II SA/Po 968/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na uchwałę Rady Powiatu z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Starosty [...] postanawia odrzucić skargę. /-/ W. Batorowicz Pismem z dnia [...] września 2021 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w C.: [...] października 2021 r.) J. M. (zwany dalej "Skarżącym") złożył skargę na działania Starosty [...], Wicestarosty [...] oraz pracownika Starostwa Powiatowego w C. kierującego jednostką właściwą do spraw ochrony środowiska. Motywem wniesienia skargi miało być stwarzanie zagrożenia zdrowia i życia Skarżącego, A. M. oraz niektórych mieszkańców w związku z "nielegalną" działalnością niektórych przedsiębiorstw. Działania niezgodne z prawem miały polegać na nierespektowaniu przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie spełniania warunków bezpieczeństwa w związku z lokalizacją gazociągu. Skarżący powołał szereg twierdzeń, a także dołączył do skargi odpisy dokumentów z kilkunastu lat. Dokumenty dotyczą postępowań prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową w C., a także przed Sądem Rejonowym w C.. Uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2021 r. Rada Powiatu rozpatrzyła rzeczoną skargę i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w związku z tym, że Skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że podjęta uchwała jest już kolejną, a każda kolejna skarga nie zawiera nowej argumentacji. Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący podniósł, że zarówno Rada Powiatu jak i Komisja Skarg, Wniosków i Petycji przy Radzie Powiatu dokonały błędnej i niemerytorycznej oceny dowodów złożonych do skarg składanych od kilku kadencji. Skarżący podniósł zarzut "mataczenia, wyrażania kłamstw oraz narażania mieszkańców na utratę zdrowia i życia". Ponadto uznano, że uchwała jest sfałszowana. W odpowiedzi na skargę Starosta C. wniósł o jej odrzucenie. Starosta C. wskazał, że przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie obejmują skarg, o których mowa w dziale VIII. ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a."). Przedmiotem skargi, w wyniku której podjęto zaskarżoną uchwałę była działalność członków Zarządu Powiatu Chodzieskiego oraz pracownika Starostwa Powiatowego w C.. Ta skarga zainicjowała jednoinstancyjne postępowanie o charakterze niejurysdykcyjnym, co z kolei nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei w myśl § 3 powołanego przepisu: "Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym." Właściwość rzeczowa sądu administracyjnego, do której przestrzegania sąd jest zobowiązany z urzędu, została uregulowana w art. 3 § 2 pkt 1-9 oraz § 3 p.p.s.a., a także w przepisach szczególnych jak np. ustawa z dnia [...] czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 920 ze zmianami). W myśl art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie określają organów właściwych do rozpatrywania skarg, zgodnie z art. 229 pkt 4 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności zarządu powiatu oraz starosty, a także kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych, jest rada powiatu. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, iż tryb "ogólnoskargowy" jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, a mianowicie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 825/18, dostępny na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Na zawiadomienie to nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545, także wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 75/17, dostępny w CBOSA). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Zawiadomienie z art. 238 § 1 k.p.a. nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., sygn. akt III SAB 108/99, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Rz 117/05, dostępne w CBOSA). Tym samym, ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII. k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia: 9 grudnia 1999 r., sygn. akt III SAB 7/99, 6 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 520/09, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Po 420/21, dostępne w CBOSA). Wobec powyższego należało uznać, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co oznacza, że nie został spełniony jeden z warunków dopuszczalności skargi, ustanowiony przepisem art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W konsekwencji – z uwagi na przedmiot skargi – nie mogło dojść do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny. Podkreślić należy, że skuteczne wniesienie skargi jest tylko możliwe co do aktu lub czynności (bezczynności) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zatem uznanie, że spór dotyczący sprawy związanej ze skargą przewidzianą przez dział VIII. k.p.a. – jak zasadnie zauważył Starosta C. w odpowiedzi na skargę – nie podlega kognicji sądów administracyjnych, co bez wątpienia musi prowadzić do odrzucenia skargi skierowanej do sądu administracyjnego. W sytuacji bowiem gdy skarga, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, nie jest możliwe dokonanie merytorycznej oceny zasadności skargi, a więc badanie zaskarżonego aktu lub czynności oraz postępowania przeprowadzonego przez organ administracji pod względem zgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o zaistnieniu okoliczności uzasadniającej odrzucenie skargi. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. /-/ W. Batorowicz