnie.
Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. (zob. m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1062/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dnia 12 lutego 2015 r. III SA/Gd 913/14 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego został wydana z naruszeniem wyżej wskazanego przepisu art. 138 § 2 K.p.a. bowiem nie wynika z niej, a także ze zgromadzonego w sprawie materiału, jakie przepisy postępowania zostały naruszone przy wydaniu decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] 2015 r., ani jaki zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie wymaga wyjaśnienia.
Zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane na podstawie art. 66 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r, poz.1409), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
W rozpatrywanej sprawie po za sporem pozostaje, iż w posiadających wspólną ścianę budynkach położnych przy ul. W. 116 i W. 116a, wskutek zaniedbań i braku stosowanych kontroli doszło do niewłaściwego przyłączenia dwóch pomieszczeń – piwnicznego (budynek przy ul. W. 116) oraz łazienki (w budynku przy ul. W. 116a) do jednego ciągu kominowego. Zarówno strony postępowania jak i organy obu instancji nie miały wątpliwości co do konieczności dokonania prac zmierzających do usunięcia tej nieprawidłowości, ani nie kwestionują stanowiska wyrażonego przez mistrza kominiarskiego, który zaproponował dwa warianty usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Spór dotyczy ustalenia, który z tych wariantów jest łatwiejszy do wykonania i która ze stron powinna dokonać stasowanych robót budowlanych
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ ten uznał, iż wariant robót budowlanych wskazanych przez organ I instancji jest bardziej uciążliwy niż drugi z wariantów usunięcia nieprawidłowości zaleconych przez mistrza kominiarskiego w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 10 czerwca 2014 r. Organ ten uznał zatem, nie podnosząc wątpliwości co do ustaleń dokonanych w sprawie przez organ I instancji, iż w ustalonym stanie faktycznym zasadnym będzie nałożenie obowiązku o innej treści. Tym samym Inspektor Wojewódzki zaproponował merytoryczną inną treść rozstrzygnięcia, co uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 2, to jest uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. Organ odwoławczy nie wskazał wyraźnie, aby Inspektor Powiatowy naruszył przepisy postępowania oraz aby w wyniku tych naruszeń zaistniała konieczność wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Jak wskazano już wcześniej takie działanie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowiło naruszenie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. i w konsekwencji naruszenia zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 K.p.a. bowiem prowadziło do niepotrzebnego przedłużania postępowania administracyjnego, co w kontekście charakteru tego postępowania (stwierdzenie naruszeń mogących zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi) jest szczególnie niepożądane.
Sąd dostrzegł co prawda, iż organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji, że w toku postępowania nie zwrócił się do stron o przedłożenie aktualnych protokołów kontroli kominiarskiej, których obowiązek sporządzenia wynika z art. 62 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, niemniej Inspektor Wojewódzki nie wskazał w jaki sposób brak tych protokołów kominiarskich mogłoby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, nie nakazał też wyraźne organowi I instancji uzupełnienie tego braku. Ponadto zgodnie z art. 136 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zatem organ odwoławczy posiada instrumenty prawne umożliwiające mu przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego i wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości, które mogą mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy.
Z uwagi na powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawy w tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy winien dążyć do merytorycznego załatwienia sprawy wydając rozstrzygnięcie w oparciu o przepisy art. 138 § 1 K.p.a.
Mając na uwadze zarzuty skargi Sąd pragnie także wskazać, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien, w zależności od wybranego przez organ sposobu usunięcie stwierdzonych naruszeń, wyraźnie określić jakie konkretnie roboty budowlane winni wykonać właściciele budynku przy ul. W. 116a, a jakie prace powinna wykonać właścicielka budynku przy ul. W. 116. Rozstrzygnięcie decyzji powinno być tak skonstruowane, aby możliwie jej wykonanie czy to dobrowolne przez strony czy to w drodze egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego obowiązki o których mowa w art. 66 tej ustawy mogą być nałożone jedynie na właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji obowiązek wykonania robót budowlanych nałożył solidarnie na właścicielkę budynku przy ul. W. 116 oraz współwłaścicieli budynku przy ul. W. 116a wychodząc niejako z założenia, iż przewody kominowe, których dotyczy postępowanie, znajdujące się w ścianie pomiędzy tymi obiektami, są użytkowane wspólnie, a stwierdzone naruszenia dotyczą nieprawidłowego podłączenia pomieszczeń znajdujących się w obu tych budynkach do jednego z tych przewodów kominowych. Sąd nie kwestionując stanowiska organu, iż w rozpatrywanej sprawie na właścicielach obu tych budynków spoczywa obowiązek utrzymywania i prawidłowego korzystania z przewodów kominowych znajdujących się w ścianie pomiędzy budynkami stwierdził, iż charakter prac wskazanych w zaleceniach pokontrolnych przewodów kominowych, niezależnie od przyjętego wariantu, wymaga precyzyjnego określenia, jakie prace maja wykonać poszczególni właściciele budynków przy ul. W. 116 i 116a. Jak słusznie wskazała J. G. - F. prace polegające na zamurowaniu w łazience w budynku 116a otworu wentylacyjnego do przewodu kominowego nr 6 i wykonanie nowego otworu wentylacyjnego do kanału nr 5 musiały by być wykonane od strony budynku nr 116, do którego skarżąca nie posiada tytułu prawnego i tym samym dostępu. Również udrożnienie kanału nr 6 do piwnicy budynku nr 116 mogłoby okazać się niemożliwe do wykonania przez współwłaścieli budynku o nr 116a (wariant I) tak samo jak podłączenie garażu w piwnicy w lokalu nr 116 do kanału nr 5 (wariant II). Z tej też przyczyny z uwagi na specyfikę niniejszej sprawy organ powinien wyraźnie określić, jakie prace winni wykonać poszczególnie właściciele mając na uwadze tytuł prawny do poszczególnych pomieszczeń, w który mają zostać usunięte stwierdzone nieprawidłowości.
W ocenie Sądu przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie wyjaśnienia wymaga charakter pisma mistrza kominiarskiego z dnia 1 grudnia 2014 r. (k. 179 akt adm. organu I instancji), w którym K. J. zamieścił zapis o treści cyt. "Wskazuję podłączenie wentylacji garażu w budynku przy ul. W. 116 w P. (p. G.) do przewodu kominowego nr 8 według oznaczenia na załączniku do protokołu nr 52/2013". Z treści tego pisma nie wynika jednoznacznie, czy stanowi ono propozycje trzeciego sposobu usunięcie stwierdzonych uchybień czy stanowi ono informację dla organu o faktycznym podłączeniu garażu w piwnicy budynku przy ul. W. 116 do przewodu kominowego nr 8. Kwestii tej nie poruszył organy II instancji, natomiast organ I instancji wypowiedział się jedynie co do zbieżności treści tego pisma z notatka służbową pracownika organu K. W.. Zdaniem Sądu pismo wymaga wyjaśnienia co do jego treści bowiem albo sugeruje trzeci alternatywny sposób usunięcia nieprawidłowości, albo wskazuje, iż wobec podłączenia garażu do kanału kominowego nr 8 zmienił się stan faktyczny w sprawie, co może rzutować na treść rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło